Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/11167 K.2023/11272

Taraflar arasındaki yaşlılık aylığı bağlanması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davacının 1995 ve 1998 yıllarına ilişkin tarımsal faaliyetin sigorta hizmet başlangıcında ve sigortalılık süresinde esas alınmasını, davacının tahsis talep tarihini takip eden Mart/2019 tarihinden yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine, muarazanın menine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum davaya cevap vermemiş, vekili duruşmalarda davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince "1-Davanın kabulü ile

2-SGK tarafından tarım sigortalık başlangıcının 01.06.2001 tarihli olarak belirlenen tashih talebinin ve emeklilik isteminin reddine dair kararın iptali ile davacının 01.06.1996-01.06.1998 tarihleri arasındaki çalışmaları olan 720 prim gün sayısı olarak tespitine ve sigortalık süresinde esas alınmasına, davacının Mart 2019 tarihi itibari ile emekli olması gerektiğinin tespitine," karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; Kurum işleminin yerinde olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tarımsal faaliyet için gerekli şartlar belirtilmekle birlikte "...Somut olayda, Tarım Bağ-Kur sigortalılığı yönünden verilen karar yerinde ise de aylık bağlama başlangıç tarihi yönünden karar hatalı olmuştur. Davacı aylık bağlanması yönünden 1479 sayılı Kanun'un 35 maddesine tabii olup, 60 yaş ve en az 15 tam yıl prim ödemesi gerekmektedir. Tahsis talep tarihi itibariyle davacı 60 yaşını doldurmamıştır.

60 yaşını 10.02.2023 tarihinde doldurmaktadır. Dolayısıyla davacıya 60 yaşının tamamladığı tarihi takip eden 01.03.2023 tarihi itibariyle 1479 sayılı Kanun'un 35 maddesi uyarınca kısmi yaşlılık aylığına hak kazanmaktadır. Dolayısıyla Mahkeme kararı aylık bağlanması yönünden hatalı olmuştur..." gerekçesiyle, "1-Davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.3 maddesi gereğince kabulüne,

Kırşehir 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinin 2022/148 E., 2022/721 K. sayılı kararının kaldırılmasına,

Davanın kısmen kabulü ile

a)Davacının 01.06.1996-01.06.1998 tarihleri arası Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun, davacıya 01.03.2023 tarihi itibariyle yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine,

b)Fazlaya ilişkin talebin reddine..." karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili özetle; Kurum işleminin yerinde olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının Tarım Bağ-Kur sigortalılık tespiti isteğinin yerinde olup olmadığı ile yaşlılık aylığına hak kazanıp kazanamadığına ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 1479 sayılı Kanun'un 35 nci maddesi, 2926 sayılı Kanun'un 2, 5 ve 9 ncu maddeleri,

3. Değerlendirme 1.Dosya kapsamı incelendiğinde, davacının 01.06.1996-01.06.1998 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti ile yaşlılık aylığı bağlanmasını talep ettiği, davacının 1995-1998 yıllarına ilişkin tevkifat kesintilerinin iade alındığı gerekçesiyle tescilin sonraki prim ödemesi dikkate alınarak 01.06.2001 tarihinden başlatıldığı, İlk Derece Mahkemesince yapılan tevkifatlar nazarında karar verildiği, ne var ki kararın eksik araştırmaya dayalı olduğu anlaşılmıştır.

2.Davacının 1995-1998 yılları arasına ilişkin tevkifatlarının iade edilmesi nedeniyle bu sürelerin yaşlılık aylığında gözetilmediği belirgindir. Her ne kadar İlk Derece Mahkemesince 1996, 1997 ve 1998 tarihli tevkifatlar nazarında talebin kabulüne karar verilmiş ise de söz konusu tevkifatların davacı tarafından iade alınıp alınmadığı detaylı bir şekilde araştırılarak iadesinin alındığının anlaşılması durumunda, iade etmek suretiyle tasfiye edilmiş primlerin sigortalılık süresinde dikkate alınamayacağı gözetilerek yaşlılık aylığı şartlarının değerlendirilmesi gerekmektedir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,