Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/11108 K.2023/11363

Taraflar arasındaki ödeme emrinin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkiline 30.12.2021 tarihinde tek bir zarf içinde tebliğ edilen 2012/014500 takip numaralı 259906,86 TL tutarlı prim alacağına ilişkin 2012/016188 takip numaralı 22617,74 TL tutarlı işsizlik sigortası primi alacağına ilişkin, 2012/025692 takip numaralı 90246,62 TL tutarlı prim alacağına ilişkin, 2012 025694 takip numaralı 7962,94 TL tutarlı işsizlik sigortası primi alacağına ilişkin, 2019 061499 takip numaralı 1679,65 TL tutarlı idari para cezası alacağına ilişkin, 2019 204375 takip numaralı 418,32 TL tutarlı idari para cezası alacağına ilişkin ödeme emirleri tebliğ edildiğini,

iş bu ödeme emirleri davacı müvekkili adına düzenlenmiş olsa da 2012/014500 takip numaralı 259906,86 TL tutarlı prim alacağına ilişkin düzenlenen ödeme emrinde müvekkilinin isminin yanında el ile “... Spor Kulübü A.Ş.

Yönetim Kurulu Üyesi” ibaresi bulunduğundan ilgili ödeme emirlerinin müvekkilinin işbu şirketin yönetim kurulu üyesi olması sebebiyle aleyhinde düzenlendiğinin anlaşıldığını, müvekkilinin yönetim kurulunda olmasına rağmen hiçbir şekilde temsil ve ilzam yetkisi olmadığını, şirketi kanunen temsile hiçbir yetkisi olmayan müvekkilinin bu borçlardan sorumlu tutulmasının hukuk kurallarına aykırı olduğunu, bu sebeple Kanuni temsilci olmayan müvekkiline karşı düzenlenen ödeme emirlerinin tamamının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, Kurumun ... sicil numaralı dosyasında işlem gören ... Spor Kulübü 1908 A.Ş. ünvanlı işyerinin davalı Kuruma olan prim, işsizlik sigortası primi, genel sağlık sigortası primi, idari para cezası ve katılım payı borçlarından dolayı şirkette yönetim kurulu üyesi olan davacı ...'e dava konusu ödeme emirleri gönderilmiş olup davacıya 30.12.2021 tarihinde tebliğ edildiğini, davacının dava dışı ...

Spor Kulübü A.Ş.'de 15.08.2007 ile 13.07.2021 tarihleri arasında ve 15.09.2020 tarihin itibaren de bu güne kadar yönetim kurulu üyeliği bulunduğunu, davacıya gönderilen ödeme emirlerinde yer alan borçlar davacı tarafın sorumlu olduğu dönemleri kapsadığını, dava konusu ödeme emirlerinin davacı tarafın iddia ettiği gibi 10 yıllık zaman aşımına uğramadığını, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini, davacı tarafın 6183 sayılı Kanun'un 58 inci maddesi gereği haksız çıkma tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile " davacıya borçlu ... Spor Kulübü 1908 A.Ş.'nin yönetim kurulu üyesi olduğu gerekçesiyle dava konusu ödeme emrinin tebliğ edildiği, davacının ödeme emrine konu 2007-2012 yılında borçlu şirketin prim dönemlerinde yönetim kurulu üyesi olduğuna ilişkin ticaret sicil kayıtlarına göre, 6183 sayılı Kanun'un mükerrer 35, mülga 506 sayılı Kanun'un 80 ve 5510 sayılı Kanun'un 88 inci maddeleri uyarınca borçlu ... Spor Kulübü 1908 A.Ş.'nin prim döneminde yönetim kurulu üyesi olduğu, yönetim kurulu üyeliğinin dışında üst düzey yönetici olmadığı, şirketi temsil ve ilzama yetkili olmadığı anlaşılmakla davacının dava konusu prim borçlarından sorumlu olmadığı kanaatine varıldığı" gerekçesiyle;

"1-Davanın kabulü ile 2012/014500, 2012/ 016188, 2012/025692, 2012/025694, 2019/061499 ve 2019/204375 takip numaralı ödeme emirlerinin iptaline" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili, "Mahkeme tarafından her ne kadar davacının ödeme emrine konu 2007-2012 yılları arasındaki dönem için ... Spor Kulübü 1908 A.Ş.'nin yönetim kurulu üyesi olsa da yönetim kurulu üyeliği dışında üst düzey yönetici olmadığı ve şirketi temsil ve ilzama yetkili olmadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile dava konusu ödeme emirlerinin iptaline, davalı Kurum aleyhine 5.100,00 TL.sı vekalet ücretine hükmedilmiştir.

Yerel Mahkemenin kararı haksız ve hukuka aykırı olup kararın bozulması gerekmektedir.

5510 sayılı Kanun'un 88 inci maddesinde “Kurumun sigorta primleri ve diğer alacakları haklı bir sebep olmaksızın bu Kanunda belirtilen sürelerde ödenmez ise Kamu İdarelerini tahakkuk ve tediye ile görevli kamu görevlileri, tüzel kişiliğe haiz diğer işverenlerin yönetim kurulu üyeleri de dahil olmak üzere üst düzeydeki yönetici veya yetkilileri ile kanuni temsilcileri Kuruma karşı işverenleri ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur ." denilmektedir.

Kasa maddesinde özellikle yönetim kurulu üyeleri de dahil demekte olup yönetim kurulu üyesinin sorumlu olması için temsil ve ilzama yetkili üst düzey yönetici olma zorunluluğunu aramamaktadır.

Davacı ...'in yönetim kurulu üyesi olması nedeniyle dava dışı şirketin davalı Kuruma olan borçlarının tamamından sorumlu olup davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddine karar verilmesi gerekirken davanın kabulüne karar verilmesi kararın eksik inceleme ile hatalı olarak verildiğini ortaya koymaktadır." gerekçesiyle kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında," davacının 15.08.2007 - 13.07.2012 tarihleri arasında dava dışı AŞ'de yönetim kurulu üyesi olduğu, takibe konu Kurum alacağının 2007/8 inci ay ile 2012/7 ay dahil döneme ilişkin olduğu dosya içindeki bilgi ve belgelerle ödeme emirlerinin incelenmesinden anlaşılmaktadır. Dava konusu ödeme emirleri davacıya 30.12.2021 tarihinde tebliğ edilmiştir.

Hal böyle olunca 2007/8 inci - 2010/11 inci ay dahil dönemdeki Kurum alacaklarının zaman aşımına uğradığı, 2019/204375 takip nolu takipte olduğu gibi bir kısım alacakların idari para cezasına ilişkin bulunması ve cezaların şahsiliği prensibine göre davacının sorumluluğu bulunmadığı da belirgin bulunmakla, bu dönemlere yönelik ödeme emirlerinin iptali isabetlidir.

Kaza, davacının yönetim kurulu üyeliğinin 13.07.2012 tarihinde sona ermesine ve 2012 Temmuz ayı tamamında yönetim kurulu üyesi olarak görevli bulunmadığından, tahakkuk tarihinde yönetim kurulu üyesi olmayan davacı bakımından 2012 yılı 7 nci aya ilişkin Kurum alacakları bakımından da ödeme emrinin iptaline karar verilmesi isabetlidir. 2010 yılı 12. ay primlerinin ödeme tarihi, takip eden ay sonu olan 31.01.2012'de sona ermektedir.

5510 sayılı Kanun'un 93 üncü maddesi gereğince, bu durumda 10 yıllık zamanaşımı 01.01.2022 tarihinde dolduğundan, 2010 yılı 12 nci ay sonrası dönem bakımından Kurum alacaklının zaman aşımına uğramadığı belirgindir. 2010 yılı 12 nci ay ile 2012 yılı 7 nci ay dönemine gelince, 7 nci ayda diğer bir deyişle 2012 yılı 7 nci ayın tamamında yönetim kurulu üyesi olmayan davacının sorumlu olmadığı belirgindir.

Ne var ki davacı 2010 yılı 12 nci ay ve 2012 yılı 6 ncı ay dahil dönemde A.Ş yönetim kurulu üyesi olmasına göre 5510 sayılı yasanın 88 inci maddesi gereğince bu döneme ilişkin Kurum alacaklarından müteselsilen sorumlu olduğu, imza yetkisinin bulunup bulunmamasının bir öneminin bulunmadığı gözardı edilerek, bu döneme ilişkin davanın reddi yerine tümden kabulünün hatalı olduğu" gerekçesiyle;

"Davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin kabulü ile ... İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, Davanın kısmen kabulü ile,

... Sosyal Güvenlik Merkezi tarafından davacıya gönderilen 2019/061499 takip nolu ödeme emri ile 2019 / 204375 takip nolu ödeme emirlerine ilişkin davanın kabulü ile 2019/061499 - 2019/ 204375 takip nolu ödeme emirlerinin iptaline,

... Sosyal Güvenlik Merkezi tarafından davacıya gönderilen 2012/014500, 2012/016188, 2012/025692, 2012/025694 takip numaralı ödeme emirlerine ilişkin davanın reddine,

Anayasa Mahkemesinin 21.04.2022 tarihli ve E:2021/119, K:2022/48 sayılı kararı ile 6183 sayılı Kanun'un 58 inci maddesinde yer alan ''davanın reddi halinde alacağın %10 zamla tahsiline ilişkin '' hüküm iptal edildiğinden, davalı Kurum bakımından %10 zamla tahsile karar verilmesine yer olmadığına," karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, müvekkilinin hiçbir zaman temsil ve ilzam yetkisinin bulunmadığını, davanın kabulü gerektiğini beyanla davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçesinde öne sürdüğü gerekçelerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 inci ve 6183 sayılı Kanunu'un 35, 58, mükerrer 35, mülga 506 sayılı Kanun'un 80 ve 5510 sayılı Kanunun 88 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla taraf vekillerinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,