Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/10838 K.2023/11322

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen rücuen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesi tarafından bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı SGK vekili dava dilekçesinde, davalı işyeri çalışanlarından sigortalı ... 'in çalışıken yüksek sese maruz kalması nedeniyle duyma kaybına uğradığını, sigortalıya bağlanan gelir ve ödemelerle kurum zararının oluştuğunu belirterek Kurum alacağının şimdilik 37.936,81 TL'sinin onay tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalı şirketten tahsilini talep ve dava etmiştir.

2. Davacı SGK vekili, 11.03.2019 tarihli bedel arttırım dilekçesiyle talebini 126.456,03 TL olarak arttırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; sigortalı ... 'in meslek hastalığı olarak değerlendirilen işitme kaybında işveren kusuru bulunmadığını, meslek hastalığına yakalanan işçiye gerekli eğitimlerin ve koruyucu ekipmanların verildiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 03.04.2019 tarih ve 2018/115 E. 2019/92 K. sayılı sayılı kararıyla,

"...sigortalı ... 'in davalı iş yerinde motor yenileme bölümünde görev yaptığı, motortest ünitesinde gerçekleştirilen işlerin 85dB (A) üzerinde olduğu, bu çalışma ortamında görev yapan işçilerde işitme kaybı gelişmesinin mümkün olduğu, sigortalının yaptığı işlerin işitme kaybı tehlikesini barındıran işler kapsamında olup yapılan iş ile söz konusu meslek hastalığı arasında illiyet bağı bulunduğu, iş yerindeki çalışmalar süresince işitme kaybına neden olacak şekilde gürültüye maruz kalınmasının önüne geçilebilmesi açısından işveren tarafın yeterli önlemi almadığı,

oluşan meslek hastalığı nedeniyle sigortalıya davacı kurum tarafından 126.456,03 TL PSD ödemesi yapıldığı, kusur raporunda işverenin %100 kusurlu olduğunun tespit edildiği anlaşılmıştır. ..." gerekçesiyle davanın kabulü ile 126.456,03 TL peşin sermaye değeri için onay tarihi olan 22.03.2018 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ... İşletmeleri Genel Müdürlüğünden alınıp davacı tarafa verilmesine karar verilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi kararının süresi içerisinde davalı vekili tarafından istinafı üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin 24.11.2021 tarihli ve 2021/5606 E. 2021/14781K. sayılı ilamında, "..Somut olayda, Davaya konu somut olayda; alınan kusur raporunda davalı işverenin %100 kusurlu, sigortalının kusursuz bulunduğu anlaşılmakta olup, hükme esas alınan raporda kaçınılmazlığın olmadığı yönünde bir kanaat bildirildiği görülmekle, konusunda uzman bilirkişi kurulundan alınacak kusur raporunda bir miktar kaçınılmazlık verilmesi gerekmektedir.

Öte yandan davalı işverenin kusuru saptanırken; meslek hastalığının oluşmasında, davacının davalı işyeri öncesinde çalıştığı başkaca çalışmalarının olması halinde farklı tarihlerde hizmetinde çalışılan işverenlerin birlikte kusurları olmayıp ayrı zamanlarda ve ayrı ortamlarda meslek hastalığının oluşmasına birbirleriyle irtibatlı olmaksızın katkılarının bulunduğunun alınacak kusur raporu ile anlaşılması halinde davacının teselsül talebinin de bulunmadığı gözetilerek davalı işverenin buna göre kusur oranı belirlenmelidir..." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B.Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

1.Bozmaya uyan Mahkemece yukarıda tarih ve sayıları belirtilen karar ile "...Sigortalı ... 'in davalı iş yerinde motor yenileme bölümünde görev yaptığı, motortest ünitesinde gerçekleştirilen işlerin 85dB (A) üzerinde olduğu, bu çalışma ortamında görev yapan işçilerde işitme kaybı gelişmesinin mümkün olduğu, sigortalının yaptığı işlerin işitme kaybı tehlikesini barındıran işler kapsamında olup yapılan iş ile söz konusu meslek hastalığı arasında illiyet bağı bulunduğu, iş yerindeki çalışmalar süresince işitme kaybına neden olacak şekilde gürültüye maruz kalınmasının önüne geçilebilmesi açısından işveren tarafın yeterli önlemi almadığı,

oluşan meslek hastalığı nedeniyle sigortalıya davacı kurum tarafından 126.456,03 TL PSD ödemesi yapıldığı, Yargıtay bozma ilamı sonrasında alınan kusur bilirkişi raporunda davalı ... İşletmeleri Genel Müdürlüğü'nün %80, meslek hastalığına yakalanan ... 'in %10 oranında kusurlu oldukları, olayda %10 oranında kaçınılmazlık faktörünün rol oynadığı tespit edildiği anlaşılmıştır.

Kusur bilirkişi kurulu tarafından tanzim edilen raporda tespit edilen kusur oranlarına göre davalının 101.164,82 TL ilk PSD'den sorumlu olduğu kanısına varılmış olup..." gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile 101.164,82 TL peşin sermaye değeri için; onay tarihi olan 22.03.2018 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ... İşletmeleri Genel Müdürlüğünden alınıp davacı tarafa verilmesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı SGK vekili ile davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili kararı kusurdan,davalı ... vekili de kusurlu olmadıkları kaçınılmazlık oranının daha yüksek olarak belirlenmesi gerektiğini belirterek kararın temyizen bozulmasını talep etmişlerdir.

C.Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, meslek hastalığına dayalı rücuan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri

2. 5510 sayılı Kanun'un 18 inci, 21 inci maddesinin 1 inci fıkrası hükümleridir.

5510 sayılı Kanun'un 21 inci maddesinin ilgili 1 inci fıkrası şöyledir:

"İş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir. İşverenin sorumluluğunun tespitinde kaçınılmazlık ilkesi dikkate alınır."

Meslek hastalığı işin niteliğine göre tekrarlanan bir sebeple veya işyerinde işin yürütüm şartları yüzünden ortaya çıkan ve sigortalıyı geçici veya sürekli şekilde hasta, sakat veya ruhen arızalı bırakan bir olgu olup, işveren bu konuda her türlü tedbiri almış olsa bile işin ve işyerinin niteliği sebebiyle bu hastalığın ortaya çıkması muhtemel olduğundan, belli orandaki bir kaçınılmazlıktan söz edilmesi gerekeceği tartışmasızdır.

3. Değerlendirme

1. Somut olayda,hükmüne uyulan bozma ilamında davalı idarenin,bozma ilamı öncesi alınan kusur raporunda belirlenen %100 kusuru kapsamında bir miktar kaçınılmazlığın gözetilmesi gerektiği belirtilmiş olmasına rağmen bozma sonrası alınan kusur raporunda, bozma ilamına yanlış anlam verilmek suretiyle sigortalıyı da içerecek şekilde davalı ... İşletmeleri Genel Müdürlüğü'nün %80, meslek hastalığına yakalanan ... 'in %10, %10 oranında da kaçınılmazlık faktörünün etkili olduğu şeklinde belirlenen kusur dağılıma göre hüküm kurulmuş olması isabetsiz olup Mahkemece bozma ilamı gereklerine uygun şekilde kusur oran ve aidiyetini gösteren kusur raporu alınarak sonucuna göre bir karar verilmelidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,