Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/12208 K.2023/13477

Taraflar arasındaki iş kazası tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar ... Mekanik Mühendislik-..., ... A.Ş. ve Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalılar (... Mekanik Mühendislik)-..., ... A.Ş. ve Kurum vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ... Alışveriş Merkezinin 1. katında bulunan düğün salonu havalandırma tesisat yapım işinde çalışırken, iskelenin çökmesi sonucu 3 metre yükseklikten beton zemine düşerek iş kazası geçirdiğini, davalı SGK'ya iş kazasının tesbiti ile ilgili talepte bulunmalarına rağmen olumsuz cevap aldıklarını belirterek, davacının geçirdiği kazanın iş kazası olduğunun tespitine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıların üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Davalı Abiy Tanıtım Limited Şirketi cevap dilekçesinde özetle; kiracısı ve işletmecisi olduğu ... Alışveriş Merkezi Amade Düğün Salonu ismindeki ve Mayıs ayında açılan işyerinde, ... Mekanik Mühendislik ile yaptığı 15.01.2013 tarihli yazılı sözleşme ile işyerinin havalandırma tesisatı işini anahtar teslimi olarak ...-... Mühendisliğe devrettiği, davacının başına gelenlerde asli kusurlu olduğu, mesleki bilgiye sahip bulunmadığı belirtilerek, davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacının üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Avrasya Orman İşletmesi Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; ... Vega Alışveriş Merkezinin Şirket mülkiyetinde olduğu, diğer davalı Abiy Tasarım Limited Şirketi'nin ise kiracısı olduğu, aralarında kira ilişkisi haricinde hukuki bir bağ bulunmadığı, kiracısı Abiy Limited Şirketi'nin ... Mekanik Mühendislik ile anlaşmaya vardığı, sözkonusu tadilat ve imalat sırasında davacının iş kazası geçirdiği, davacı ile aralarında hukuki sorumluluk doğurabilecek akdi ve hukuki hiçbir ilişkinin bulunmadığı belirtilerek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili duruşmada davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Mekanik Mühendislik vekili duruşmada davanın reddini istemiştir.

Diğer davalılar davaya cevap vermemiş, duruşmaya katılmamışlardır.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile dinlenen tanıklar ceza soruşturması kapsamında alınan beyanlar, hastane kayıtları ve tüm dosya kapsamından, 5510 sayılı Kanun'un (a) ve (b) bentleri kapsamında, davacı ...'nin 24.01.2013 tarihli yaralanması ile sonuçlanan olayın “işyerinde bulunduğu ve yürütülmekte olan iş nedeniyle” meydana gelmiş olduğu anlaşılmakla, iş kazası niteliğinde bulunduğu tespit edilmiş olmakla; davanın kabulüne, davacı ...'nin 24.01.2013 tarihli yaralanması ile sonuçlanan olayın 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi a ve b bentleri kapsamında iş kazası olduğunun tespitine karar vermiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... Mekanik Mühendislik-..., ... A.Ş. ve Kurum vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri: Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının işyerinde çalıştığını kanıtlayıcı hiçbir belgenin bulunmadığını, yapılan Kurum işleminin mevzuata uygun olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı ... Müh-... vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı ile davalı müvekkil arasında işçi işveren ilişkisi olmadığını, davacı ile herhangi bir iş sözleşmesi bulunmadığını, davacının kusurlu olduğunu, davacının uzman mekanik montajcısı olmadığını, bu konuda hiçbir bilgisinin olmadığının soruşturma esnasında sabit olduğunu, davacının müvekkili şirket tarafından herhangi bir şekilde görevlendirilmiş birisi olmadığını, müvekkili davalının kusurunun söz konusu olmadığını belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı ... A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; husumet yönünden yapılan itirazların dikkate alınmadığını, davacı yan ile husumet ve/veya akdi, hukuki bir bağ varmış gibi diğer davalılar ile birlikte aleyhe hüküm kurulduğunu, davacının müvekkili ile işçi işveren ilişkisi bulunmadığı gibi davalının çalıştığı kurum veya davalının çalıştığı kuruma iş veren diğer davalı ile herhangi bir hizmet veya taşeronluk ilişkisi de mevcut olmadığını, SGK tarafından hazırlanan raporda davacının işyerinde çalıştığını kanıtlayıcı herhangi bir belge bulunmadığı şeklinde görüş bildirildiğini, eksik araştırma ve inceleme ile karar verildiğini belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile Mahkemece dinlenen tanık beyanları, doktor raporları, 24.01.2013 tarihli kira sözleşmesi, alt- asıl işveren sözleşmeleri, ceza dosyasındaki beyanlar ile tüm dosya kapsamı bir bütün olarak incelendiğinde 24.01.2013 tarihinde ...

Vega Alışveriş Merkezinde bulunan düğün salonunun ısıtma soğutma havalandırma ve mekanik tesisat işlerinin yapımını esnasında davacının üzerinde çalıştığı iskelenin yan yatması sonucu 3 metre yüksekten düşerek kemik kırığı oluşacak şekilde yaralanmasıyla sonuçlanan kazanın iş kazası olduğu, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla; davalılar ...

Müh-..., ... AŞ ile SGK vekillerinin istinaf başvurularının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... Mekanik Mühendislik-..., ... A.Ş. ve Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği hususlar ile temyiz talebinde bulunmuştur. Davalı ... Müh-... vekili istinaf dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği hususlar ile temyiz talebinde bulunmuştur.

Davalı ... AŞ vekili istinaf dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği hususlar ile temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava; iş kazası olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk Kaza tarihinde yürürlükte bulunan 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesinin birinci fıkrasında iş kazası, a- Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,

b-(Değişik bend:17.04.2008-5754 S.K./8.mad) İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,

c-Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,

d-(Değişik bend:17.04.2008-5754 S.K./8.mad) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,

e-Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen özüre uğratan olaydır.” şeklinde tanımlanmıştır.

3.Değerlendirme Mahkemece; her bir davalı yönünden iş verenlik durumu araştırılıp irdelenmeli ve tarafların hukuki statüleri belirlenmeli, böylece yapılacak belirleme sonucuna göre dava konusu iş kazası tespiti davasında sorumlu işveren-işverenler yönünden hüküm kurulmalıdır.

VI.KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1-Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgililere iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,