Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/12973 K.2024/4160

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı ve davalı Kurum ile ... vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum ve davalı ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin davalılardan ...'ın babası ... ...'ın yanında lunapark oyuncaklarında sorumlu işçi ve kaynak ustası olarak 10.06.1985 tarihinde Kahramanmaraş'ın Afşin ilçesinde çalışmaya başladığını, aynı yıl Eylül ayında Zeytin Ilıcasına gittiğini, 2010 yılına kadar ... ...'ın emrinde çalıştığını, aynı yıl adı geçenin vefat etmesi üzerine davalılardan ... ve oğulları ile diğer davalılarla çalışmaya devam ettiğini, bu süreç içerisinde yurdun çeşitli yerlerinde çalıştıklarını, gittikleri yerlerde emniyet ve jandarma birimlerine bildirimde bulunduğunu, müvekkilinin hatırladığı kadarı ile Kahramanmaraş - Zeytin Ilıcası, Afşin,

Elbistan, Kahramanmaraş - Merkez, Elazığ - Merkez, Adıyaman - Gölbaşı, Şanlıurfa - Bilecik, Amasya - Taşova, Manisa - ..., Bursa - Orhangazi, Çankırı - Çerkeş, Manisa - Alaşehir, Yalova, Diyarbakır, Van - Tatvan, Bingöl, Şırnak, Hakkari, Niğde-Kadirli, Sivas, Samsun-Bafra'da çalışmalarının bulunduğunu, bu alanlardaki çalışmasına 15.09.2012 tarihinde meydana gelen iş kazasına kadar aralıksız devam ettiğini, yaz aylarında en son 125,00 TL kışın ise 30,00 - 40,00 TL yevmiye aldığını, yazın fiilen eğlence düzeni içerisinde çalışan müvekkilinin, kış aylarında bakım onarım vb işlerde çalışmasını sürdürdüğünü,

müvekkilinin bu çalışmalarının bir çoğunda davalıların müştereken ortak iş yaptıklarını, dolayısıyla davalıların bir çoğu müşterek işveren olarak müvekkilini çalıştırdığını belirterek müvekkilinin 10.06.1985-15.09.2012 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacının kendisine bağlı işçi olarak çalışmadığını, ancak diğer davalıların dedeleri olan ... ... ile uzun yıllar önce birlikte çalıştığını gördüğünü, bu bilgiye aynı faaliyet alanında iş yürüttükleri için sahip olduğunu, ... ...'ın iki adet çocuk oyuncağını ... ile birlikte çalıştırdığını, ...'de faaliyet gösteren makinalardan birisine sözlü olarak ortak olduğunu, davacının burada ...'ın emrinde çalıştığını, onların makinalarından sorumlu olduğunu, anlaşma sağlayamadığından ortaklıktan vazgeçtiğini belirterek davanın reddini istemiş, diğer davalı SGK vekili ise cevap dilekçesinde Kurum kayıtlarında ... ... ve ... adına işyeri ve işveren kaydına rastlanılmadığını beyan ederek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Mahkememizce yapılan değerlendirmelere göre davacının 06.08.2005-21.08.2005 tarihleri arasında davalı ... ünvanlı işyerinde 19.05.2012 - 15.09.2012 tarihleri arasında ise ... - ... ünvanlı işyerinde hizmet akdi ile çalıştığı, davacının talebinin bu kısmının kabulünün gerektiği, bu konuda alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli ve hüküm kurmaya yeterli görüldüğü" gerekçesiyle;

"1-Davanın kısmen kabulüne,

2-Davacının 06.08.2005-21.08.2005 tarihleri arasında davalı ... ünvanlı iş yerinde, ve 19.05.2012-15.09.2012 tarihleri arasında da davalı ...-... unvanlı iş yerinde hizmet akdiyle çalıştığının tespitine,

3-Fazlaya ilişkin istemin reddine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı Kurum ile ... vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğu, davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği, Mahkeme kararının kaldırılması gerektiği gerekçeleri ve resen tespit edilecek gerekçelerle kararın kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğu, davanın haksız ve her türlü dayanaktan yoksun olduğu, Kurumca yapılan işlemlerde bir hata bulunmadığı, Mahkemece eksik inceleme ile hüküm kurulduğu gerekçeleri ve re'sen tespit edilecek gerekçelerle kararın kaldırılmasına ve talep doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğu, Mahkeme kararının kaldırılması gerektiği, dosyada davacı beyanı dışında herhangi bir delil bulunmadığı gerekçeleri ve resen tespit edilecek gerekçelerle kararın kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında "Dosyadaki bilgi ve belgelerden, davacı taraf 10.06.1985-15.09.2012 tarihleri arası davalı kesintisiz çalıştığını talep ettiği, davacı adına davalı ... tarafından 06.08.2005-20.08.2005 tarihleri arası bildirim yapıldığı, yine davacı adına Ağustos/2006-Mayıs/2008 tarihleri arası dava dışı Eryapı Kollektif şirketi tarafından kısmi bildirim yapıldığı, dinlenen bir kısım tanıklar davacının çalıştığı yönünde beyanda bulundukları, davacının 15.09.2012 tarihinde davalı ... nezdinde çalışır iken iş kazası geçirerek yaralandığı,

davacının iş kazası raporunu düzenleyen sosyal güvenlik görevlisine verdiği beyanda, davalı nezdinde 19.05.2012 tarihinde çalışmaya başladığını ve 15.09.2012 tarihine kadar çalıştığını ve bu tarihte iş kazası geçirdiğini beyan ettiği, anlaşılmaktadır.

Somut olayda, davacı 1985 yılında davalı nezdinde çalışmaya başladığını belirtmiş ise de iş kazası tespiti raporunda Kurum görevlisine verdiği beyanda davalı nezdinde 19.05.2012 tarihinde çalışmaya başladığına yönelik beyanı dikkate alındığında mahkemece verilen kararın yerinde olduğu görülmektedir. Öte yandan, davalı tarafından 2005 yılı Ağustos ayında davacı adına yapılan 16 günlük bildirim dönemi hüküm altına alınmış olup bu dönemin tespitinde hukuki yararı yok ise de sonuca etkili görülmediğinden kaldırma sebebi sayılmamıştır.

Bu nedenlerle dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf başvurularının esastan reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum ve davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçesinde öne sürdüğü gerekçelerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili, istinaf dilekçesinde öne sürdüğü gerekçelerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 inci ve 5510 sayılı Kanun'un 32 ve 35 inci; 506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme Eldeki davada, davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen karar yerinde olmakla birlikte; davacının ...'da geçen 06.08.2005-21.08.2005 dönemi arasında geçen çalışmasının Kuruma daha önce bildirilmesi nedeniyle mükerrer tespit kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki bu konuların düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370 inci maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; İlk Derece Mahkemesi hükmünün 2 numaralı bendinde yer alan " 06.08.2005-21.08.2005 tarihleri arasında davalı ... ünvanlı iş yerinde, ve" ibarelerinin hüküm fıkrasından çıkartılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,