Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/10816 K.2024/102

Taraflar arasındaki yanlış sicil numarasında görünen günlerin tespiti ile eksik hesaplandığı iddiası ile yaşlılık aylığı miktarının yeniden tespiti ve fark aylıkların davalı Kurumdan faizi ile birlikte tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... Kurumu Başkanlığı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı ... Kurumu Başkanlığının istinaf istemlerinin esastan reddine dair, karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... Kurumu Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde özet olarak;.... sicil numarasıyla 03.07.1978 tarihinde çalışmaya başladığı DSİ 13. Bölge Müdürlüğü Makine İmalat ve Donatım Şube Müdürlüğünden emekli olduğu 14.01.1999 tarihine kadar.

10.000 günden 1700 prim gününün 1980 ve 1981 yıllarında .....sicil numarasına, 1982,1983,1984 yıllarında da 9157873 sicil numarasına yatırıldığı tespit edilmiş ve durum işveren Kurum tarafından 30.01.2014 tarih ve 900-61525 sayılı dilekçe ...'ne bildirilmiş olduğunu, Kurum gün sayısı düzeltme talebini reddetmiş ve işlemlerde bir hata olmadığını belirtmiş olduğunu, 01.05.2004 yılından sonra sosyal güvenlik sistemi internet ortamında bildirge gönderilmesi sistemine geçmiş ve öncesinde işlemlerin manuel yapılmasının ciddi hatalara sebep olabilmekte olduğunu,

bu çalışma şeklinde sigorta sicil numarasının eksik ya da yanlış yazılması sık rastlanan durumlardan olduğunu, bu tip tahakkuklara sicilsiz tahakkuk denildiğini ve Sosyal Sigortalar Kurumu Genel Müdürlüğü Tahsisler Daire Başkanlığının 15.07.1996 tarihli ve 12-72.Ek sayılı sicilsiz tahakkuklar hakkında yapılacak işlemler ve kapsamı hakkında genelgeye dayanılarak,

SGK taşra birimlerinden oluşturulan sicilsiz tahakkuk komisyonlarınca denetlenmek ve düzeltilmekte olduğunu, dava konusu olayda ise sicilsiz tahakkukların sebebi sicil numarasındaki bir rakamın yanlış yazılması olduğunu, çalıştığı ve emekli olduğu Kurum olan Orman ve Su İşleri Bakanlığı, Devler Su İşleri Genel Müdürlüğü 13. Bölge Müdürlüğü'ne açılan gün sayısı düzeltme talebine karşılık 30.01.2014 tarih 900-61525 sayılı raporunun iddiasını destekler nitelikte olduğunu, fakat Antalya Sosyal güvenlik İl Müdürlüğünün gün sayısı düzeltme talebini hatalı bir giriş olmadığı gerekçesi ile reddetmesi ile,

DSİ 13. Bölge Müdürlüğünün raporunun aksi yönde bir karar vermiş olduğu, yanlış sicil tescili yüzünden görünmeyen günlerinin belirlenmesi ve hizmet tespitinin yapılmasını, tüm bunlara göre ikramiye ve maaşının çalışmış olduğu güne göre hesaplanmasını ve emeklilik tarihi olan 14.01.1999 tarihinden itibaren yasal faizleriyle ödenmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının 14.01.1999 tarihli tahsis talebine istinaden 15.01.1999 tarihinden itibaren 4A'ya tabi 5000 gün şartını yerine getirerek 8044 SSK hizmetleri ve 600 gün askerlik borçlanması ile toplam 8644 gün hizmeti dikkate alınarak 506 sayılı Kanun'un 60/A-C maddesine göre 2102799200 tahsis numarasıyla emekli olduğu anlaşıldığını, davacının 1980, 1981, 1982, 1983, 1984, 1995, 1996 yıllarında 9137873 ve 9157873 sicil numaralarına yatırıldığı bildirilen gün ve kazançlar bordro arşivinden manuel prim tahakkuk cetveli düzenlenerek tespit edilerek, emeklilik hesabında dikkate alındığını, davanın açılmasında Kurumun herhangi bir kusur ve ihmalinin olmadığını ileri sürerek; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Kurumca davacının emekli maaşının 1999 tarihi itibariyle 15010 gösterge, 8644 gün %65,10 aylık bağlama oranı ile bağlandığı, Kurumca yapılan primlerin kaydı aşamasında hata yüzünden eksik hesaplanan günler ve askerlik borçlanması ile birlikte davacının 2000 yılı öncesi prim ödeme gün sayısının 10016 gün olduğu, bu bağlamda davacının aylık bağlama oranının %70'e yükseldiği, Kurum işleminin yasa ve mevzuata aykırı olduğu tespit edilmiştir.

Tüm yukarıda açıklananlar, davacının tespit talebi ve dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davanın kabulü ile davacının Kuruma tahsis talebinde bulunduğu 14.01.1999 tarihi itibariyle prime esas gün sayısının 10.016 gün olduğunun tespiti ile Kurumca emekliliğe esas prim gün sayısının 10.016 kabul edilerek yeniden aylığın hesaplanması ve her bir aylık farkının hak ediş tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi gerektiğinin tespitine dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

İstinaf başvurusunda bulunan davalı Kurum vekili; davacı tarafın 14.01.1999 tarihli tahsis talebine istinaden davacının 15.01.1999 tarihinden itibaren 4/A'ya tabi 5000 gün şartını yerine getirerek 8044 gün SSK hizmetleri ve 600 gün de askerlik borçlanması ile toplam 8644 gün hizmeti dikkate alınarak 506 sayılı Kanun'un 60/A-C maddesine göre 2102799200 tahsis numarasıyla emekli edilmiş olduğunu, davacının 1980, 1981, 1982, 1983, 1984, 1995, 1996 yıllarında .... sicil numaralarına yatırıldığı bildirilen gün ve kazançlar bordro arşivinden manuel Prim Tahakkuk Cetveli düzenlenerek tespit edilmiş ve emeklilik hesabında dikkate alınmış olduğunu,

davanın konusuz kalmasına karar verilmesi gerekirken, kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu, müvekkili Kurumun, davanın açılmasında herhangi bir kusur veya ihmalinin olmadığını dosyada eksik inceleme ve hatalı değerlendirme yapılmış olduğunu, raporlara karşı itirazlarının değerlendirilmediğini, müvekkili Kurumun kusuru olmadığı halde müvekkili Kurum aleyhine yargılama giderleri ve vekalet ücretine hükmedilmesinin de hatalı olduğunu belirtmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının resmi bir Kurum olan dava dışı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 13. Bölge Müdürlüğünde geçen çalışmaları maddi hata yapılarak iki ayrı sicil numarasıyla kayıtlanmıştır. Bu husus dosya kapsamıyla sabit olduğu gibi çalışmaların geçtiği anılan iş yeri müdürlüğünce de kabul edilip bildirilmiştir.

Artan prim ödeme gün sayısına göre bağlanması gereken aylık da alınan bilirkişi raporuyla ortaya konmuştur.

Bu duruma göre ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleri ile dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, Kurumca iyiniyet kurallarına aykırı şekilde bir işlem yapılmasının söz konusu olmadığını, davacı hakkında yapılan sonraki tarihli işlemin haklı ve yasal mevzuata uygun olduğunu ve buna göre davacının davasının reddi gerekirken yazılı şekilde kabule dair karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı hakkında yanlış sicil numarasında görünen günlerin tespiti ile eksik hesaplandığı iddiası ile yaşlılık aylığı miktarının yeniden tespiti ve fark aylıkların davalı Kurumdan faizi ile birlikte tahsili davacı hakkında aylık bağlama ve sonradan yapılan borç tahakkuk işlemleri sırasında hatalı hesaplama yapılıp yapılmadığı ile davacı hakkında yapılan işlemlerin yerinde olup olmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un geçici 2 nci maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme

Eldeki davada, davacının 14.01.1999 tarihli tahsis talebine istinaden, 506 sayılı Kanun kapsamında geçen 5000 gün şartını yerine getirerek 8044 gün SSK hizmetleri ve 600 gün de askerlik borçlanması ile toplam 8644 gün hizmeti dikkate alınarak, 506 sayılı Kanun'un 60/A-C maddesine göre 2102799200 tahsis numarasıyla yaşlılık aylığı bağlanmış olduğu,

her ne kadar davacının daha fazla gün sayısının bulunduğunu iddia ettiği anlaşılmakta ise de, davacının 1980, 1981, 1982, 1983, 1984, 1995, 1996 yıllarında ..... sicil numaralarına yatırıldığı bildirilen gün ve kazançların bordro arşivinden manuel Prim Tahakkuk Cetveli düzenlenerek tespit edilmiş ve emeklilik hesabında dikkate alınmış ve davacı hakkında düzenlenen mukteza cetvelinde zaten iddia ettiği bu yıllarda 360 gün üzerinden her bir yıl için hizmet gününün dikkate alındığı,

360 tan fazla günün davacı hakkında bağlanması gereken aylıkta dikkate alınmasının ise yasal olarak mümkün olmadığı ve davacıya ödenen miktarlar bakımından, aylıkta esas alınan gün sayısı dışında prime esas kazançların değişmesi halinde dahi 506 sayılı Kanun'un ek 34 üncü maddesi hükümlerine göre aylıkta esas alınan gösterge ve ortalama yıllık kazanç belirlenmesinde de, herhangi bir eksikliğin ve etkisinin olmadığı dikkate alındığında, davacı hakkında bağlanan aylık bakımından, Kurumca yapılan tüm işlemlerin yerinde ve yasal gereklilik olduğunun anlaşılması nedeniyle, davanın reddine dair karar verilmesi gerekirken,

yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,