Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/12066 K.2023/13536

Taraflar arasında Mahkemede görülen hizmet ve prime esas kazanç tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 10. Hukuk Dairesince, Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece, bozma kararına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalı şirkete ait işyerinde 01.07.2005 - 16.01.2012 tarihleri arasında kasap olarak 1.950 TL net ücretle çalıştığını, sigorta bildirimlerinin eksik ve gerçeğe aykırı olması nedeniyle 16.01.2012 tarihinde Bölge Çalışma Müdürlüğüne şikayette bulunduğunu belirterek sigortalı çalışma süresinin tespitini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; hak düşürücü sürenin geçtiğini, hizmet tespitine ilişkin talebin yasal ve hukuksal tüm incelemeler sonucunda değerlendirilmesi, Kurum kayıtlarının aksine eşdeğer nitelikte resmi belgelerle kanıtlanması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

2.Davalı vekili cevap dilekçesini özetle; 7 yıl süre ile sigortasız çalışmanın hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, hak düşürücü sürenin geçtiğini, davacının davalı şirkette çalışıp dava açan kişilerle arkadaş olması nedeniyle bu davayı açtığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 23.03.2015 tarihli ve 2012/67 E., 2015/76 K., sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulü ile davacı ... 'nın 3501199658958. sigorta sicil numarası ile davalı şirkete ait işyerinde,

-01.07.2005 - 31.12.2005 tarihleri arasında günlüğü 16,29 TL'den 180 gün süre ile

-01.01.2006 - 31.12.2006 tarihleri arasında günlüğü 17,70 TL'den 360 gün süre ile

-01.01.2007 - 31.06.2007 tarihleri arasında günlüğü 18,75 TL'den 180 gün süre ile

-01.07.2007 - 31.12.2007 tarihleri arasında günlüğü 19,50 TL'den 180 gün süre ile

-01.01.2008 - 31.06.2008 tarihleri arasında günlüğü 20,28 TL'den 180 gün süre ile

-01.07.2008 - 31.12.2008 tarihleri arasında günlüğü 21,29 TL'den 180 gün süre ile

-01.01.2009 - 30.06.2009 tarihleri arasında günlüğü 22,20 TL'den 180 gün süre ile

-01.07.2009 - 31.12.2009 tarihleri arasında günlüğü 23,10 TL'den 180 gün süre ile

-01.01.2010 - 30.06.2010 tarihleri arasında günlüğü 24,30 TL'den 180 gün süre ile

-0107.2010 - 31.12.2010 tarihleri arasında günlüğü 25,35 TL'den 180 gün süre ile

-01.01.2011 - 30.06.2011 tarihleri arasında günlüğü 26,55 TL'den 180 gün süre ile

-01.07.2011 - 31.12.2011 tarihleri arasında günlüğü 27,90 TL'den 180 gün süre ile

-01.01.2012 - 16.01.2012 tarihleri arasında günlüğü 29,55 TL'den 16 gün süre ile çalıştığının tespitine, fazlaya dair istemin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin, 26.01.2017 tarihli ve 2016/16670 E., 2017/544 K. sayılı kararıyla; "dosya kapsamından, işyerinin 01.01.1992 tarihinde vergi kaydının yapıldığı, 25.10.2005 tarihinde kapsama alındığı, 01.06.2013 tarihinde kapsamdan çıktığı dikate alınarak,

Mahkemece, özellikle davalı işyeri ile husumeti bulunmayan, davalı işyerinde davacının çalışmalarını bilebilecek talebe konu tüm dönemi kapsar şekilde resen tespit edilecek bordro tanıkları dinlenilmeli, dinlenen bordro tanıklarının hizmet döküm cetveleri celp edilerek beyanları denetlenmeli, aynı şekilde talebe konu bordro tanığının bulunmadığı dönemler yönünden, aynı yörede komşu veya benzeri işleri yapan başka işverenler ve bu işverenlerin çalıştırdığı bordrolara geçmiş kişiler re’sen saptanarak bilgi ve görgülerine başvurulmalı;

bozmadan önce dinlenen tanıklar ile bozmadan sonra dinlenecek tanık beyanları arasında çelişki olursa giderilmeli, işçilik alacak dosyası ve varsa emsal kesinleşen dosyalarda gözetilerek böylece bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

Mahkemenin, yukarıda açıklanan esaslar doğrultusunda araştırma yaparak elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir." gerekçesi ile İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "açılan davanın kısmen kabulü ile davacı ... Balarası'nın 3501199658958. sigorta sicil numarası ile davalı şirkete ait işyerinde,

-01.07.2005 - 31.12.2005 tarihleri arasında günlüğü 16,29 TL'den 180 gün süre ile

-01.01.2006 - 31.12.2006 tarihleri arasında günlüğü 17,70 TL'den 360 gün süre ile

-01.01.2007- 31.06.2007 tarihleri arasında günlüğü 18,75 TL'den 180 gün süre ile

-01.07.2007 - 31.12.2007 tarihleri arasında günlüğü 19,50 TL'den 180 gün süre ile

-01.01.2008 - 31.06.2008 tarihleri arasında günlüğü 20,28 TL'den 180 gün süre ile

-01.07.2008 - 31.12.2008 tarihleri arasında günlüğü 21,29 TL'den 180 gün süre ile

-01.01.2009 - 30.06.2009 tarihleri arasında günlüğü 22,20 TL'den 180 gün süre ile

-01.07.2009 - 31.12.2009 tarihleri arasında günlüğü 23,10 TL'den 180 gün süre ile

-01.01.2010 - 30.06.2010 tarihleri arasında günlüğü 24,30 TL'den 180 gün süre ile

-01.07.2010 - 31.12.2010 tarihleri arasında günlüğü 25,35 TL'den 180 gün süre ile

-01.01.2011 - 30.06.2011 tarihleri arasında günlüğü 26,55 TL'den 180 gün süre ile

-01.07.2011 - 31.12.2011 tarihleri arasında günlüğü 27,90 TL'den 180 gün süre ile

-01.01.2012- 16.01.2012 tarihleri arasında günlüğü 29,55 TL'den 16 gün süre ile çalıştığının tespitine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili; hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet ve prime esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz, dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası ile 506 sayılı Kanun'un 77 nci, 79 uncu, 5510 sayılı Kanun 80 inci, 86 ncı maddesi hükümleridir. 3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler, dosyada bulunan belgelere göre kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,