Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/12998 K.2023/13372

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü tarafından davacıya ait ... Mahallesi 665 ada 4 parsel sayılı taşınmaza kıymet takdiri yapıldığı, kıymet takdiri yapılırken düşük bedel belirlendiği iddiasıyla satışın durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine, yeniden keşif ve bilirkişi incelemesi ile taşınmazın kıymet takdirinin yapılması ile davalı Kurum işleminin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davasını yasal süre içerisinde açmadığı, bu nedenle zamanaşımı itirazlarının olduğu, davacı tarafın süreyi uzatmak, zaman kazanmak amacı ile itirazlar ileri sürdüğü, dürüstlük ilkesine aykırı davrandığı, işlemlerin yerinde olduğu savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından; davanın, davacının sahibi olduğu ... İli, ... İlçesi, ... Mh. 665 Ada, 4 no'lu parselde kain taşınmaz hakkında davalı Kurumun yapmış olduğu kıymet takdirinin iptali ile yeniden kıymet takdiri yapılması istemine ilişkin olduğu.

Sosyal Güvenlik Yönetmeliği'nin 22 nci maddesi uyarınca Sosyal Güvenlik Kurumu'nun alacaklarına karşılık teminat olarak gösterilen veya satışına karar verilen gayrimenkullerin değer tespiti uzman gerçek veya tüzel kişilerin hazırlamış olduğu kıymet takdiri raporu dikkate alınarak gayrimenkul satış komisyonu tarafından belirleneceğinin, gayrimenkul satış komisyonu uzman gerçek veya tüzel kişilerin hazırlamış olduğu kıymet takdiri raporunu kişilerin kabul edip etmemekte serbest olduğunun, Komisyon gerekli gördüğü hallerde yeniden kıymet takdiri raporu isteyebileceği gibi,

Kurum teknik elemanlarının bulunduğu illerde bu elemanların da bulunduğu bir komisyon marifetiyle değer tespiti yaptırabileceğinin, Sosyal Güvenlik Kurumunca oluşturulan satış komisyonlarının yaptığı 'değer biçme' işlemindeki hukuka aykırılık iddialarına iş mahkemelerinde bakılacağının ifade olunduğu; dosya içeresine alınan belgeler incelendiğinde, Kurum tarafından 1160404.042 sicil sayılı dosyada işlem gören iş yeri Bir ... Sağlık İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitim Müh. İnş. Tic.

Ltd. Şti. borçları için taşınmazın Kuruma 09.06.2016 tarihinde teminat olarak verildiği; davacı ... adına kayıtlı ... İli, ...

İlçesi, Büyük Kovanağzı Mah. 665 ada, 4 nolu parselde kain taşınmazın satış işlemlerine esas olmak üzere 25.04.2022 tarihinde 2.100.000,00 TL kıymet takdiri yapıldığı; raporun davacıya 29.08.2022 tarihinde tebliğ edildiği, rapora istinaden 02.09.2022 tarihinde dava ikame olunduğu; kıymet takdirine itirazın değerlendirilmesi noktasında aralarında Ziraat Mühendisi, Gayrimenkul değerlendirme uzmanı bilirkişilerin bulunduğu heyet ile keşif icra edildiği; mahcuzun bulunduğu yer ve konumlarını irdeler 25.03.2023 tarihli rapor ile '...

İli ...

İlçesi ..., Hamamcı Yöresi Mevkii 665 ada, 4 parselde davacı adına kayıtlı taşınmazın, kıymet takdirinin yapıldığı tarih (25.04.2022) itibariyle değerinin 2.341.970,00 TL olacağı' şeklinde görüş bildirildiği; bilirkişi raporu ile Kurum gayrimenkul değerleme uzmanı bilirkişi raporu arasındaki mubeyenetin gayrimenkul değerlendirme uzmanı raporunda taşınmaz içeresinde yer alan zirai ürünlere ilişkin bir değerleme yapılmaması ve taşınmazın arsa değerinin gayrimenkul değerlendirme uzmanınca m² birim fiyatı 1.200 TL, bilirkişi heyetince 1.250 TL olarak hesap edilmesinden kaynaklı olduğu;

taşınmazın mevkisi, yüzölçümü, sosyal çevresi, şehir merkezine uzaklığı vs hususlar birlikte değerlendirildiğinde taşınmazın m² birim fiyatının bilirkişi heyetince 1.250 TL olarak hesap edilmesinde isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle davanın kabulü ile, ... İli ... İlçesi ...

Mahallesi 665 ada 4 parselde kayıtlı taşınmazın kıymet takdirinin yapıldığı tarih (25.04.2022) itibariyle değerinin 2.341,970,00 TL olduğunun tespiti ile aksine 09.08.2022 tarih ve 50053231 sayılı Kurum işleminin iptaline karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın bedeli tespit edilirken bilirkişi raporunda belirtilen taşınmazın bulunduğu bölgede planlı yapılaşmaların henüz tamamlanmamış durumda olduğu, taşınmazın bulunduğu yerin konum olarak, alışveriş ve iş merkezlerine, resmi kurumlara, şehir merkezine, sosyal donatı alanlarına, sağlık merkezlerine nispeten uzak durumda olduğu, bedel tespitinde bu hususların göz ardı edilerek zemin bedeli olması gereken bedelin üstünde tespit edildiği, bilirkişi raporu hesaplamalarının objektif unsurlardan uzak olduğu,

raporda taşınmazın bedelinin düşmesine sebep olan unsurların göz ardı edildiği, davalı Kurum işleminin 5510 sayılı Kanuna ve ilgili diğer yasalara ve usule uygun olduğu iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı Kurum'un 1160404.042 sicil sayılı dosyasında işlem gören Bir ... Sağlık İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitim Müh. İnş. Tic. Ltd. Şti. unvanlı iş yerinin Kurum'a olan borçları için dava konusu taşınmazın 09.06.2016 tarihinde Kurum'a teminat olarak gösterildiği; davacı adına kayıtlı ... ili, ... ilçesi, ...

Mahallesinde bulunan 665 ada 4 parsel numaralı taşınmaz hakkında davalı Kurumca kıymet takdiri yapılarak taşınmazın değerinin 2.100.000,00 TL olarak belirlendiği; raporun davacıya 29.08.2022 tarihinde tebliğ edildiği; davanın 02.09.2022 tarihinde açıldığı; yerel mahkemece alınan raporda, davacı adına kayıtlı dava konusu taşınmazın, kıymet takdirinin yapıldığı tarih (25.04.2022) itibariyle değerinin 2.341.970,00 TL olacağının belirlendiği;

bilirkişi raporu ile Kurumun belirlediği değer arasındaki farkın, Kurumca değer belirlenirken, taşınmaz içinde yer alan zirai ürünlere ilişkin bir değerleme yapılmaması ve taşınmazın arsa değerinin m² birim fiyatının 1.200,00 TL olarak hesap edilmesinden kaynaklı olduğu; yerel mahkemece alınan heyet raporunda, taşınmazın mevkisi, yüzölçümü, sosyal çevresi, şehir merkezine uzaklığı gibi taşınmazın değerini etkileyecek hususların birlikte değerlendirildiği; bu yerel mahkemece alınan raporun denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz isteminde bulunmuştur.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava 21.07.1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun (6183 sayılı Kanun) uyarınca yapılan gayrimenkul satış işlemleri uyarınca yapılan kıymet takdir işleminin iptali davasıdır.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 6183 sayılı Kanun'un 91 inci maddesi ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,