Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/11853 K.2023/13237

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen fiili hizmet süresi zammı tespiti davasında İlk Derece Mahkemesince verilen davanın kabulüne dair kararına karşı süresi içinde davalılar vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması ve Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş, söz konusu karara karşı davalılar vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin davalı ... Eskişehir Makine Fabrikası'nda 25.09.1987 tarihinde çalışmaya başladığını, halen davalı fabrikanın döküm bölümünde döküm postabaşısı olarak çalıştığını, müvekkilinin yaptığı işin en ağır ve yıpratıcı işlerden olduğunu, 5510 sayılı Kanun kapsamında 2008 yılına kadar yapılan değişikliğe kadar müvekkilinin itibari hizmet süresi uygulamasından yararlandığını, 2008 yılında kanunda yapılan değişiklik nedeniyle müvekkilinin fiili hizmet süresi zammından yararlanamadığını, müvekkilinin 01.10.2008 tarihi ile dava tarihi arasındaki dönemde 5510 sayılı Kanun'un 40 ıncı maddesinde tanımlanan fiili hizmet süresi zammı kapsamındaki hizmetlerinin tespitini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili, davacının bildirimlerinin işveren tarafından yapıldığı nitelik kapsamında kayıt altına alındığını, yapılan işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı işveren vekili davacının tüm bildirimlerinin süresinde ve usulüne uygun olarak davalı diğer Kuruma yapıldığını, davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 19.04.2021 tarihli ve E.2020/502, K.2021/414 sayılı kararıyla davanın kabulüne, davacının davalı işyerinde geçen 01.10.2008 ile 07.07.2020 tarihleri arasında prim ödenmiş 3119,5 fiili gün çalışmasına 5510 sayılı Kanun'un 40 ıncı maddesi gereğince 2008 yılı için 12 gün, 2009 yılı için 44 gün, 2010 yılı için 44 gün, 2011 yılı için 44 gün, 2012 yılı için 43 gün, 2013 yılı için 44 gün, 2014 yılı için 44 gün, 2015 yılı için 44 gün, 2016 yılı için 44 gün, 2017 yılı için 45 gün, 2018 yılı için 44 gün, 2019 yılı için 44 gün, 2020 yılı için 23 gün, toplam 519 gün fiili hizmet zammı süresine hak kazandığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili, Kurum tarafından yapılan işlemlerin yasal mevzuata uygun olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

Davalı ... Fabrikaları A.Ş. vekili, davacının itibari hizmet süresinden yararlandırıldığını, yapılan değişiklik nedeniyle 2008 yılının 10. ayı itibariyle bu durumun sonlandırıldırıldığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 22.09.2022 tarih ve E.2021/921, 2022/1739 sayılı kararı ile davalı ... Başkanlığı vekilinin ve davalı ... Fabrikaları A.Ş. vekilinin istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Daire kararında, davacının döküm atölyesinde döküm ustası olarak bizzat 8. paragrafta belirtilen işlerde fiilen çalıştığı süreler için fiili hizmet süresi zammından faydalandırılmasının isabetli bulunduğu ancak döküm işinde fiilen geçen çalışmalara fiili hizmet süresi zammı verilebileceğinden puantaj kayıtlarının getirtilerek fiilen çalışılan sürelerin tespit edilmesi ve davacının dökümhanede postabaşı olarak görevlendirildiği sürede tam olarak ne iş yaptığı, döküm işinde çalışıp çalışmadığı, çalıştı ise fiilen ne kadar süre çalıştığı açıklığa kavuşturularak ve gerekirse her 7.5 saatlik çalışmanın bir günlük çalışmaya karşılık gelebileceği gözetilerek varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gereğine işaret edilerek bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davacının davalı işyerinde geçen 01.10.2008 ile 07.07.2020 tarihleri arasında prim ödenmiş 3001 fiili gün çalışmasında 5510 sayılı Kanun'un 40 ıncı maddesi gereğince 2008 yılı için 8 gün, 2009 yılı için 42 gün, 2010 yılı için 39 gün, 2011 yılı için 41 gün, 2012 yılı için 44 gün, 2013 yılı için 44 gün, 2014 yılı için 44 gün, 2015 yılı için 44 gün, 2016 yılı için 44 gün, 2017 yılı için 44 gün, 2018 yılı için 44 gün, 2019 yılı için 43 gün, 2020 yılı için 21 gün, toplam 502 gün fiili hizmet zammı süresine hak kazandığının tespitine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, kararın eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak verildiğini belirterek temyiz isteminde bulunmuştur.

Davalı ... Fabrikaları A.Ş. vekili, davacının itibari hizmet süresinden yararlandırıldığını, yapılan değişiklik nedeniyle 2008 yılının 10. ayı itibariyle bu durumun sonlandırıldırıldığını, kararın eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak verildiğini belirterek temyiz isteminde bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, fiili hizmet süresi zammı tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 323 vd. maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı ancak, Mahkemece, davacının çalışmalarının geçtiği yıllara ait bilgiler, hizmet döküm cetveli ve çalışmalarının başlangıç ve bitiş tarihlerini içeren işyeri kayıtları birlikte değerlendirildiğinde, fiili hizmet süresi zammı 500,16 gün olması 502 gün olarak belirlenerek hüküm kurulması usûl ve yasaya aykırı olduğundan hükmün yalnızca bu yönden düzeltilmesi gerekmiş; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen diğer nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddine,

Davalı ... Fabrikaları A.Ş. vekilinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddi ile Mahkeme kararının 2. Bendinde bulunan "502" rakamının silinerek yerine "500,16" rakamının yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

Peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,