Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/12809 K.2023/12843

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine dair kararın davalı Kurum vekilince temyiz edilmesi üzerine, Dairemizin 30.05.2019 tarih 2018/4593 Esas, 2019/4970 Karar sayılı ilamı ile karar bozulmuş, İlk Derece Mahkemesince bozma ilâmına direnilmiştir.

Direnme kararının davalı Kurum vekili tarafından temyizi üzerine, bozma ilâmı yerinde bulunarak direnme kararı incelenmek üzere dosya Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna gönderilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 26.05.2022 tarih 2020/10-693 E, 2022 / 765 K. Sayılı ilamı ile direnme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince uyulan bozma ilamı sonrası, davanın reddine dair verilen karar davacı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı vekili dava dilekçesinde; 02.02.1991 tarihinde 1 gün çalıştığının tespiti ile sigorta başlangıç tarihinin ise 18 yaşını doldurduğu 07.03.1992 olarak tespitini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacının iddia ettiği döneme ait çalışmasının mevcut olmadığını, davanın kamu düzenini ilgilendiren nitelikte olduğunu, çalışma olgusunun re’sen araştırılması gerektiğini ayrıca davanın hak düşürücü sürenin geçtiğini belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Kocaeli 1. İş Mahkemesinin 23.05.2017 tarihli ve 2016/277 E., 2017/171 K. sayılı kararı ile; davacının 37866.41 sicil numaralı işyerinde 02.02.1991 tarihinde en az 1 gün çalıştığının, sigorta başlangıç tarihinin 18 yaşını doldurduğu 07.03.1992 olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesinin 14.03.2018 tarihli ve 2017/1594 E., 2018/420 K. sayılı kararı ile davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1.Mahkeme kararına karşı davalı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin 30.05.2019 tarihli ve 2018/4593 E., 2019/4970 K. ile ".. anılan Kanun kapsamında malûllük, yaşlılık ve ölüm sigorta kolları bakımından 85 inci madde gereğince isteğe bağlı sigortalılık başvurusu bulunmayan davacının sunduğu yazılı belgeler karşısında uyuşmazlık konusu dönemde davacının, işverene bağlı olarak yerine getirdiği faaliyetin “el halıcılığı dokuma işi” niteliğinde olup olmadığı belirlendikten sonra, yapılan işin el halıcılığı kapsamında olduğunun anlaşılması halinde davanın reddine, aksi halde elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Verilen Direnme Kararı

1.İlk Derece Mahkemesinin 06.02.2020 tarihli ve 2019/224 E., 2020/36 K. sayılı kararı ile verdiği direnme kararına karşı davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2 Dairemiz, bozma ilamını yerinde görerek dosyayı Hukuk Genel Kurulu'na göndermiştir.

C. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun, 26.05.2022 tarih ve 2020/10-693 E, 2022 / 765 K. sayılı kararıyla direnme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

D.İlk Derece Mahkemesince verilen Karar İlk Derece Mahkemesi yukarıda belirtilen kararı ile "... bozma sonrası yapılan yargılama ile, SGK'dan belgeler getirtilmiş, bozma sonrası dinlenen tanık beyanları da dikkate alınarak davacının 1987 yılı sonrasında halıcılık işi yaptığı anlaşıldığı davanın reddine karar vermek gerektiği.. "gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili el halıcılığı dokuma işyerlerinin asli işi el halısı dokunması olup bu işi yapanların sigortalı sayılmamasına karşın bu işyerlerinde şoför aşçı, yönetici olarak çalışan kişilerin sigortalı sayılmasının makul bir açıklaması bulunmadığını, bu çalışanların uzun vadeli sigorta kolları kapsamı dışında tutulmasının , ölçülülük ilkesine aykırı olduğunu, belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, işin el halıcılığı niteliğinde olup olmadığına ilişkindir.

D. Gerekçe

1. İlgili Hukuk 506 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesinin II numaralı fıkrasına, 09.07.1987 tarihinde yürürlüğe giren 3395 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle eklenen (D) bendi.

2. Değerlendirme Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile kararının yukarıda açıklanan gerekçe ile ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,