Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/10867 K.2023/12651

Taraflar arasındaki iş kazası olduğunun tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Kararın davalı ... Turizm İnş. Enerji San. İç ve Dış Ticaret A.Ş. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... Turizm İnş. Enerji San. İç ve Dış Ticaret A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili, davacının davalıya ait inşaatta 02.06.2020 tarihinde işe başladığını, 06.07.2020 tarihinde spiral makinesiyle pimas boru kesimi yaparken makinenin kesici bıçağının yerinden ayrılarak müvekkilinin yüzüne geldiğini, yüzünde sabit iz kalacak şekilde yaralandığını, iş kazasını müvekkilinin 19.08.2020 tarihinde bildirdiğini, işveren tarafından bildirimi yapılmadığını, işçilik alacak davası ve hizmet tespit davasının derdest olduğunu belirterek, müvekkilinin davalı nezdinde işçi olarak çalışmakta iken 06.07.2020 tarihinde iş kazası geçirdiğinin tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... Turz. İnş. En. San. İç ve Dış Tic. A.Ş. tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.

İhbar olunan Kurum tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile 19.01.2022 tarihli denetmen raporu ile 06.07.2020 tarihinde ... Turizm İnşaat Enerji Sanayi İç ve Dış Ticaret A.Ş. unvanlı işyerinde çalışmakta olan davacının maruz kaldığı olayın iş kazası olduğunun tespit edildiği belirtilerek dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Tur.İnş....A.Ş. vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ... Turz. İnş. Enj. San İç ve Dış Tic. A.Ş vekili, Kurumdan alınan raporun sadece ihbar olunan Kurum açısından bağlayıcı olup müvekkili açısından bağlayıcı niteliği bulunmadığını, mahkemece Adli Tıp Kurumundan rapor alınmadan re'sen araştırma ilkesi uygulanmadan ve bilirkişi raporu alınmadan karar verilmesinin yerinde olmadığını, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davadan önce Kuruma başvuru şartı yerine getirilmiş olup yargılama devam ederken Kurum tarafından olayın iş kazası olarak sayılması sebebiyle davanın işveren yönünden de konusunun kalmadığı, davada haklılık durumunun hükmedilecek vekalet ücreti ve yargılama giderleri yönünden araştırılması gerekmekte olup davalının bu yönde bir istinaf itirazının olmadığı, davalı işveren tarafından bu aşamadan sonra olayın iş kazası olmadığı yönünde ayrı bir dava ikame etmesi mümkün olup mahkeme kararında hata bulunmadığı belirtilerek davalı ... Turz. İnş. Enj. San İç ve Dış Tic. A.Ş'nin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresinde davalı ... Tur.İnş....A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... Tur.İnş....A.Ş. vekili vekili istinaf dilekçesi ile birebir aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının 06.07.2020 tarihinde geçirdiği kazanın iş kazası olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanunun 13 üncü maddeleridir.

3. Değerlendirme Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesidir

5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesinin birinci fıkrasında iş kazası, “a) Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,

b)-(Değişik bend:17.04.2008-5754 S.K./8.mad) işveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,

c)-Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,

d)-(Değişik bend:17.04.2008-5754 S.K./8.mad) Bu Kanun'un 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,

e)-Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen özüre uğratan olaydır.” şeklinde tanımlanmıştır.

Ne var ki, dava açılmadan önce veya açıldıktan sonra meydana gelen bir olay nedeniyle dava konusunun ortadan kalkması; eş söyleyişle tarafların, davanın esası hakkında karar verilmesinde hukuki yararının kalmaması halinde, bu olayın hükümde göz önüne alınması ve Mahkemenin, davanın konusuz kalması nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekir. Dava tüm tarafları bakımından konusuz kalmadıkça inceleme yapılması ve uyuşmazlığın sonuçlandırılması gerekir.

Somut olayda, davacının 06.07.2020 tarihinde meydana gelen olayın 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi kapsamında iş kazası olduğunun tespiti için açtığı davada, Mahkemece, davalılardan Kurum tarafından olay nedeniyle yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 19.01.2022 tarihli raporuyla olayın iş kazası olduğunun kabul edilmesi nedeniyle yazılı şekilde davanın konusuz kaldığı gerekçesi ile karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş ise de, aslen Kurumca yapılan teftiş raporu sonrasında alınan kararın tek taraflı ve sadece davalı ... bağlayıcı olduğu, diğer davalı bakımından da olayın nasıl olduğu ve 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesinde belirlenen şartları taşıyıp taşımadığı ve iş kazası olup olmadığı hususunun belirlenmesi gerekmektedir.

İş kazasının tespiti istemli davalarda dava tüm taraflar bakımından konusuz kalmadıkça yargılamaya devam edilerek uyuşmazlığın sonuçlandırılmasının gerektiği, zira iş kazası olduğunun tespiti durumunda sigortalıya (veya hak sahiplerine) sigorta yardımları yapılması söz konusu olacağından ve verilen karar davalı Kurumun yanı sıra işverenin de hak alanını ilgilendirdiğinden Kurumun tek taraflı olarak olayı iş kazası olarak kabul etmesi ile taraflar arasındaki uyuşmazlığın sona erdiğinden ve davanın konusuz kaldığından söz etme olanağı bulunmadığı Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2022/10-287 Esas, 2023/83 Karar sayılı, 15.02.2023 tarihli kararında da belirtilmiştir.

Bu itibarla davanın yasal dayanağını oluşturan 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi gereğince inceleme ve araştırma yapılarak olayın iş kazası olup olmadığı belirlenmeli ve uyuşmazlığı tüm taraflar yönünden kesin surette çözüme kavuşturacak bir karar verilmelidir.

Diğer yandan ... davada yasal hasım olup, davalı olarak gösterilmesi gerekirken mahkemece ihbar olunan olarak kabul edilmesi yerinde değildir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,