Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/12532 K.2024/56

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalıya ait anaokulunda 30.09.2012 - 01.10.2013 tarihleri arasındaki hizmetlerinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın Özel Çocuk Dünyası Anaokulu Genel Müdürlüğüne karşı açılması gerektiğini davalıya karşı açılması nedeniyle husumetten reddedilmesi gerektiğini, işin esası yönünden ise davacının kendi isteği ile kişisel gelişim ve staj amaçlı 3 yaş grubu öğretmenlere yardımcı olduğunu, davalı ile davacı arasında hizmet akdi bulunmadığını beyanla davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ile davalı arasında yazılı veya sözlü bir hizmet akdinin varlığının kanıtlanamadığını, dinlenen tanıklar tarafından staj yaptığının belirtildiği anlaşılmakla davanın reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri: 1.Davacı vekilinin İstinaf Sebepleri Dinlenen tanıkların davacının çalışmasını doğruladığını, davacının eğitim durumu göz önüne alındığında davalıya ait işyerinde staj yapmasının mümkün olmadığını, İlk Derece Mahkemesince verilen red kararının hatalı olduğunu beyanla kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ile davalı işveren arasında hizmet akdi bulunmadığı, staj mahiyetindeki çalışmanın sigortalılık süresinden sayılmayacağı ve davacının davalı işyerinde bulunma amacının davalı işyerinin faaliyetinin yürütülmesine yönelik olmadığı anlaşılmakla istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, Mahkemece delillerinin değerlendirilmediğini, eksik araştırma ile karar verildiğini, dinlenen tanıkların çelişkili beyanlarda bulunduklarını beyanla kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava; davacının davalıya ait anaokulunda 30.09.2012 - 01.10.2013 tarihleri arasındaki hizmetlerinin tespiti talebine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanunu'nun 86 ncı maddesi hükümlerdir.

Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

İlgili yasalarda hizmet tespiti davasında ispat yönteminin ne şekilde olması gerektiğine dair herhangi bir açıklama bulunmadığından, kamu düzenine ilişkin bu tür davalarda taraflar her türlü delile dayanabileceği gibi mahkemece kendiliğinden araştırma ilkesine göre delil toplanabilir ve inceleme yapılabilir. Bu davaların kamu düzenine ilişkin olduğu da gözetilerek davacının işyerinde eylemli olarak çalışıp çalışmadığı yeterli ve gerekli bir araştırmayla hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde belirlenmelidir. Bu nedenle fiili çalışma olgusunun somut şekilde ispatlanabilmesi için sadece taraf delilleriyle yetinilmeyip mahkemece resen araştırma yapılmalıdır.

3.Değerlendirme Dava hizmet tespiti davasıdır. Davacı yüksekokul mezunu olup mezuniyeti öncesinde konuyla ilgili stajını tamamladığı, davalıya ait anaokulunda 3 yaş öğrencilerine hizmet ettiği, yardımcı olarak nerede eksik personel varsa orada görevlendirildiği, bu haliyle hizmet akdinin unsurlarının oluştuğu, ancak tanık beyanlarında mesai konusunda bazı günler işe gelmedikleri, işe geldiklerinde de az süreyle çalıştıkları dikkate alındığında hizmetin kısmi çalışma olup olmadığı araştırılmak suretiyle hizmet sürelerinin tereddütsüz bir şekilde ortaya konularak karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirmeyle ret kararı verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

VI.KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,