Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/11224 K.2025/307

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili davacının, davalı işverene bağlı olarak 25.11.2016-16.12.2018 tarihleri arasında hac ve umre görevlisi olarak çalıştığını, bu dönemde davacının davalı işverenden net 4.000 Suudi Arabistan Riyali (5.700,00TL civarı) ücret aldığını, ödemelerin elden yapıldığını, davacının çalışmasına rağmen aldığı ücretlerin ve çalışmasının SGK’ya bildirilmediğini belirterek, davacının 25.11.2016-16.12.2018 tarihleri arasında davalı işverene bağlı olarak çalışmasının ve sigorta primine esas kazancının tespitini tespitini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının çalışmasının Suudi Arabistan’da geçtiğini, bu nedenle çalıştığı sosyal güvenlik mevzuatına tabi olarak çalıştığını, dolayısıyla Türk Mahkemelerinin mevcut uyuşmazlık açısından yargı hakkının bulunmadığını, davacının deneme akdi ile çalıştığını, çalışmasının sürekli ve kesintisiz olmadığını belirterek, davanın reddini talep etmiştir. 2.Feri müdahil kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddesi olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır.

Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Eldeki dava dosyası incelendiğinde, davacı ile davalı arasındaki sözleşmeler ile ücret ödemeleri gözetildiğinde taraflar arasında hizmet akdinin bulunduğu anlaşılmakla, davaya konu dönemdeki hac organizasyonlarındaki Türkiye'den veya Suudi Arabistan'dan görevlendirilen kişiler tanık sıfatıyla dinlenilmeli, sözleşme ve ücret ödemelerinin süresi göz önünde tutulmalı, davacıya iddiasına konu iş yerinde tam olarak ne yaptığı, hangi yıl, hangi dönem, hangi birimde ve ne kadar süreyle çalıştığı ayrıntılı olarak açıklatılmalı,

tespit edilecek bordro tanıklarının anılan dönemle ilgili ayrıntılı ifadeleri alınarak çalışmanın süresi ve kısmi mi tam zamanlı mı olduğu belirlenerek karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir ve bozmayı gerektirir.

VI. KARAR