Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/11518 K.2023/12068

Taraflar arasındaki aksi Kurum işleminin iptali ile aylık bağlanması gerektiğinin tespitine, ödenmesi gereken aylıkların faiziyle ödenmesi istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkiline 28.04.2015 tarihinden itibaren yetim aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine ve bu tarihten itibaren ödenmesi gereken aylıkların faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde;davacının, dava açmadan önce Kuruma başvurduğuna dair bir bilgiye rastlanmadığını, davacın boşandığı eşiyle birlikte yaşamadığı iddiasının gerçeği yansıtmadığını, Kurum denetmeni tarafından yapılan araştırmalardan davacının boşandığı eşi ile birlikte yaşamaya devam ettiklerinin tespit edildiğini, Kurum tarafından yapılan işlemlerin yasal mevzuata uygun olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile " davacının SGK kayıtlarına göre 28.04.2015-07.07.2020 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanun veya yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında çalışmadığının anlaşıldığı, kendi sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylık bağlanmadığı,

21.04.2015-07.07.2020 tarihleri arasında boşanmış olduğunun anlaşılması hep birlikte değerlendirildiğinde davacıya, babası müteveffa sigortalı ... üzerinden, talep tarihini takip eden 01.05.2015 tarihi ile yeniden evlenmesi sebebiyle yetim aylığı alma hakkını kaybettiği 07.07.2020 tarihleri arasında yetim aylığı bağlanması gerektiğinin ve her bir aylığa hak ediş tarihinden itibaren yasal faiz uygulanarak ödenmesi gerektiği" gerekçesi ile davanın kabulüne, Kurumun davacıya babasından aylık bağlanmasına ilişkin yaptığı başvurunun reddine dair 13.07.2015 tarih 3695635 sayılı işleminin iptaline, davacıya,

babası müteveffa sigortalı ... üzerinden, talep tarihini takip eden 01.05.2015 tarihi ile yeniden evlenmesi sebebiyle yetim aylığı alma hakkını kaybettiği 07.07.2020 tarihleri arasında yetim aylığı bağlanması gerektiğinin ve her bir aylığa hak ediş tarihinden itibaren yasal faiz uygulanarak ödenmesi gerektiğinin tespitine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili; davacının dava açılmadan önce Kuruma başvuru yapıp yapmadığının tespit edilmesi gerektiğini, davacının boşandığı eşiyle birlikte yaşamadığı iddiasının gerçeği yansıtmadığını, Kurum denetmeni tarafından yapılan araştırmalarda davacının boşandığı eşiyle birlikte yaşamaya devam ettiklerinin tespit edildiğini, Kurum tarafından yapılan işlemlerin yasal mevzuata uygun olarak yapıldığını, tanık beyanlarındaki çelişkiler giderilmeden hüküm kurulduğunu, eksik inceleme sonucu kurulan hükmü kabul etmediklerini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Somut olayda, Kurum tarafından, davacının boşandığı eşi ile birlikte yaşadığına ilişkin somut delil ortaya konulamadığı, davacının ve eski eşin adresleri itibariyle yapılan kolluk araştırmasından eski eşlerin ayrı yaşadığının tespit edildiği, resen tespit edilen komşu tanıkların anlatımlarından ortaya çıktığı üzere eski eşlerin birlikte yaşamadıklarının sübuta erdiği anlaşılmakla davanın kabulüne dair İlk Derece Mahkemesi kararında bir isabetsizlik görülmemiştir.

İlk Derece Mahkemesi tarafından tahsis talep tarihini takip eden ay başı olan 01.05.2015 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazanılması nedeniyle 5510 sayılı Kanun'un 42 nci maddesinde yazılı üç aylık işlem süresinin kararda açık bir şekilde belirtilmediği görülmektedir. İlk Derece Mahkemesi tarafından hak edilen tarihten itibaren faiz başlangıcına karar verildiği görülmektedir.

Somut olayda 3 aylık sürenin dolduğu 01.08.2015 tarihinden itibaren faize hak kazanıldığı anlaşılmakla İlk Derece Mahkemesinin hak edilen tarihten kastının 01.08.2015 tarihten itibaren olduğu hususunun infazda göz önünde bulundurulacağı kabul gördüğünden bu durum kararın kaldırılması sebebi yapılmamıştır." gerekçeleri ile davalının yerinde bulunmayan tüm istinaf itirazlarının 6100 sayılı HMK 'nın 353/1-b-1. Maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçesi ile birebir aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, aksi Kurum işleminin iptali ile aylık bağlanması gerektiğinin tespitine, ödenmesi gereken aylıkların faiziyle ödenmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 56 ncı maddesinin ikinci fıkrası ve 96 ncı madde hükümleridir.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı Kurum vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. İlk Derece Mahkemesince yazılı şekilde karar verilmiş ise de; işletilecek faiz yönünden, aylıkların bağlanmasında Kuruma tanınan 5510 sayılı Kanun'un 42 nci maddesindeki 3 aylık işlem süresinin gözetilmemesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; 1. Davalı tarafın sair temyiz itirazlarının reddine,

2.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

Davalı tarafın temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının 2 nci fıkrasının silinerek yerine,"Davacıya, babası müteveffa sigortalı ... üzerinden, talep tarihini takip eden 01.05.2015 tarihi ile yeniden evlenmesi sebebiyle yetim aylığı alma hakkını kaybettiği 07.07.2020 tarihleri arasında yetim aylığı bağlanması gerektiğinin ve her bir aylığa 5510 sayılı Kanun'un 42 nci maddesi gözetilmek kaydıyla hak ediş tarihinden itibaren yasal faiz uygulanarak ödenmesi gerektiğinin tespitine," ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,