Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/11799 K.2023/11520

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen Kurum işleminin iptali ile borçlu olmadığının tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. SGK Başkanlığı Kocasinan Sosyal Güvenlik Merkezinin 22.04.2019 tarih, 88668450-206.99E 6147402 sayılı işlemi ile 100.020,96 TL asıl ve 157.554,49 TL gecikme zammı olmak üzere toplam 257.575,45 TL borç tahakkuk ettirildiğini, tahakkuk işleminin ve özellikle gecikme zammının hangi kanuni dayanak ile yapılmış olduğunun belirtilmediğini, idari işleme konu olan işçilerin kapatılan ...

İl Özel idaresi bünyesinde çalışarak yine aynı kurumundan emekli olmuş işçiler olduğunu, emekli olduktan sonra yargıya intikal eden alacak iddialarının sonuçlanması ile alacaklarının olduğunun tespit edildiğini, talep edilen ve para cezasına da konu olan alacakların 2008-2013 yılları arasında oluştuğunu, bu dönemlerde işveren pozisyonundaki ...

İl Özel idaresinin faaliyetlerine devam ettiğini, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 87 nci maddesinde prim ödeme yükümlülüklerinin açık ve sayılı şekilde belirtildiğini, ... Büyükşehir Belediye Başkanlığının belirtilen işçilerin hiçbir zaman işvereni olmadığını, sigorta primlerinin ödenmemesinde idarelerinin değil kapatılan İl Özel İdaresinin sorumlu olduğunu, husumetin idarelerine değil kapatılan ...

İl Özel İdaresi olarak İçişleri Bakanlığına yöneltilmesi gerektiğini ileri sürerek, davalı Kurum tarafından davacıya idareye gönderilen 02.04.2019 tarih ve prim borcu konulu 88668450-206.99-E 6147402 sayılı tahakkuk işleminin hukuka aykırı olduğunun ve borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Kurumda 1 4120 01 01 0033671 038 14 87 sicil sayılı dosyada işlem gören 6360 sayılı Kanundan kaynaklanan yükümlülüğe istinaden İl Özel İdaresi Genel Sekretliği adına ...

İnsan Kaynakları ve Eğitim Daire Başkanlığının 22.03.2019 tarih 3592 sayılı yazısı ekinde sunulan ve Kurum kayıtlarına 25.03.2019 tarih 4668173 sayı ile yasal süresi dışında intikal ettirilen muhtelif Mahkeme kararları ve söz konusu Mahkeme kararlarına istinaden düzenlenerek gönderilen 2008/05-2013/02 dönemlerine ait aylık prim ve hizmet belgelerinin işleme alınması sonucunda prim ve işsizlik borç aslı 100.020,96 TL ve 157.554,49 gecikme zammı olmak üzere toplam 257.575,45 TL prim borcu tahakkuk ettirildiğini ve borç tahakkukunun 22.04.2019 tarih 6147402 sayılı yazılarıyla tebliğ edildiğini,

söz konusu prim borcuna işveren tarafından itiraz edilmediğini, bahse konu mahkeme kararlarının yasal süresi içerisinde kuruma verilmediği tespit edildiğinden her bir ay için 5510 sayılı Kanun'un c/4 bendi gereği asgari ücretin 2 katı tutarında olmak üzere 84.813,00 TL idari para cezası uygulandığını ve 22.04.2019 tarih, 6186822 sayılı yazıları ile ile tebliğ edildiğini, işveren tarafından 07.05.2019 tarih 6894656 sayılı yazı ile itirazda bulunulduğunu, işverenin itirazının 2019/84 Esas ve Karar nolu Komisyon Kararı ile reddedildiğini, İl Özel İdaresine bağlı tüm haklar ve borçların davacı tarafa geçtiğini,

davacının bu konu ile ilgili olarak yapmış olduğu husumet itirazlarının yersiz olduğunu, dava konusu borçlardan davacı belediyenin sorumlu olduğunu, kurum tarafında yapılan işlemlerin kanuna uygun olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 07.10.2021 tarihli ve 2021/600 - 2021/41 E.K. sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı SGK vekili, prim borcuna işveren tarafından itiraz edilmediğini, İl Özel İdaresine bağlı borçların tamamının davacı tarafa geçtiğini, kararın eksik inceleme ve hatalı değerlendirmeye dayalı olduğunu belirterek, kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 09.12.2021 tarihli ve 2021/3290 - 2021/2216 E.K. sayılı kararı ile ... Özel İdaresinin devredildiği ... Büyükşehir Belediye Başkanlığının 2008/05-2013/02 dönemlerine ilişkin ek aylık prim ve hizmet belgelerini süresi içinde kuruma vermediğinden bahisle 84.813TL idari para cezası cezalandırılmasına ilişkin işlemin iptali istemi ile dava açtığı, ...

1. İdare Mahkemesinin 31.12.2019 tarih-2019/592 Esas-1268 Karar sayılı ilamı ile idari para cezasının iptaline karar verildiği, kararın ... BAM 9.İdari Dava Dairesinin 04.02.2021 tarih-2020/605 Esas-2021/214 Karar sayılı ilamı ile istinaf isteminin reddine kesin olarak karar verildiği gerekçesiyle, mahkemenin davanın kabulüne dair kararının yerinde olduğu açıklanarak, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması ve Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi üzerine davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Daire kararı ile "Dosya kapsamına göre, İl Özel İdaresinde çalışmakta iken emekli olan ve çalıştıkları döneme ilişkin olarak eksik ücret alacaklarının ödenmesi istemiyle açılan davaları kazanan dava dışı sigortalılara ait 2008/5-2013/2. aylar arası düzenlenen ek aylık prim ve hizmet belgelerinin verilmemesi nedeniyle, ... adına 100.020,96 TL prim, işsizlik borç aslı ve 157.554,49 TL gecikme zammı olmak üzere toplam 257.575,45 TL tahakkuk ettirildiği, ayrıca belgelerin süresinde verilmemesi nedeniyle 84.813,00 TL idari para cezası uygulandığı,

davacı tarafça idari para cezasına yapılan itirazın 13.05.2019 tarihli komisyon kararı ile reddedildiği, ... 1. İdare Mahkemesinin 2019/592-2019/1268 E.K. sayılı kararı ile idari para cezasının iptaline karar verildiği, kararın istinaf edilmesi üzerine ...

Bölge Adliye Mahkemesi 9. İdari Dava Dairesinin 04.02.2021 tarihli ve 2020/605-2021/213 E.K. sayılı kararı ile istinaf talebinin reddine kesin olarak karar verildiğinin anlaşıldığı, Mahkemece her ne kadar, İl Özel İdaresinin tüzel kişiliğinin sona erdirilerek ... Büyükşehir Belediye Başkanlığına devredildiğinden bahisle, işçilerin açtıkları alacak davaları nedeniyle ...

Büyükşehir Belediye Başkanlığınca bu işçilerle ilgili ek aylık prim ve hizmet belgelerinin Kuruma sunulduğu, Belediye Başkanlığınca gecikme tazminatından sorumlu tutulmaksızın prim borcunun ödenmesine ilişkin talebin kabul edilmediği, İdare Mahkemesi kararında da davacı idarenin yargı kararları nedeniyle bildirimde bulunduğu ve bu yönüyle üzerine düşen yükümlülüğünü yerine getirdiği, idari yaptırımların da ceza niteliğinde olduğu, Anayasa'nın 38/1 maddesinde yer alan "Kimse, işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanunun suç saymadığı bir fiilden dolayı cezalandırılamaz;

kimseye suçu işlediği zaman kanunda o suç için konulmuş olan cezadan daha ağır bir ceza verilemez." hükmü uyarınca, kimsenin işlemediği bir suçtan dolayı cezaya muhatap olamayacağı, ceza kesilen eylemlerin davacı tarafından değil, kanunla tüzel kişiliği sona ermiş bulunan ... İl Özel İdaresine ait olması nedeniyle genel hukuk ilkesi olan "cezaların şahsiliği" ilkesi uyarınca davacı ...

Belediyesi Başkanlığından tahsilinin mümkün olmadığı, 5510 sayılı Kanun'un 80 inci maddesi hükmüne ve yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre yargı kararı ile tespit edilen prime esas kazanç miktarları alacağın ödenmesi koşulu ile iş akdi önceden feshedilmiş olduğundan işçinin fesihten önceki son aylığına dahil edilceği, Kurum tarafından bu husus dikkate alınmadan işçilerin çalıştığı tüm dönem için prim borcu çıkartılmasının hukuka aykırı olduğu gerekçeleriyle, davanın kabulü ile yazılı şekilde karar verilmiş ise de, hükmün eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeye dayalı olduğu belirtilerek,

06.12.2012 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair 6360 sayılı Kanun'un 1 inci maddesinin 5 inci fıkrasında yapılan düzenlemeyle, tüzel kişiliği sona erdirilen ... İl Özel İdaresinin, tüm alacak ve borçları ile ...

Büyükşehir Belediye Başkanlığına devredildiğinin anlaşılması karşısında, Kurumca tahakkuk ettirilen prim ve gecikme zammından dolayı davacı Belediyenin sorumlu olduğu belirgin olduğundan, aksi yöndeki karar tesisinin isabetsiz olduğu" gerekçesiyle hüküm bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 11.07.2023 tarihli ve 2023/132 - 2023/247 E.K. sayılı kararı ile bozma ilamına uyularak davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, kapatılan ... İl Özel İdaresinin hak ve borçlarının kül halinde İdareye devredilmediğini, çeşitli idari Kurum ve kuruluşlara dağıtıldığını, kararın usul ve yasaya aykırı verildiğini belirterek, temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, aksi Kurum işleminin iptali ile borçlu olunmadığının tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,