Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/11443 K.2023/11400

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen, hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi başvurunun esastan reddine dair karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabul, kısmen reddine dair karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı, davacı, davalı ve fer'i müdahil vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 18.09.1998 ile 17.04.2006 tarihleri arasında davalı işveren nezdinde kesintisiz çalıştığının tespitini, talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı TRT Kurumu Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde; davacının talepleri yönünden öncelikle 5 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiği, davacının belirtilen tarihlerde müvekkili kurumdaki çalışmasının tam gün esasına dayanmadığını, ihtiyaç duyulduğunda hizmetlerinden yararlanıldığını, mütercimlerin çalışmalarının işverenden emir ve talimat alınmasını gerektirmeyen parça başına ücret ödenen zaman, ücret ve bağımlılık unsurlarının oluşmadığını belirtmek suretiyle; davanın reddini taelp etmiştir.

2.Fer-i Müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde; 506 sayılı Kanun'un 79/1 inci maddesine göre çalıştırılan işçilerin sigorta primleri hesabına esas tutulan kazançlar toplam prim ödeme gün sayıları ile sigorta primlerini gösteren belgelerin Kuruma bildirilmesi mecburiyetinin işverene ait bir yükümlülük olduğunu, bildirilmeyen bu kayıtlar için davalı Kurumun sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını belirtmek suretiyle; davanın reddine dair karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 23.06.2020 tarihli ve 2017/159-2020/190 sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davacı, davalı ve fer-i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 17.02.2022 tarihli ve 2020/1136-2022/270 Karar sayılı kararıyla; İlk Derece Mahkeme kararı yerinde bulunarak istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davacı fer-i müdahil Kurum ve davalı vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Daire kararında; "...Eldeki davada, davacının 2000 yılı sonrası çalışmalarının hak düşürücü süre yönüyle reddine karar verilmiş ise de, davacının dava dışı Bilkent Üniversitesi’ndeki çalışmalarının, 18.01.2003 – 01.06.2004 döneminde, aynı zamanda davalı ...’nda sözleşmelerinin bulunduğu dikkate alındığında, bu dönem çalışmalarının fiili çalışma olması durumunda, her iki işverene hizmet verilebileceği gibi 17.04.2006 tarihinde davacının davalı TRT nezdinde sigortalı çalışmaya başlaması nedeniyle; kesintisiz çalışmanın devam ettiği hususları dikkate alındığında, hak düşürücü süreden söz edilemeyeceği;

öte yandan, davacının 01.10.2000 ile 31.07.2005 tarihleri arasında 1740 gün, 01.09.2005 – 31.10.2005 tarihleri arasında 60 gün.

01.12.2005 - 30.04.2006 tarihleri arasında 150 gün isteğe bağlı sigortalılığının da olduğu, talep dönemi ile isteğe bağlı sigortalılığının çakıştığı anlaşılmakla, çakışan sigortalılık hususu da değerlendirilmek suretiyle; inceleme yapılması gerekirken, davanın kısmen kabulüne dair hüküm tesis edilmesi isabetsizdir. ...." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, dair karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davacı, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle, davanın tümden kabulü gerektiğini belirtmiştir.

2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle, talebin hak düşürücü süreye uğradığını ve ispatlanamadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.

3.Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle, çalışmanın sigortalı çalışma niteliğinde olup, olmadığı ya da ne zaman bu niteliği kavuştuğu yönü üzerinde durulması ve çalışmayı kapsama alan yasanın yürürlük tarihinden sonraki dönem için hizmet tespitine karar verilmesi ayrıca dava açılmasına sebebiyet vermediklerinden bahisle kurum aleyhine vekalet ücreti ile masrafa da hükmedilmemesi gerektiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 86 ıncı maddesi.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgililere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,