Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/1120 K.2023/1167

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen kurum işlemi iptali ve aylığa hak kazandığının tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 01.12.2016 ile 30.10.2017 tarihleri arasında ödediği 5510 Sayılı Kanunu'nun Ek 5 inci madde kapsamında ödediği primlerin iptal edildiğini, iş bu sürelerin tespiti ile; 30.10.2017 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının 09.08.2016 tarihinde tarım teslicili için kuruma müracaat ettiğini, başvuru tarihi itibariyle tescilinin yapıldığını, 01.11.2016 terk dilekçesi üzerine terkinin yapıldığını, tarım işlerinde hizmet akdiyle süreksiz çalışanlara ait giriş bildirgesi olmadan 01.12.2016 tarihinde tescilinin açılmasını istemesi üzerine ek-5 tescilinin yapıldığının sonradan anlaşıldığı ve sehven açılan 01.12.2016 tarihli ek-5 başvurusunun iptal edildiğini, yapılan kurum işlemlerinin kanuna uygun olduğunu savunmuş, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 17.07.2020 tarihli ve 2019/480 Esas , 2020/344 Kara sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davalı Kurum istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 20.05.2021 tarihli ve 2020/2400 Esas , 2021/929 Karar sayılı kararıyla; kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne, davacının 01.09.2016 ile 22.08.2017 tarihler arasında 5510 sayılı Kanun'un 50 ve 51 inci maddeleri gereğince isteğe bağlı sigortalı olduğunun tespitine, karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davalı kurum temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce, davalı kurumun temyiz istemi üzerine , bölge adliye mahkemesi kararı bozulmuş olup bozma ilamında, Ek 5 inci madde sigortalılığında belgelerin onaysız olması sigortalılık başlangıcına etkisiz olmakla birlikte,kurumun Ek 5 inci madde kapsamında prim ödemelerinin tarım müdürlüğünün belgesinin onaysız olması hasebiyle kabul edilmemesine dair işlemi yerinde görülmemiş olup, sigortalılığın geçerli olmalısı gerektği ve mahkemece, davacının yatırdığı primlerin karşıladığı gün sayısı kadar, kabule dair karar verilmesi gerekirken; yazılı şekilde karar verilmiş olmasının hatalı olduğu hususları belirtilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Ek 5 inci madde sigortalılığında belgelerin onaysız olması sigortalılık başlangıcına etkisiz olmakla birlikte, kurumun Ek 5 inci madde kapsamında prim ödemelerinin tarım müdürlüğünün belgesinin onaysız olması hasebiyle kabul edilmemesine dair işlemi yerinde görülmemiş olup , davacının sigortalılığı geçerli olması gerektiği davacının yatırdığı primlerin karşıladığı gün sayısı olan 330 gün Tarım Bağkur sigortalısı olduğunun tespitine karar vermek gerektiği, bozma kararında belirtilmediğinden emeklilik koşullarına ilişkin değerlendirme yapılmadığı gerekçesi ile davanın kabulüne , davacının 01.12.2016 ile 30.10.2017 tarihler arasında toplam 330 gün Tarım Bağ-kur Sigortalı olarak çalıştığının tespitine, karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı kurum temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı kurum temyiz dilekçesinde , davacı tarafın müvekkil kuruma isteğe bağlı ek 5 tarım sigortası için başvurmuş olduğunu ve kurum tarafından talebinin reddedilmesinin kanuna ve hukuka uygun olduğunu belirterek , davanın reddini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, kurum işlemi iptali ve yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun Ek 5 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,