Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/13208 K.2023/13378

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, taraf vekilleri tarafından ayrı ayrı temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 1986 - 1987, 1987 - 1988 ile 1988 - 1989 tarihleri arasında eğitim ve öğretim dönemlerinde Sultandağı İmam Hatip Lisesinde İngilizce öğretmenliği yaptığı; bu süreçten sonra kadrolu olarak çalıştığı; çalışmaları arasında bir boşluk olmadığı.

Milli Eğitim Bakanlığına ve Emekli Sandığına tabi olarak devamlı hizmetinin söz konusu olduğu; ancak SGK döküm cetvelinde davacının 1986 - 1989 yılları arasındaki çalışmalarının sistemde kayıtlı olmadığını fark ettiği. 215 saat İmam Hatip Lisesi ve 954 saat Sultandağı lisesinde olmak üzere toplam 1169 saatlik çalışmanın sigortalı olarak sayılmadığı; davacının, 1998 yılında Emekli Sandığına başvurduğu; emekli olabilmek için ödeme yapması gerektiğinin belirtildiği.

Emekli Sandığının öngördüğü ödemeyi yapmadığı. 13.04.2017 tarihli dilekçe ile Sultandağı Milli Eğitim Müdürlüğüne başvurduğu.

Sultandağı Milli Eğitim Müdürlüğünden gelen cevapta derse girdiğini teyit etmesine rağmen 'sigorta işe giriş - çıkış bildirgelerine rastlanılamamış' demekte olduğu iddiasıyla 1986 ile 1989 yılları arasındaki hizmetlerinin 30 gün esası üzerinden hesaplanarak tespitine ve sigorta başlangıç tarihinin 1986 Aralık ayına çekilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; 6552 sayılı Kanunu'n 64 üncü maddesi gereğince davacının dava açmadan önce kurumlarına yazılı olarak başvurması gerektiği, davalı işverene ait iş yeri kaydına rastlanılmadığı, hizmet tespitinin hangi tarihte başladığı ve faaliyetin ne kadar süre ile devam ettiği hususların tespit edilmesi, davanın 5 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığı, dava konusu çalışmanın geçtiği dönemde iş yerinin varolup olmadığı, prim belgelerinin verilip verilmediğinin araştırılması, davacının dava konusu dönemde bir hizmet akdine dayalı olarak fiilen çalışıp çalışmadığının, çalışmanın sürekli olup olmadığının araştırılması gerektiği savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın 5 yıllık hak düşürücü süre içinde açılmadığı, davanın açılması ile tespiti istenen dönem arasında 28 yıl olduğu, ücretli öğretmenin (kısmi zamanlı geçici personelin) çalışmasının, kurumla ders ücreti karşılığı yani saat ücreti karşılığı olduğu ve bildirilmesi gereken prim ödeme gün sayısının, ay içinde çalıştıkları toplam ders saatinin 4857 sayılı İş Kanununa göre günlük olağan çalışma süresi olan 7,5 saate bölünmesiyle hesap edildiği, davacı hakkında tesis edilen işlemler de mevzuatın öngördüğü usul ve esaslar dairesinde yapıldığı savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından; bilirkişi raporu, içeriği tanıkların iddia konusu çalışma olgusunu doğrulayan, iş yeri ve davacının yaptığı işin niteliğine ilişkin somut, net anlatımları dikkate alınarak yapılan değerlendirme sonucu; davacının davalı işverene ait iş yerinde 26.12.1986 - 24.01.1989 tarihleri arasında sigortalı olarak bildirilen süreler dışlanarak kesintisiz biçimde 156 gün hizmet akdiyle çalıştığı belirgin olduğu anlaşılmış olup sigortalılığın tespitine karar verilerek bakiye talepler yönünden ise reddedildiği gerekçesiyle davacının kısmen kabulü, kısmen reddi ile,

davacının davalı iş yerinde, işe girişinin 26.12.1986 tarihi olduğunun tespitine, 26.12.1986 - 24.01.1989 tarihleri arasında sigortalı olarak bildirilen süreler dışlanarak prim gün sayısının 156 gün olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf yoluna başvurmuşlardır.

B.İstinaf Sebepleri:

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararda davacının davalıya ait iş yerinde işe başlama tarihinin 26.12.1986 olduğunun tespitine ve ilgili iş yerlerinde 26.12.1986 - 24.01.1989 tarihleri arasında çalışması olduğunun tespitine itirazlarının olmadığı ancak davacının Sultandağı Anadolu İmam Hatip Lisesi'nde ve Sultandağı Anadolu Lisesi'nde toplamda 1168 saatlik çalışmasının 30 gün üzerinden hesaplanmadığı, hesaplamanın 5510 sayılı Kanun'un 80/j maddesi esas alınarak yapıldığı ve 156 gün prim günü olduğunun belirlendiği, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verildiği,

prim hesaplaması yönünden davacının kadrolu öğretmenle ayrı sürede emek verdiği hizmet konusunda ciddi hak kayıplarının meydana geldiği, bilirkişi raporlarının çelişkili olduğu, davacının hakkının bir devlet kurumu olan Milli Eğitim tarafından alanen ihlal edildiği, eşitlik ilkesinin hiçe sayıldığı, davacının çalışmış olduğu yılların yok sayıldığı, davacının toplam fiilen hizmet ve çalışmasının 30 gün esası üzerinden hesaplanarak tespiti ile SGK primlerinin birleştirilmesi gerektiği, zira davacının günlük mesaisinin tamamını bu işe harcadığı,

dolayısıyla tam zamanlı çalıştığının kabulü gerektiği iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı tarafın açtığı davanın hizmet tespit davası olduğu, davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği, yazılı delillerin mevcut iken bu belgelerin aksi ile ilgili olarak tanık anlatımlarına başvurulamayacağı, 15.11.2021 havale tarihli bilirkişi raporunda yer alan değerlendirmelerin eksik ve hatalı olduğu iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece hatalı ve çelişkili bilirkişi raporları esas alınarak karar verildiği, bu nedenlerle yerel mahkeme kararının usul ve kanuna aykırı olduğu iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının 29.12.1986 tarihinde Sultandağı İmam Hatip Lisesi'nde ücret karşılığı ders vermeye başladığı, 1987 yılının Mayıs ayı sonuna kadar aynı okulda ücret karşılığı ders verdiği, davacının daha sonra 1987 yılının Eylül ayı ile 1989 yılının Ocak ayı arasında Sultandağı Lisesi'nde ücret karşılığı ders verdiği, belirtilen bu sürelerde toplam 1168 saat ücretli derse girdiği,

davacının ücretle öğretmenlik statüsünde derse girmesi ve çalışılan sürelerin 506 sayılı Kanun döneminde geçmesi nedeniyle 1 gün=7,5 saat hesabı üzerinden davacının 26.12.1986 - 24.01.1989 tarihleri arasında, Kurum kayıtlarına geçen hizmetleri dışında toplam 156 gün daha hizmetinin bulunduğu, bu hizmetlerin kamu kurumu olan okullarda resmi belgelerde (ek ders bordrosu, puantaj cetveli vb) gösterilmesine rağmen fer'i müdahil Kurum kayıtlarına intikal ettirilmediği,

bu nedenle de hak düşürücü süreden söz edilemeyeceği, yerel mahkemece Dairemizin kaldırma kararından sonra alınan bilirkişi rapor ve ek raporunun denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli bulunduğu gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

Taraf vekilleri istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz isteminde bulunmuşlardır.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, davacının davalı nezdinde hizmet akdine dayalı olarak çalıştığının tespiti davasıdır.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 79 uncu maddesi ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,