Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/10678 K.2023/13245

Taraflar arasındaki fiili hizmet süresinin tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 30.07.1988 tarihinden itibaren Eskişehir Orman Bölge Müdürlüğünde orman yangın söndürme işçisi olarak çalışmaya başladığını, 2015 yılı görev yerleri görevlendirme kağıdı ve eklerinden işyerinde yaptığı görevin anlaşıldığını, 5510 sayılı Kanun'un 40 ıncı maddesinin fiili hizmet süresini düzenlediğini, yangın söndürme işlerinde çalışanların fiili hizmet sürelerine her yıl için 60 gün ekleneceğinin belirttiğini belirterek müvekkilinin çalıştığı süre boyunca hak etmiş olduğu fiili hizmet sürelerinin tespiti ile sigortalılık süresine eklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, yangın işçiliğinin faaliyet konuları içinde yer almadığını, çalışmanın genelde gözetleme ve tedbir amaçlı belli noktalarda bekleme şeklinde yapıldığını, davacının fiili hizmet süresinden yararlanmasının mümkün olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının talebinin haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, işverenin davacının çalışmasını normal sigortalı olarak bildirdiğini belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince; "1-Davanın kısmen kabulü ile

Davacının davalı işverene ait işyerinde yangın söndürme işçisi olarak çalıştığının tespitine,

5510 sayılı Kanun'un 40 ıncı maddesi gereğince;

01.10.2008-31.10.2008 çalışma dönemi için 5 günlük fiili hizmet zammının günlük 80,73 TL/brüt günlük ücret üzerinden,

01.06.2009-31.10.2009 çalışma dönemi için 25 günlük fiili hizmet zammının günlük 88,59 TL/brüt günlük ücret üzerinden,

01.06.2010-31.10.2010 çalışma dönemi için 25 günlük fiili hizmet zammının günlük 105,07 TL/brüt günlük ücret üzerinden,

01.06.2011-31.10.2011 çalışma dönemi için 25 günlük fiili hizmet zammının günlük 129,61 TL/brüt günlük ücret üzerinden,

01.06.2012-31.10.2012 çalışma dönemi için 25 günlük fiili hizmet zammının günlük 167,31 TL/brüt günlük ücret üzerinden,

01.06.2013-31.10.2013 çalışma dönemi için 25 günlük fiili hizmet zammının günlük 179,69 TL/brüt günlük ücret üzerinden,

01.06.2014-31.10.2014 çalışma dönemi için 25 günlük fiili hizmet zammının günlük 174,96 TL/brüt günlük ücret üzerinden prim ödemesi yapılması gerektiğine ve bu şekilde toplam fiili hizmet zammı süresinin 155 gün olduğunun tespiti ile bu sürelerin sigortalılık süresine eklenmesine,

Davacı tarafın fazlaya ilişkin talebinin reddine," karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; 01/10/2008 tarihinden önceki dönem bakımından da kabul kararı verilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili Kurum tarafından işverence yapılan bildirimlere göre işlem yapıldığını, davacının talebinin her yıl 60 gün karşılığı tespit yapılmasına yönelik olduğunu, itibari hizmet süresinin fiilen yangın söndürme işinde çalıştığı süreye belirlenmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

3.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının yangın gözetleme kulesinde kule bekçisi olarak çalıştığını, davacının fiilen yangında geçen sürelerinin dikkate alınması gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; taraf vekillerinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

2.Davalı Kurum vekili dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

3.Davalı ... vekili dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, fiili hizmet süresi zammının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

5510 sayılı Kanun'un 01.10.2008 günü yürürlüğe giren “Fiili hizmet süresi zammı” başlıklı 40 ıncı maddesinde, belirtilen iş yerlerinde ve işlerde çalışan sigortalıların prim ödeme gün sayılarına, bu iş yerlerinde ve işlerde geçen çalışma sürelerinin her 360 günü için karşılarında gösterilen gün sayılarının, fiili hizmet süresi zammı olarak ekleneceği, çalışmanın fiili hizmet süresi zammı kapsamında değerlendirilebilmesi için, tablonun (13) ve (14) numaralı sıralarında belirtilen sigortalılar hariç,

sigortalının kapsamdaki iş yerleri ile birlikte işlerde fiilen çalışması ve söz konusu işlerin risklerine maruz kalmasının koşul olduğu açıklanmış, maddenin (15) numaralı sırasında, " Kapsamdaki İşler/İş yerleri” başlığı altındada "İtfaiye veya yangın söndürme işleri", “Kapsamdaki Sigortalılar” başlıklı bölümde de “yangın söndürme işlerinde çalışanlar” ibarelerine yer verilmiştir.

Somut davada, davacının kulede yangın gözetleme işçisi olarak 5510 sayılı Kanun'un 40 ıncı maddesi kapsamında, fiili hizmet süresi zammından yararlanmayı gerektirir bir işte çalıştığının kabulü isabetli ise de, dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler değerlendirildiğinde, davacının yangın söndürme görevine fiilen katılmadığı ve kanunun ilgili maddesinde belirtilen kapsamdaki iş yerinde işin riskine maruz kalarak çalışmadığının sabit olduğu anlaşıldığından davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,