Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/11486 K.2023/11637

Taraflar arasında Mahkemesinde görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili asıl davada dava dilekçesinde özetle; davalılar ... (eski ticaret unvanı; ... Seyahat Turizm ve Ticaret Limited Şirketi) ve ... Başkanlığına karşı açtığı 29.09.2005 kayıt tarihli dava (ana) dilekçesinde özetle, davacının .... Ltd. Şti.'de Ekim 1987 tarihinde başladığını, ... Seyahat Ltd. Şti. ile .... Ltd. Şti'.nin gayrı resmi birleşmeleri sonucu davalı ... Seyahat Ltd.

Şti. işyerinde şirketin kuruluş tarihinden 01.12.2004 tarihine kadar bilet satış elemanı olarak çalıştığını, yıllarca çalıştırıldığını, iş aktinin 01.12.2004 tarihinde hiçbir haklı gerekçe gösterilmeden ve ihbarda bulunulmadan feshedildiğini; bu nedenle davacının Ekim 1987-01.12.2004 tarihleri arasında davalıya ait işyerinde çalıştığının tespitine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili birleşen davada dava dilekçesinde özetle; davalılar ... (eski ticaret unvanı; ... Seyahat Turizm ve Ticaret Limited Şirketi), ... Seyahat Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ... Turizm Seyahat Limited Şirketi (yeni ticaret unvanı; ... Bilgisayar ve Elektronik Turizm Ticaret Limited Şirketi), ... Turizm Otobüs İşletmeciliği Limited Şirketi (Tasfiye Halinde, tasfiye memuru ... ) ve ...

Turizm Seyahat Uluslararası Nakliyat Limited Şirketi'ne karşı açtığı 28.02.2012 kayıt tarihli dava (birleşen 2012/121 Esas sayılı dava) dilekçesinde özetle, davacının Ekim 1987 tarihinden 01.12.2005 tarihine kadar davalı şirketlerde bilet satış elemanı olarak çalıştığını, hiçbir haklı gerekçe olmadan işten çıkarıldığını, çalıştığı dönem içinde yatırılması gereken sigorta primlerinin yatırılmadığını, işten çıkarılma tehdidi altında bu duruma katlandığını;

bu nedenle davacının Ekim 1987-01.12.2004 tarihleri arasında çalışmasının davalı şirketlerde çalıştığı dönemlerle sınırlı kalmak koşuluyla hizmetinin tespitine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; iddia konusu 1987-01.12.2004 tarihleri arasında işe giriş bildirgesinin Kuruma verilmediğini, dönem bordrolarının tetkikinde davacı adına rastlanmadığını, hak düşürücü sürenin geçtiğini; bu nedenle davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yüklenmesini talep etmiştir.

Davalı ... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle, şirketin 2001 yılında kurulup tüzel kişilik kazandığını, davanın süresinde açılmadığını, bu nedenle davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yüklenmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 19.10.2015 tarihli ve 2006/118 Esas, 2015/581 Karar sayılı kararıyla; asıl dava ve birleşen davanın davalılar ... ve ... Başkanlığı yönünden kısmen kabulü ile davacının davalı ... işyerinde 01.01.1988-31.12.2003 tarihleri arasında aralıksız olmak üzere toplam 5760 gün belirsiz süreli iş sözleşmesi ile asgari ücret üzerinden 506 sayılı Kanun (5510 sayılı Kanun, m.4/1-a ) kapsamında çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin istem ile diğer davalılara karşı istemin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan Kurum ve ....Turizm Seyahat Tur. Tic. Ltd. Şti. vekilinin temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 01.06.2017 tarih 2016/2241 Esas, 2017/4725 Karar sayılı bozma kararında; somut olayda, davalılardan ... ...Sey. Tur.Tic. Ltd.

Şti.'nin 01.02.1995 tarihinde Kanun kapsamına alındığı, ünvan değişikliğinden sonra en son davalı ... olarak kaydının yapıldığı, davalı ...'nin 23.11.1994 tarihinde ticaret odasına kaydının yapıldığı anlaşılmakla, Mahkemece davalı işyerinin 23.11.1994 tarihinden öncesinde de faal ve kapsama alınabilecek nitelikte olup olmadığına yönelik araştırma yapılmadan yazılı şekilde sonuca gidilmesi hatalı olduğu hizmet akdinin oluşabilmesi için işyerinin varlığı öncelikli koşul olduğundan yapılacak iş;

davalı işyerinin faal ve kapsama alınabilecek nitelikte olup olmadığını, işyerine ait vergi kaydı ile araştırmak, davalı işyerinin çalışma izni ve ruhsatını ilgili belediye ile diğer birimlerden sorarak tespit etmek ve davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiğini de nazara alarak gerektiğinde araştırmayı genişleterek toplanan tüm delilleri birlikte değerlendirmek suretiyle sonucuna göre bir karar vermekten ibaret olduğu belirtilerek karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Davacı adına davalı şirketler tarafından işe giriş bildirgesinin Kurum kayıtlarına intikal ettirilmediği gibi, davalı işyerlerinden sigortalı hizmet bildiriminde de bulunulmadığı, davacının 01.10.1987- 01.12.2004 yılları arasında hizmetinin tespitini talep ettiği, davalı ... Seyahat Ltd. Şti.'nin 01.02.1995 tarihinde ... ismi ile kanun kapsamına alındığı, ticaret siciline bu isimle tescil edildiği, 06.11.1995 tarihinde nevi ve unvan değiştirerek ... Seyahat Ltd.

Şti. olarak tescil edildiği, işbu şirketin 23.11.1994 tarihinde vergi kaydı aldığı ve işyeri açma ruhsatının verildiği, böylelikle ... Seyahat...

Şirketinin evveliyatının "..." şirketi olduğu, diğer davalı gösterilen şirketlerin 1995-1998 yıllarında kanun kapsamına alındıkları, ancak davacının bu şirketlerde çalışmasına dair somut bilgi, belge ve beyanların bulunmadığı, her ne kadar dinlenen tanıklar bu şirketlerin aynı olduğunu beyan etmişlerse de yalnızca "..." ve "..." şirketleri arasında bağlantı tespit edilmiş bunun dışında davalıların birbirleri ile bağlantılı olduklarına dair resmi kayıt ve belgelere rastlanmamış olduğu, davacının şoförler ve otomobilciler oda kaydı ile vergi mükellefiyet kaydının mevcut olmadığı,

davacının 14.08.1998- 30.11.2004 tarihleri arasında isteğe bağlı Bağ-Kur sigortalılığının bulunduğu, tanıkların davacının işe başlama tarihi yönünden talepten fazlaya dair beyanları bulunsa da tüm tanık beyanlarından davacının davalı ......

Şirketinde çalışmasının bulunduğu yönünde beyanlarının olduğu, Mahkemenin 2019/456 Esas sayılı dosyası ve içeriği dikkate alınarak davacının bağımlılık ve hizmet ilişkisi içerisinde çalışmasının bulunduğu kanaati ile dava tarihi itibariyle hak düşürücü süreye uğramayan davanın ... ve ... Başkanlığı yönünden kısmen kabulüne karar verilerek; ana dava ve birleşen davanın davalılar ... ve ...

Başkanlığı yönünden kısmen kabulü ile davacının davalı ... işyerinde 23.11.1994-31.12.2003 tarihleri arasında aralıksız çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin ve diğer davalılar yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilinin temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili, tanıklarla ispatlanamadığı yazılı delil gereği kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının 01.10.1987 - 01.12.2004 tarihleri arasında davalı işyerlerinde geçen çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin atfıyla uygulanması gereken 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakelemeleri Kanunu'nun 428 ve 429 uncu maddeleri 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesinin 10 uncu fıkrası

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması HUMK'un 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,