Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/10263 K.2023/10925

Taraflar arasında Mahkemesinde görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı dava dilekçesinde özetle; işverenin iş yerinde 2012/Haziran-2013/Mart sonu arasında yüzme antrenörü olarak 650,00 TL ücret ile çalıştığını, fakat çalışmalarının davalı Kuruma hiç bildirilmediğini ileri sürerek söz konusu çalışmalarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddesi kapsamında reddi gerektiğini, hak düşürücü süreye uğradığını savunarak yine dilekçesinde belirtilen sebeplerle de davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; işyerinde böyle bir çalışan olmadığını, davanın haksız olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 29.09.2015 tarihli ve 2013/634 Esas, 2015/459 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulü ile davacının davalı işveren nezdinde, 01.06.2012-30.06.2012 tarihleri arasında 6 gün, günlük 29,55 TL brüt ücretle, 01.07.2012-30.12.2012 tarihleri arasında 36 gün, günlük 31,35 TL brüt ücretle, 01.01.2013-30.03.2013 tarihleri arasında 18 gün, günlük 32,62 TL brüt ücretle sigorta kapsamına girecek şekilde sigortalı hizmetinin bulunduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 22.09.2016 tarih, 2015/21009 Esas, 2016/11428 Karar sayılı bozma kararında; somut olayda davacının çalışmalarının geçtiğini ileri sürdüğü işyeri ... olup bir kamu kuruluşudur. Bu nedenle, davalı işyerinde resmi kayıtlara dayanılması ve ücretlerin yazılı belge ile ödenmesi esastır. Kurum'a bildirilmeyen dönemlerdeki ücret belgeleri ve bu dönemde davacıya ücret ödenip ödenmediği, ödeme yapılmışsa kim tarafından ödendiğinin araştırılması gerekir.

Yapılacak iş, davalı Dernek nezdindeki ihtilaflı döneme ait ücret tediye bordrolarının ve puantaj kayıtlarının tamamının aslını veya onaylı ve okunaklı örneklerini getirtmek, ücret ödeme bordrolarında davacının imzasının bulunup bulunmadığını saptamak, ihtilaf konusu dönem içerisinde davacının davalı Dernek nezdinde hizmetinin olup olmadığına yönelik olarak davalı Derneğin ilgili yetkili şef, amir, müdür, muhasebe çalışanı gibi yetkili kişilerini dinlemek,

davacının resmi kayıtlara geçmeyen dönemlerde çalıştığını ve ücretini aldığını gösterir belgelerin ibraz edilememesi halinde bunun nedenini araştırmak ve davalı Dernek nezdinde davacının çalışmalarına ilişkin herhangi bir kayıt içeren belgelerin bulunmamasının haklı ve izah edilebilir bir nedene (sel,

yangın v.b. nedenlerle kaybolması gibi) dayanması halinde dinlenen tanık beyanlarına itibar etmek ve hizmet tespiti davalarının niteliği gereği re'sen delil araştırması ilkesi de gözetilerek çalışıldığı iddia edilen süreler yönünden şüpheye yer vermeyecek şekilde olabildiğince tüm delilleri toplayıp bunları birlikte değerlendirerek sonucuna göre bir karar vermekten ibarettir.

Mahkemenin bozma ilamına uyarak verdiği 21.11.2019 tarihli ve 2016/691 Esas, 2019/345 Karar sayılı kararıyla; ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.

B. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekilince temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 25.03.2021 tarih, 2020/9519 Esas, 2021/4073 Karar sayılı bozma kararında; somut olayda, ihtilaf konusu dönemde yüzme kursunun gerçekten düzenlenip düzenlenmediği, düzenlendi ise kim tarafından hangi tarihler arasında düzenlendiği, kurs öğretmenlerinin, havuz sorumlularının kimler olduğu, davacının iddia olunduğu üzere bağlı olduğu kurs öğretmeninin kim olduğu belirlenerek bunların beyanlarına başvurulması gerekir “davanın reddine,” karar verilmesi hatalı olmuştur.

Yukarıda açıklanan maddî ve hukukî olgular dikkate alınarak tespit olunacak şahıslar duruşmalarda tanık sıfatıyla dinlenmeli, gerektiğinde davanın niteliği gereği tarafların göstereceği deliller yanında re'sen araştırma ilkesi de gözetilerek saptanacak diğer deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Son Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüm dosya kapsamında toplanan delillerin birlikte değerlendirilmesinden özellikle davacının çalışmasını bilebilecek durumda oldukları belgelenen tanıkların davacı iddiasıyla örtüşür beyanları dikkate alındığında, davacının 01.06.2012 - 31.03.2013 tarihleri arasında yüzme antrenörü olarak davalı TSYD'nin yüzme kurslarında bilfiil ücret karşılığı çalıştığı, çalışması kapsamında her gün günde 1,5 saat çalışması olduğu, bu bağlamda aylık çalışma saatinin toplam 45 saat olduğu,

45 saatin 7,5 saat günlük çalışma süresine bölünmesi sonucu aylık bildirmesi gereken prim gün sayısının 6 olduğu kanısına varılmakla; davanın kabulüne, davacının davalı Derneğe ait işyerinde Kurum taban ücretleri altında kalmaksızın asgari ücretle 01.06.2012- 31.03.2013 tarihleri arasında kısmi zamanlı olarak ayda 6 gün üzerinden toplam 60 gün çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili; 5 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiğini, tanık beyanlarının çalışma olgusunu ispatlayamadığı, yazılı delille iddianın ispatlanması gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının davalı Dernek nezdinde 01.06.2012-31.03.2013 tarihleri arasında 19.30-21.00 saatleri arasında 650 TL ücret ile çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üçüncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı 1086 sayılı Hukuk Usulu Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun Geçici 7 nci maddesi uyarınca davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesinin 10 uncu fıkrası,

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,