Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/11828 K.2023/12099

Taraflar arasındaki (1) gün süre ile sigortalı çalıştığının ve sigorta başlangıcının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince 13.09.2023 tarihli ek karar ile temyiz dilekçesinin süreden reddine karar verilmiştir.

Ek karar davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartları ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı asil dava dilekçesinde, babasına ait işyerinde 01.06.1989 tarihinde işe başladığını, yaklaşık 5 yıl çalıştığını, ancak kurum tarafından bu tarihin sigorta başlangıç tarihi olarak kabul edilmediğini belirterek, sigorta başlangıç tarihinin 01.06.1989 tarihi olarak bir günlük hizmetinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde,davada hak düşürücü sürenin dolduğunu Kurumun fer'i müdahil olduğunu, davanın kamu düzenine ilişkin olduğunu, her türlü araştırmanın re'sen yapılması gerektiğini, davadan önce kuruma başvuru şartının yerinde getirilmediğini, davada hak düşürücü sürenin dolduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece " ... Dava dışı işyerinin talep edilen dönem aralığında halihazırda kurulu olması, işe giriş bildirgesi aslındaki imzanın ve fotoğrafın davacıya ait olması, dinlenilen tanık beyanlarının davacının iddiasını doğrulaması, davacının ... isimli işyerinde çalıştığını beyan etmeleri ve tanıkların vergi kayıtları ile çalıştıkları işyerlerinin davacının çalışmış olduğu işyeri ile arasındaki uzaklığın tespit edilmesi ayrıca her halükarda işe giriş bildirgesi Kuruma intikal ettiğine göre en azından bir günlük hizmetinin varlığının aksinin düşünelemeyeceği değerlendirilerek; davacının herhangi bir çıraklık sözleşmesine rastlanılamadığı, çalışma amacının öğrenmek değil davalı işyerinde üretime yönelik olduğu anlaşılmaktadır.

Dosya içerisinde bulunan bilgi ve belgeler ile 20.05.2021 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda, işe giriş bildirge aslı ile mahkememizce alınan imza örneklerinin ve davacının yeni çekilmiş olan fotoğraf örnekleri ile işe giriş bildirge aslında bulunan fotoğrafın aynı kişiye yani davacıya ait olduğu tespit edilmiş olup, davacının babası olan ... sicil numaralı ... ait işyerinde 01.01.1989'da işe başladığı, talep edilen 1 günlük sürenin davacının hizmet prim süresine eklenmesine karar verilmiş..." gerekçesiyle davanın kabulüne, davacının dava dışı ... isimli işyerinde 01/06/1989 tarihinde 1 gün süre ile sigortasız olarak çalışmış olduğunun tespitine, 1 günlük sürenin davacının hizmet prim süresine eklenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı SGK vekili, davanın kamu düzenine ilişkin olduğunu, iddianın Kurum kayıtlarına eş değer ve yazılı delillerle ispatlanması gerektiğini, kurumun dava açılmasına sebebiyet vermediğini, Kurum aleyhine yargılama giderlerine hükmedilmemesi gerektiğini, davadan önce Kuruma başvuru şartının yerine getirilmediğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine, davalı tarafça ileri sürülen tüm istinaf sebeplerinin İlk Derece Mahkemesince usul ve yasaya uygun bir şekilde değerlendirilerek hüküm kurulmasına dinlenen tanıklarca fiili çalışma olgusunun doğrulanmasına, dava dışı işveren tarafından kuruma verilen işe giriş bildirgesinin 30.03.1992 tarihinde Kurum kayıtlarına intikal ettiğinin anlaşılmasına, davacıya verilen sigorta sicil numarasının 1992 yılı serilerinden olduğunun anlaşılmasına göre..." gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin 13.09.2023 tarihli ek kararı ile davalı tarafın temyiz dilekçesinin reddine karar verilmiş, davalı ... vekili tarafından ek karara karşı süresi içerisinde temyiz talebinde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı SGK vekili istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmişlerdir. ... Bölge Adliye Mahkemesi 2022/1101 E. 2023/788 K. sayılı 03.02.2023 tarihli kararının süresi içerisinde temyiz edildiği, ancak Bölge Adliye Mahkemesince temyiz dilekçesinin süresinde olmadığı gerekçesiyle temyiz dilekçesinin reddine karar verildiği,temyiz dilekçesinin gönderildiği tarihte UYAP'ta meydana gelen sorun nedeniyle dilekçenin sisteme geç alındığını düşündüklerini belirterek temyiz dilekçesinin kabulünün gerektiği de belirtilmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık 01.06.1989 tarihinde (1) gün süre ile çalıştığının ve bu tarihin sigorta başlangıcı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunun 2, 9 ve 108 inci maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme 1.Davalı ... vekilinin temyiz talebinin mahkeme tarafından ek karar ile reddine karar verilmiş ise de; 7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun “elektronik tebligat” başlıklı 7/a maddesi; “Aşağıda belirtilen gerçek ve tüzel kişilere tebligatın elektronik yolla yapılması zorunludur.

...

1.10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetvellerde yer alan kamu idareleri ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar.…” düzenlemesini, aynı Kanun’un 11 inci maddesi ise. “Vekil vasıtasıyla takip edilen işlerde tebligat vekile yapılır. Vekil birden çok ise bunlardan birine tebligat yapılması yeterlidir.

Eğer tebligat birden fazla vekile yapılmış ise, bunlardan ilkine yapılan tebliğ tarihi asıl tebliğ tarihi sayılır…” düzenlemesini içerdiğinden, davalı Kurumun 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'na ekli (IV) sayılı cetvelde yer alan kamu idarelerinden olduğu gözetilerek, mahkeme kararı vekil adı tebliğ mazbatasında belirtilmek suretiyle davalı Kurumun ilgili birimine tebliğ edilmesi gerekirken, Bölge Adliye Mahkemesi kararının doğrudan vekil Av. ...'ın e-tebligat adresine 05.06.2023 tarihinde tebliğ edilmesinin hatalı olduğu,

buna göre gerekçeli karar davalı Kuruma usulüne uygun olarak tebliğ edilmediğinden davalı ... adına temyiz dilekçesinin öğrenme tarihine göre

süresi içerisinde sunulmuş olduğu anlaşıldığından mahkemenin temyiz isteminin süresinde olmadığından reddine dair ek kararının kaldırılmasına,

2.Eldeki davada, davanın kabulü ile davacının 01.06.1989 tarihinde (1) gün süre ile çalıştığına yönelik verilen karar isabetli ise de bu tarihin aynı zamanda sigorta başlangıcı olduğu yönündeki talebe ilişkin olarak da 01.06.1989 tarihinin sigorta başlangıcı olduğunun tespitine yönelik hüküm kurulmamış olması ve belirtilen tarihte (1) gün süre ile sigortalı çalıştığının tespiti yönünde karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde (1) gün süre ile sigortasız çalıştığının tespiti şeklinde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Ne var ki bu konunun düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 370 inci maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Davalı Kurumun diğer temyiz itirazlarının reddine;

2.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3.Davalı Kurumun temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararında hükmün, 1 no.lu bendinin tamamen silinerek yerine "1-Davacının davasının kabulü ile davacının dava dışı ... sicil no.lu ... unvanlı işyerinde, 01.06.1989 tarihinde asgari ücretle (1) gün süre ile sigortalı çalıştığının tespiti ile sigortalılık başlangıç tarihinin 01.06.1989 tarihi olduğunun tespitine," ibarelerinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,