Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/13230 K.2024/956

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacılar ile davalılardan ..., ...., ..., ..., ..., ve Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; 01.01.1972 ile 09.01.2007 tarihleri arasında kapıcı olarak çalışmanın tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

2.Davalılardan ..., ..., ...,... ... vekilleri; davacının çalıştığını iddia ettiği apartmanın 6 daireleri asansörsüz ve kalorifersiz olması nedeni ile kapıcı gereksinimi duymadığını ve apartmanda kapıcı dairesi dahi olmadığından bahisle, Kurum tarafından düzenlenen tutanaklarda da bu durum tespit edildiğinden ve ayrıca hak düşümü süresi nedeni ile davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 30.12.2010 tarihli ve 2007/6-2010/1112 K. sayılı kararıyla davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1.Mahkeme kararına karşı davalılardan Kurum vekili vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 21.Hukuk Dairesinin 26.03.2013 tarihli ve 2012/20458 E. 2013/5735 K. sayılı ilamı ile; eksik araştırma gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Mahkemece 10.07.2014 tarihli ve 2013/439-2014/534 K. sayılı kararla; davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davalılar vekillerince temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin 16.11.2015 tarihli ve 2014/21596 - 2015/20364 sayılı ilamı ile "...Yapılacak iş, davacının davalı Apartmandaki çalışmasının tam süreli ya da part time (kısa süreli) olup olmadığını tespit etmeye yönelik olarak öncelikle Belediyeden davalı Apartmana ait iskan belgelerini getirtmek, davalı Apartmanın kısmen işyeri kısmen konut olarak kullanıldığı anlaşılmakla Apartman sakinlerini re'sen belirleyerek bunların tanık olarak beyanlarına müracaat etmek, ayrıca bu tanıkların adresleri tespit edilemediği ya da beyanları ile yetinilmediği takdirde, ..., Zabıta, Maliye, Meslek Odası,

Mahalle Muhtarlığı aracılığıyla davalı işyerine komşu işyerleri tanıklarını, komşu apartman kapıcılarını tespit etmek ve davacının çalışmasının niteliği ile ilgili beyanlarını almak, davacının tüm mesaisini davalı apartmana hasredip etmediğini belirlemek, nihayetinde davacının part-time çalıştığının kabulü halinde ise davacının sürekli olarak bir günde kaç saat çalıştığı, giderek haftalık ve aylık çalışma süreleri belirlenerek,

4857 sayılı İş Kanunu’nun 63 üncü maddesi gereğince 7.5 saat çalışma bir günlük çalışma hesabı ile kaç iş gününe karşılık olduğu hususu bir uzman bilirkişinin görüşü alınmak suretiyle açıkça saptandıktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir. " gerekçesiyle karar bozulmuştur.

C. Hukuk Genel Kurulu Kararı

1.Bozmaya direnen Mahkemece 10.05.2016 tarihli ve 2016/18-2016/267 sayılı kararla; davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 08.07.2020 tarihli ve 2017/21-1967 Esas, 2020/550 Karar sayılı ilamı ile "...Taraflar arasındaki ihtilaf, davacının 16.02.1995-09.01.2007 tarihleri arasında davalıların maliki bulunduğu apartman işyerindeki çalışmalarının tam süreli mi kısmi süreli mi olduğu noktasındadır. Yargılama sırasında alınan beyanlardan ve özellikle davacı tanıkları tarafından davalı işyerinin 6 daire ve 1 dükkandan oluştuğu bildirilmiştir. Ancak Mahkemece bu beyanlar ile yapılan işin niteliği gereği part time çalışmanın söz konusu olabileceği üzerinde durulmadığı görülmektedir. Bu kapsamda uyuşmazlığımızda kısmi çalışma söz konusu olabileceğinden, işyerinin kapsamı ve davacının kapıcılık faaliyetine yönelik hangi işleri yaptığı titizlikle araştırılmalıdır.

Özel Daire bozma kararında belirtildiği gibi mahkemece belediyeden davalı işyerine ilişkin iskan belgeleri getirtilmeli, apartman sakinleri tespit edilerek beyanlarına başvurulmalı uyuşmazlığın aydınlığa kavuşmaması hâlinde ise komşu işyeri tanıkları, komşu apartman tanıklarının tespit edilerek dinlenmesi ve devamla davacının kısmi süreli çalıştığının kabulü halinde ise, tespit edilen günlük çalışma süresi dikkate alınarak haftalık ve aylık çalışma süreleri belirlenmeli ve yedi buçuk saatlik çalışmanın bir günlük çalışmaya karşılık geldiğinden yola çıkılarak sonucuna göre çalışma süresinin tespitine karar verilmelidir.

Ayrıca Özel Daire kararına ilaveten işyerinde keşif de yapılarak apartmanın kapsam ve kapasitesi yerinde tespit edilmeli, daire sayısı ile birlikte bahçesinin, garajının vs. eklentilerinin bulunup bulunmadığı, apartmanın ısınma şekli, çalışma düzeni yerinde tespit edilmeli, davacının tüm mesaisini davalı apartmana hasredip etmediği tereddütsüz belirlenmeli, buna göre davacının çalışmasının tam süreli mi kısmi süreli mi olduğu konusunda bir sonuca varılmalıdır.... " gerekçesiyle karar bozulmuştur.

D. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... öte yandan her ne kadar kısa kararda 16.02.1995 - 09.01.2007 tarihleri arasında 3982 gün çalıştığının tespitine şeklinde karar verilmiş olsa da bu durum maddi bir hesap hatasından kaynaklı olup belirtili tarihler arasında bildirilmesi gereken prim gün sayısının 4282 gün olduğu aşikar olup yapılan bu hesaplama hatası gerekçeli karar yazım aşamasında düzeltilerek hüküm altına alınmıştır... Şeklindeki gerekçesi ile davanın kısmen kabul kısmen reddine, davacıların murisinin davalılara ait apartman işyerinde Kurum taban ücretleri altında kalmaksızın asgari ücretle 16.02.1995 - 09.01.2007 tarihleri arasında 4282 gün çalıştığının tespitine .. " dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ile davalılardan ...,... , ..., ..., ..., ve Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Taraf vekilleri bozma gereklerinin yerine getirilmediğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesi.

3. Değerlendirme 1.Kısa karar, bir davayı sona erdiren (nihai) temyizi mümkün olan son kararlardandır. Bu kararla mahkeme davadan elini çeker ve davayı sona erdirmiş olur. Asıl olan kısa karardır. Bu gibi hallerde de Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297 nci maddesine uygun olarak tarafların hak ve yükümlülüklerini açıkça gösteren kısa karar ile daha sonra yazılan gerekçeli kararın da buna uygun olarak düzenlenmesi gereklidir. (10.04.1992 gün ve 7/4 sayılı içtihadı birleştirme kararı) Nitekim aynı ilkeler Hukuk Genel Kurulunun 2011/21-23 E. - 268 K., 2012/6-97 E. - 203 K., 2012/10-149 E. - 291 K. sayılı kararlarında da benimsenmiştir.

2. Eldeki davada, Mahkemece 16.02.1995 ile 09.01.2007 tarihleri arasında 3982 gün çalışmanın tespitine, gerekçeli karar da ise iş bu tarihler arasında 4282 gün çalıştığının tespitine karar verildiği belirtilmiş olup kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki oluşturulduğu anlaşılmaktadır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

Peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine,