Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/12806 K.2023/12858

Taraflar arasındaki sürekli iş göremezlik derecesinin tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum ve davalı ..., ... ve ... İstihsal Endüstrisi A.Ş. vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum ve davalı ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin davalılardan ... ve ... İstihsal Endüstrisi A.Ş. isimli şirketin Aliağa ilçesinde bulunan ... Fabrikasındaki işlerini yapan diğer davalı ... isimli kişinin çalışanı olarak 13.07.2013 tarihinde işçi olarak çalışmasını sürdürdüğü sırada iş kazası geçirdiğini beyanla müvekkilinin iş kazasından kaynaklı iş göremezlik oranının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... ve ... İstihsal Endüstrisi A.Ş. vekili, davacının müvekkili şirketin değil, diğer davalı ...'nın çalışanı olduğunu, müvekkili şirket ile ... arasındaki eser sözleşmesi hükümlerine göre müvekkili şirketin yükleniciye emir ve talimat verme, yapılan işi kontrol etme ve denetleme yetkisi bulunmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili, dava konusu tespit ile ilgili olarak müvekkili Kurum tarafından yapılan tespit ve işlemlerin yerinde olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... vekili, müvekkilinin tedarik ettiği işçilerin fabrika sahası içerisindeki her türlü görevlendirilmesi, çalıştırılması yetki ve sorumluluğunun Habaş tarafından yapıldığını, müvekkilinin yaptığı işi icabı tedarik ettiği personel üzerinde herhangi bir tasarrufu olmadığını, davacının çalışma koşulları ile ilgili olarak işçiye talimat verme yetkisi bulunmadığını, müvekkilinin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, davacı işçinin herhangi bir iş göremezlik durumunun söz konusu olmadığını, davacı tarafın iddia ve taleplerinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, ayrıca davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Davaya konu iş kazasıyla ilgili olarak Sosyal Sigorta İl Sağlık Kurulu raporunda ve Yüksek Sağlık Kurulu Raporunda kazazede ...'in meslekte kazanma gücü kaybı oranının E cetveline göre % 38,2 oranında olduğunun belirtildiği görülmüştür. Bu rapora itiraz edilmesi üzerine Adli Tıp Kurumu 3.İhtisas Kurulundan 01.02.2022 tarihli rapor alınmıştır. Bu raporda, davacının maluliyet oranının E cetveline göre % 67 oranında olduğu belirtilmiştir.

Davacının itiraz etmesi üzerine dosya ... Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas dairesine tevdi edilmiş olup, ATK 3. İhtisas Dairesi'nin raporunda kazazede ...'in meslekte kazanma gücü kaybı oranının E cetveline göre % 49,0 oranında olduğunun belirtildiği, Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu'nun raporu ile Adli Tıp 3. İhtisas Dairesi'nin raporunun birbiri ile çeliştiği anlaşılmakla çalişkinin giderilmesi için dosya ATK 2. Üst Kurula tevdi edilmiş, ATK 2. Üst Kurul tarafından düzenlenen 26.01.2023 tarihli raporu ile davacının maluliyet oranının %49,0 oranında olduğunun ATK Genel Kurulu raporuyla kesin olarak tespit edilmiş olması nedeniyle davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm vermek gerekmiştir." gerekçesine dayalı olarak, "davanın kabulüne;

1)Davalı ...'in 13.07.2013 tarihinde geçirmiş olduğu iş kazası neticesinde maluliyet oranının (meslekte kazanma gücü kaybının) % 49,0 olduğunun tespiti ile davanın kabulüne" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum, davalı ..., ... ve ... İstihsal Endüstrisi A.Ş. vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili, dava açılmadan önce Sosyal Güvenlik Kurumuna müracaat edilip edilmediğinin dikkate alınması gerektiğini, Kurumun fer'i müdahil sıfatıyla davada yer alması gerektiğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili, davacının epilepsi hastası olduğunu ve bu durumun maluliyete etkisi konusunda değerlendirme yapılmadığını, maluliyet tespiti yönünden belirlenen oranın hukuka aykırı olduğunu, yerel mahkemece vekalet ücreti yönünden verilen kararın hatalı olduğunu beyanla ilk de rece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

Davalı ... ve ... İstihsal Endüstrisi A.Ş. vekili, davacının sara hastası olduğunu ve bu durumun maluliyete etkisinin ne kadar olduğu konusunda değerlendirme yapılmadığını, Adli Tıp Kurumu raporu içeriğinde ''sinir sistemi epilepsi %40'' şeklinde tespit olduğunu, maluliyet tespiti yönünden belirlenen oranı kabul etmediklerini, yargılama gideri ve vekalet ücreti takdiri yönünden verilen kararın hukuka aykırı olduğunu beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında "Sosyal Güvenlik Kurumunun raporunda çalışır tarihi olarak bildirilen 14/05/2014 tarihinden itibaren E cetveline (yaşına) göre %49.0 (yüzdekırkdokuznoktasıfır) oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı,..." belirtilmiş olduğundan ilk derece mahkemesinin kabul kararında bir isabetsizlik görülmemiştir. ...

Davalı Habaş ... Şirketinin davalı sıfatının bulunup bulunmadığının belirlenmesi açısından işveren sıfatının olup olmadığının değerlendirilmesinde fayda bulunmaktadır.

İşveren ...'nın Kurum müfettişine verdiği 13/12/2016 tarihli ifadesinden anlaşıldığı üzere iş bu davalının diğer davalı şirketin fabrikasının kurulumu esnasında çevre düzenlemesi, makine ekipman yerleşimi, temizlenmesi gibi işler için şirkete yardımcı vasıfsız eleman tedarik ettiği, çalışanların fabrikanın her türlü taşıma, küçük onarım, temizleme işlerini yaptığı görülmektedir.

Yargılama sırasında dinlenen tanık ... beyanından anlaşıldığı üzere davacının iş kazası geçirdiği sırada yaptığı iş davalı şirketin fabrika müdürü tarafında talimatlandırılmıştır. Kazalının tuğla taşıdığı sırada yüksekten düşme neticesinde yaralandığı görülmektedir. Tanık anlatımından ortaya çıktığı üzere söz konusu tuğlaların taşıma emrini davalı şirketin fabrika müdürü vermiştir.

Her iki beyan birlikte değerlendirildiğinde davalı ... diğer davalı şirkete vasıfsız işlerde çalışacak eleman temin etmekte, temin edilen çalışanlar davalı şirketin yöneticilerinin emir ve talimatı ile verilen işleri görmektedir.

Şu durumda davalı şirketin iş kazasının meydana geldiği işten el çekmediği, işin üretim sürecine dahil olduğu, işin görülmesinde emir ve talimatlar verdiği ortaya çıkmış olmakla en azından asıl işveren sıfatının bulunduğunun kabulünde bir isabetsizlik görülmemiştir.

01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun'un 12 nci maddesinde "Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin bir işte veya bir işin bölüm veya eklentilerinde, iş alan ve bu iş için görevlendirdiği sigortalıları çalıştıran üçüncü kişiye alt işveren denir. Sigortalılar, üçüncü bir kişinin aracılığı ile işe girmiş ve bunlarla sözleşme yapmış olsalar dahi, asıl işveren, bu Kanunun işverene yüklediği yükümlülüklerden dolayı alt işveren ile birlikte sorumludur." emredici düzenlemesine yer verilmiştir. İş bu düzenleme karşısında davalı şirketin de iş bu davanın sonuçlarından etkileneceği açık olmakla taraf sıfatının bulunduğuna dair kabulde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalının istinaf itirazlarının 6100 sayılı HMK 'nın 353/1-b.1 hükmü gereğince esastan reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum ve davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçesinde öne sürdüğü gerekçelerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

Davalı ... vekili, istinaf dilekçesinde öne sürdüğü gerekçelerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, sürekli iş göremezlik derecesinin tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 95'inci maddesi.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı kurum ve davalı ... vekilleri temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,