Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/11334 K.2023/12329

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davacının 24.03.2015 ila 16.05.2016 tarihleri arasında çalıştığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... İnş.Tic.A.Ş. vekili, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddi ile yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Feri müdahil Kurum vekili, haksız ve mesnetsiz davanın taraflarınca kabulü mümkün olmadığını öncelikle usule ilişkin yetki, işbölümü, zamanaşımı, hak düşürücü süre, husumet, görev yönünden itirazları olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; davacı açısından 5510 sayılı Kanun'un 5/g maddesi koşullarının oluşmadığı yine aynı Kanun'un 10 uncu maddesi koşullarının da somut olayda uygulanma imkanının bulunmadığı kanaatine varıldığı belirterek davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili; Türkiye ile Gürcistan arasında 20.11.2003 tarihinden yürürlüğe giren Sosyal Güvenlik Sözleşmesi bulunduğunu, sözleşme hükümleri gereğince çalışma süreleri 24 ayı geçmeyen işçilerin Türk mevzuatına tabi olacaklarının düzenlendiğini ileri sürmüş ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; geçici olarak götürülmeyip yurt dışında o ülkenin mevzuatına göre kurulmuş ve faaliyet gösteren, Türkiye' de işyeri bulunmayan işverenler yanında, doğrudan yurt dışındaki iş nedeniyle işe alınan Türk işçilerin o ülke mevzuatına tabi olacaklarından, dosyada mevcut davacı ile dava dışı Gürcistan kanunlarına göre kurulmuş ve Gürcistan'da faaliyet gösteren ...

Co LLC şirketi arasında akdedilen ve sahteliği ileri sürülmeyen 24.03.2015 tarihli iş sözleşmesi hükümlerine göre davacının münhasıran yabancı işveren nezdinde yurt dışında çalışmak üzere işe alındığı, davalı şirket ile davacı arasında akdedilmiş bir sözleşme olmadığı gibi, Türkiye ile Gürcistan arasındaki Sosyal Güvenlik sözleşmesi 6 ncı maddesi kapsamında "Bu sözleşmenin 7 nci ve 8 inci maddelerine aykırı olmadığı taktirde,

bir taraf ülkesinde çalışan şahıs bu faaliyetle ilgili olarak yalnız çalıştığı ülke mevzuatına tabi olur." şeklindeki düzenleme de dikkate alınarak davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine oy çokluğu ile karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B.Temyiz Sebepleri Davacı vekili istinaf dilekçesi ile birebir aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının 24.03.2015-16.05.2016 tarihleri arasında çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddeleridir.

3. Değerlendirme İnceleme konusu dosyada; gerekçeli kararın davacıya 19.07.2023 tarihinde tebliğ edildiği, kararın 07.09.2023 tarihinde temyiz edildiği anlaşılmaktadır.

7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 7/3 maddesi yollaması ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 361/1 maddesindeki düzenlemeye göre "Bölge adliye mahkemesi hukuk dairelerinden verilen temyizi kabil nihai kararlar ile hakem kararlarının iptali talebi üzerine verilen kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabilir.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun. Adli tatil süresi başlıklı 102 nci maddesi, "Adli tatil, her yıl yirmi Temmuzda başlar, otuz bir Ağustosta sona erer.

Yeni adli yıl bir Eylül'de başlar." Adli tatilde görülecek dava ve işler başlıklı 103 üncü maddesi, "(1)Adli tatilde, ancak aşağıdaki dava ve işler görülür:...ç) Hizmet akdi veya iş sözleşmesi sebebiyle işçilerin açtıkları davalar...h) Kanunlarda ivedi olduğu belirtilen veya taraflardan birinin talebi üzerine, mahkemece ivedi görülmesine karar verilen dava ve işler...(3) Adli tatilde, yukarıdaki fıkralarda gösterilenler dışında kalan dava ve işlerle ilgili olarak verilen dava, karşı dava, istinaf ve temyiz dilekçeleri ile bunlara karşı verilen cevap dilekçelerinin ve dosyası işlemden kaldırılan davaları yenileme dilekçelerinin alınması,

ilam verilmesi, her türlü tebligat, dosyanın başka bir mahkemeye, bölge adliye mahkemesine veya Yargıtaya gönderilmesi işlemleri de yapılır...."Adli tatilin sürelere etkisi başlıklı 104. maddesi, "Adli tatile tabi olan dava ve işlerde, bu Kanunun tayin ettiği sürelerin bitmesi tatil zamanına rastlarsa, bu süreler ayrıca bir karara gerek olmaksızın adli tatilin bittiği günden itibaren bir hafta uzatılmış sayılır." Diğer kanunlardaki yargılama usulü ile ilgili hükümler başlıklı 447 nci maddesi, "Diğer kanunların sözlü yahut seri yargılama usulüne atıf yaptığı hâllerde,

bu Kanunun basit yargılama usulü ile ilgili hükümleri uygulanır." düzenlemelerini içermektedir.

İnceleme konusu dosyada; gerekçeli kararın davacıya 19.07.2023 tarihinde tebliğ edildiği, kararın 07.09.2023 tarihinde temyiz edildiği anlaşılmaktadır. Davanın konusu; davacının 24.03.2015-16.05.2016 dönemine ilişkin hizmetinin tespiti istemine ilişkindir. Hizmet tespiti davaları adli tatilde görülmesi gereken davalardan olduğundan temyizin son günü 02.08.2023 tarihidir. Buna rağmen kararın temyiz süresi geçtikten sonra 07.09.2023 tarihinde temyiz edildiği görüldüğünden söz konusu kararı süresinde temyiz etmeyen davacının temyiz talebinin reddine karar verilmesi gerekmektedir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacının temyiz talebinin süreden REDDDİNE,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,