Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/11775 K.2023/12577

Taraflar arasındaki hizmet tespiti istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine dair karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile 2010-2011 öğretim yılından beri davalı Bakanlığa bağlı sözleşmeli öğretmen olarak çalışan müvekkilinin okulun açık olduğu her gün çalışmasına karşın sigortalı bildirimlerinin bir ay içerisinde girdikleri toplam ders saatinin 7,5 saate bölünmesi suretiyle hesaplanarak Kuruma eksik bildirildiğini, davalı idarenin hukuka aykırı hesabı nedeniyle sigorta primlerinin hiçbir zaman 30 gün üzerinde yatırılmadığını, aynı mahiyette davalarda idarece yapılan işlemin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle kabulle sonuçlanıp Yüksek Mahkemece de onandığını beyanla müvekkilinin davalı Bakanlığa bağlı çalışmaya başladığı günden bu yana eksik hesaplanan hizmetlerinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

1.Davalı Bakanlık vekili; ilgili genelgeler gereği ödenen ücretin 7,5 saate bölünmesi ile saptanan çalışma günlerinin SGK'ya tam ve eksiksiz olarak bildirildiği, davanın reddini istemiştir.

2.Fer'i müdahil vekili özetle; geçici görevle çalışan davacının Kuruma bildirilen hizmet sürelerinde hata olmadığı, genelge hükümlerine aykırılık oluşturmadığını, davanın reddini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; davanın reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri: Davacı vekilinin istinaf sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan rapor, dosyadaki bilirkişi raporlarıyla çelişmektedir. Mahkemece 2 kez kabul edilmiş haklı davamızın reddine karar verilmesi haksızdır. Müvekkilimiz, kadrolu istihdam edilen meslektaşlarıyla tamamen eşit gün ve saatte çalıştığı halde prim ödemeleri eksik gösterilmiş, davanın reddi kararı ile Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ihlal etmiş eşitliğe aykırı hüküm kurmuştur.

Müvekkilimiz 2010-2011 öğretim yılından hizmet döneminin sona erdiği tarihe kadar davalı ... Bakanlığına bağlı ücretli (sözleşmeli) öğretmen olarak görev almıştır. Davacı, davalı bünyesinde sözleşmeli öğretmen olarak çalışmaya başladığı günden bu yana okulların açık olduğu her gün çalışmış, aylık 30 günlük priminin işveren tarafından SGK'ya yatırılması gerekir.

Bilindiği üzere diğer devlet memurlarından farklı olarak öğretmenler 6 saat ya da 8 saat derse girmekte, derslerin saati 40 dakika üzerinden belirlenmektedir. Öğretmenlerin sigortalılık süresi belirlenirken diğer memurlara uygulandığı şekilde zaten günlük çalışma fazla olarak esas alınan bir değer olan 7.5 saatin esas alınması hakkaniyete ve hukuka aykırıdır.

Kadrolu bir öğretmen bile günlük 7.5 saatten az çalıştığına göre, bir ücretli öğretmenin günlük 7.5 saat çalıştığı/çalışması gerektiği ileri sürülemez. Bir ücretli öğretmenin çalıştığı gün veya çalıştığı saat esas alınarak ve çalışılan günün belli bir rakama (7.5) bölünmesi ile çıkan değere göre sigortalı sayılması hukuka uygun görülemez.

Kurum hesabına göre öğretmenler haftanın sadece mesai saatlerinde sigortalı sayılmakta, hafta tatili olan cumartesi-pazar günleri sigortalı sayılmamaktadır. Nitekim, bu hukuka aykırılığın giderilmesi için ikame ettiğimiz davada önce 07.09.2016 tarihli bilirkişi raporunda, müvekkilin 691 günlük hizmetinin eksik bildirildiği tespit edilmiş, rapor kapsamında davamızın kabulüne karar verilmiştir.

Daha sonra istinaf bozma ilamı kapsamında eksik görülen hususlarda Mahkemece yeniden araştırma yapılmış, tanıklar dinlenmiş bu kapsamda alınan bilirkişi raporu dikkate alınarak müvekkilimizin haklı davası tekrar kabul edilmiştir. Daha sonra Bölge Adliye Mahkemesi bozma ilamında, bir takım emsal yargıtay ilamlarına göre yeniden karar verilmesi istenmiş, Mahkemece yeniden rapor alınmasına karar verilmiştir.

Alınan rapor, dosyada mevcut tüm bilgi ve belgelerle çeliştiği gibi bozma ilamının 5 inci sayfasında atıf yapılan örnek karar ile de çelişmiştir. Zira bu kararda;"prim ödeme gün sayısının toplam çalışma süresinin 1 gün=7.5 saat esasına göre belirlenmesi gerektiğinden yola çıkılarak davanın reddine karar verilmiş olması da yerinde değildir." denmiş, sırf bu gerekçe ile davanın reddinin mümkün olmayacağı, yapılacak işlemin nelerden ibaret olduğu belirtilmiştir.

Bozma kararında emsal gösterilen ilama göre; müvekkilimizin aylık ücretinin her ay sabit olduğu, aynı konumda çalışan kadrolu öğretmenlerle aynı gün ve aynı saatlerde çalıştığı, kayıtlar ve tanık beyanları ile sabittir. Hükme esas alınan 06.10.2021 tarihli raporda bilirkişi bozmayı aleyhe değerlendirerek rapor tanzim etmiştir.

Davacının kadrolu öğretmenlerle aynı gün ve saatlerde çalışan ve aynı işi yapan bir ücretli öğretmen olarak istihdam edildiği, Kurum kayıtları ve tanık beyanları sabit olduğu halde müvekkilin geçici personel/kısmi süreli çalışan gibi değerlendirilmesi kabul edilemez. Çalışma dönemi boyunca başka bir kurumda çalışmadığından daha evvel hesaplanan ve Mahkemece 2 kez kabul edilen "691 gün" eksik priminin, davalı Kurumca ödenmesi gerkir.

Bilindiği üzere diğer devlet memurlarından farklı olarak öğretmenler 6 saat ya da 8 saat derse girmekte, ders saati 40 dakika üzerinden belirlenmektedir. Ücretli öğretmenin sadece çalıştığı gün veya çalıştığı saat esas alınarak ve çalışılan günün belli bir rakama (7.5) bölünmesi ile çıkan değere göre sigortalı sayılması hukuka uygun görülemez.

Mahkemenin daha önce 2 ayrı yargılama kapsamında verdiği müvekkilimizin eksik ödenen primlerini tespite yönelik kararı usul ve yasaya uygundur.

Davacının sözleşmeli öğretmen olarak, davalı Kurumda çalışan kadrolu çalışan öğretmenlerle aynı işi, aynı çalışma saatleri çerçevesinde yaptığı halde sigorta primleri eksik ödenerek, sosyal güvenlik hakkı açısından ayrımcılığa tabi tutulmakta, normlar hiyerarşisi ve temel haklar gereği, davalı bakanlığın ayrımcılık yasağına aykırı bir genelgesinin, ayrımcılık yasağını ve sosyal güvenlik hakkını içeren yasa, anayasa ve AİHS karşısında bir geçerliliği bulunmamaktadır.

Davanın reddi hukuka aykırıdır. Esasen davalı ... 18.12.2015 tarihli cevap dilekçesi ile davamızı kabul etmiştir. Emsal Beylikova Asliye Hukuk Mahkemesinin kararı, Yargıtay 10.Dairesinin 2014/371 e, 2014/3429 k sayılı kararıyla onanmasına karar verdiği, 2013/34 E, 2013/117 K. sayılı kararıyla da ortaya konduğu üzere; ücretli öğretmenlerin aylık çalışma saatlerinin 7.50 birime bölünmesi ve çıkan sonuç kadar gün sigortalı sayılmaları hem gerçeğe hem de hukuka aykırıdır.

Bilirkişi, raporda, müvekkilin "14 gün" eksik yatan primleri için bir gerekçe bulamamış, görevini aşar şekilde bunların sağlık sebepleriyle raporlu olduğu günler olacağından bahisle görüş bildirmiştir. Rapor bu yönden dahi hukuka aykırıdır. Aleyhimize yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesi de istinaf sebebidir diyerek kararın kaldırılmasını, davanın kabulü ile eksik 691 günlük priminin bulunduğunun tespitini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,