Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/11888 K.2023/11516

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 1993 yılından itibaren davalı işyerinde kesintisiz ve sürekli olarak çalıştığını, davalı işveren tarafından haksız olarak 01.08.2012 tarihinde işten çıkartıldığını, sigorta primlerinin tamamının işverence yatırılmadığını ileri sürerek, 1994 yılı 11. ve 12. ayları ile 1995-1996-1997-1998-1999 ve 09.07.2000 tarihine kadar olmak üzere anılan süreleri kapsayan dönemdeki çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP

Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; talep edilen dönemin zamanaşımına uğradığını, davacının davalı işyerinde 2000 yılında çalışmaya başladığını ve çalışmasının kesintili olduğunu, zaman zaman işten ayrılıp tekrar işe başladığını ve en son 2010 yılına kadar çalışıp emekli olduğunu, çalıştığını iddia ettiği dönemlerde çalışmasının bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; hak düşürücü sürenin geçtiğini, Kurum kayıtlarının tetkikinden, davacının tespitini talep ettiği dönemde davalı işveren nezdinde sigortalı çalışmasının mevcut olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 26.12.2017 tarihli ve 2017/408 - 2017/326 E.K. sayılı kararıyla; davanın reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili, davacının dava konusu edilen dönemde ve kesintisiz olarak çalıştığını söyleyen tek bir tanığın beyanının dahi davanın kabulü için yeterli olduğunu, tüm bordro tanıklarının aynı şekilde beyanda bulunmasının gerekmediğini, mahkeme kararının hatalı olduğunu belirterek, kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 10.06.2020 tarihli ve 2020/73 - 2020/870 E.K. sayılı kararı ile ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında, dosyadaki yazılara, hükmün Dairece de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleri ile dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması ve Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi üzerine, davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairemizin 21.09.2021 tarihli ve 2020/8655 - 2021/10641 E.K. sayılı kararı ile "Dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden, talep edilen dönemde davalı işyerinden davacı adına hizmet bildiriminde bulunulmadığı, davacının hizmet döküm cetvelinde, davalı işverenliğe ait 1001836 sicil sayılı işyerinden 10.07.2000-10.09.2000 tarihleri arasında, 1034773 sicil sayılı işyerinden 11.09.2000-15.05.2002 tarihleri arasında, 1001836 sicil sayılı işyerinden 16.05.2002-30.06.2009 tarihleri arasında hizmetlerinin sürekli ve kesintisiz olarak bildirildiği,

01.09.2009 tarihinden sonraki çalışmalarının ise kesintili olarak devam ettiği, davalı işyerinin “depo işletmesi” mahiyetinde 01.06.1993 tarihinde Kanun kapsamına alındığı, dönem bordrolarının getirtildiği, bordro tanıklarının dinlendiği, somut olayda, dosya kapsamında dinlenen bordro tanıklarının çalışmanın varlığına ve süresine ilişkin çelişkili beyanlarda bulunduğu anlaşıldığından,

bu hususta yeniden beyanları alınarak çelişkiler giderilmeli, ihtilaflı dönemin tamamında kayıtlı diğer bordro tanıkları resen tespit edilerek beyanlarına başvurulmalı, tanık beyanları karşılaştırılmalı varsa çelişki giderilmeli, davacının çalışmasına yönelik beyanları alınmalı, çalışmanın varlığı, niteliği, süresi ve kesintili olup olmadığı yöntemince araştırılmalı ve davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp araştırma genişletilerek tüm deliller birlikte değerlendirilip sonucuna göre karar verilmelidir." şeklindeki gerekçeyle hüküm bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 01.06.2023 tarihli ve 2021/262 - 2023/234 E.K. sayılı kararı ile bozmaya uyularak yapılan yargılamada, somutlaştırma ilkesi kapsamında 10.11.2022 tarihli duruşmada hazır olan davacı asil. "Ben 1994 yılında davalı işyerinde çalıştım. Emekli olana kadar 15 yıl çalıştım. Sadece 9 yıl sigortam gösterilmiştir. Benim kızımda çalışma yapmıştır. İlk çalışmaya başladığımda Karacailyas'ta çalışmaya başladım. Karacailyas'ta 3 yıl çalıştım.

Sonrasında yeni şirket kuruldu oraya geldik. Organizenin orada Tekinler kurulmuştur. Orada çalışmaya başladım. Ayrılana kadar da organizede çalıştım. Karacailyas'ta çalıştığım 3 yıl boyunca yövmiyeci olarak çalıştım, ay boyunca 30 gün çalışma yapardım. Yıl içinde çalışmadığım ay olmazdı, bir tek pazar günü çalışma yapmazdım. Organizeye geçtiğimde aylıkçı olarak çalıştım.

Burada da sezon boşluğum olmadı. ..., Hatay'a bakliyat dağıttığımda yövmiyeci usulü çalıştığım dönemde ben tam çalışma yapardım" şeklinde beyanda bulunduğu, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve dinlenen tüm tanık ifadeleri birlikte değerlendirildiğinde davanın kısmen kabulü ile

1-Davacının 01.02.1999-09.07.2000 tarihleri arasında davalı adına kayıtlı 1001836 no.lu işyerinde (2001 yılı 1. dönem hariç) aralıksız kesintisiz asgari ücret ile çalıştığının tespitine,

2-Fazla istemin reddine, karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı şirket vekili; davanın zamanaşımına uğradığını, davalı şirketin faaliyete başladığı dönemden öncesi için tespit hükmü kurulamayacağını, dinlenen tanık ifadelerinin çalışma olgusunu ispata yeterli ve elverişli olmadığını belirterek usul ve yasaya aykırı verilen kararın temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir.

Davalı SGK vekili, tanık beyanı dışında başka bir delil olmaksızın, eksik inceleme ile Kurum kayıtlarındaki kısmi çalışmanın aksi yönünde verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının, davalı işyerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 79/10 uncu maddesi.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,