Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/13240 K.2024/10276

Taraflar arasındaki iş kazasına dayalı tazminat istemi davası nedeniyle Mahkemece, Yargıtay (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesince verilen bozma kararına uyarak hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabul ve kısmen reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı ... Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiş olmakla yapılan incelemede; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne ve duruşmanın düzenlendiği 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle. 20.08.2006 tarihinde meydana gelen iş kazasında vefat eden 1981 doğumlu ... 'nın davalılardan ... Ltd. Şti. çalışanı olduğunu, davacılar ... ve ...'nın çocuğu,diğer davacıların kardeşleri olduğunu,...'nun ... Firmasının, ...'in ... firmasının işveren temsilcisi olduğunu, ...

Gıda A.Ş. ile ... firması arasında 14.05.2006 tarihinde soğuk hava deposu inşaatı yapımı ile ilgili sözleşme imzalandığını, kazazede ... 'nın 20.08.2006 tarihinde forkliftten düşerek öldüğünü, iş kazasının iş yeri yetkililerinin kusuru sonucu meydana geldiğini, davacılar yönünden maddi ve manevi zarar meydana geldiğini, evlatlarını ve kardeşlerini kaybettiklerini, ölenin maddi ve manevi zarar desteğinden yoksun kaldıklarını beyanla fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak ... için 35.000,00 TL manevi, 8.875,65 TL maddi, ... için 35.000,00 TL manevi, 8.520,27 TL maddi, ... için 10.000,00 TL manevi - 10,00 TL maddi,

... için 10.000,00 TL manevi - 10,00 TL maddi, ... için 10.000,00 TL-10,00 TL tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; yetki itirazında bulunduğunu, dava konusu olayda kusuru olmadığını, işveren olmadığını, verilen talimatları yerine getirdiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... vekili dilekçesinde özetle; diğer davalı ile aralarında alt işverenlik ilişkisi bulunmadığını, kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini, şirketlerinin iştigal konusunun inşaat işi olmadığını, anahtar teslim iş verdiğini, şirketlerinin gözetim ve denetim borcu ve sorumluluğu olmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... ve ... Ltd. Şti. vekili dilekçesinde özetle; davalı ...'nun davada taraf ehliyeti olmadığını, iş kazasından şahsi sorumluluğu bulunmadığını, davalı şirketin meydana gelen iş kazasında bir sorumluluğu olmadığını,asli kusurun sigortalı ... 'da olduğunu, istenen tazminatın çok fahiş olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III. BOZMA ÖNCESİ VE BOZMA KARARI

A) Mahkemenin İlk Kararı Mahkemenin 05.01.2013 tarih ve 2012/353 E. - 2013/420 K. sayılı ilamında özetle; davanın kısmen kabulü ile davacı ... için 8.620,27 TL maddi 30.000,00 TL manevi, davacı ... için 8.975,65 TL maddi 30.000,00 TL manevi, davacı ... için 5.000,00 TL manevi, davacı ... için 5.000,00 TL manevi, davacı ... için 5.000,00 TL manevi tazminatın 20.08.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalılardan ... inş. Mal. Tur. Gıda. San. Ltd. Şti., ... Gıda. Tic. A.Ş., Hamza Kerimoğlu, ...'den müştereken alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davalı ...'e açılan davanın reddine karar verilmiştir.

B) İlk Bozma Kararı Kararın davacılar ile davalılardan ... Gıda Sanayi ve Tic. A.Ş. vekilleri ile ... vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 10.03.2016 tarih ve 2015/19703 Esas , 2016/3966 Karar sayılı ilamıyla sair temyiz itirazları incelenmeksizin

" ...Dava, nitelikçe Sosyal Sigortalar Kurumu tarafından karşılanmayan zararın giderilmesi istemine ilişkindir. Bu nedenle bu tür uyuşmazlıklarda, öncelikle zararlandırıcı sigorta olayının iş kazası niteliğinde olup olmadığı, sigortalının meslekte kazanma güç kayıp oranı ve bu orana göre Kurum tarafından bağlanan peşin sermaye değerinin, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer yermeksizin araştırılıp saptanması gerektiği söz götürmez.

Oysa Mahkemece, açıklanan doğrultuda inceleme ve araştırma yapılmadığı ortadadır.

Yapılacak iş, davanın niteliği göz önünde tutularak davacılara anne ve babaya iş kazası sigorta kolundan ölüm geliri bağlanıp bağlanmadığının saptanması, bağlanmamış ise Kurumdan gelir bağlanması için Sosyal Güvenlik Kurumuna başvuruda bulunmaları giderek Kurum aleyhine dava açması için önel verilmesi ve verilen önelin sonucuna göre gelir bağlanır ise hesap edilen zarar miktarlarından davacı anne ve babaya bağlanan gelirlerin ilk peşin sermaye değerlerinin rücu edilebilir kısımlarının indirilmesi suretiyle karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalılar ... ...'in ve davalı ... ... A.Ş. vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır...." gerekçesiyle mahkeme kararın bozulmasına karar verilmiştir.

C) Mahkemenin İkinci Kararı Bozma kararına uyan Mahkemenin 23.01.2018 tarih ve 2016/910 Esas, 2018/57 Karar sayılı ilamıyla; davacı ... için 8.620,27 TL maddi, 30.000,00 TL manevi, davacı ... için 8.975,65 TL maddi, 30.000,00 TL manevi, davacı ... için 5.000,00 TL manevi, davacı ... için 5.000,00 TL manevi, davacı ... için 5.000,00 TL manevi tazminatın 20.08.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalılardan ... İnş. Mal. Tur. Gıda San. Ltd. Şti., ... Gıda Tic. A.Ş., Hamza Kerimoğlu, ...'den müştereken alınarak davacılara verilmesine, davalı ...'e açılan davanın reddine, karar verilmiştir.

D) İkinci Bozma Kararı

Kararın davalılardan ... Gıda Sanayi ve Tic. A.Ş. vekili temyiz edilmesi üzerine; 03.10.2019 tarih ve 2019/1386 Esas , 2019/5750 sayılı ilamıyla; sair temyiz itirazlarının incelenmeksizin;

"... Somut olayda, Mahkemece bozma ilamına uyulduğu halde bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir. 09/05/1960 gün ve 21/9 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca bozma kararına uyan Mahkeme artık bozma kararı gereğince işlem yapmak ve hüküm vermek zorundadır. Gerçekten davacı anne ve babaya yargılama konusu iş kazası nedeniyle iş kazası sigorta kolundan bir gelir bağlanıp bağlanmadığı konusunda Kurum tarafından iş yoğunluğundan herhangi bir işlem yapılamadığı Mahkemeye bildirilmekle Mahkemece mevcut dosya kapsamında toplanan delillerle varılan sonuç isabetsiz olmuştur.

Yapılacak iş, davanın niteliği göz önünde tutularak davacılar anne ve babaya iş kazası sigorta kolundan ölüm geliri bağlanmamış ise Kurum aleyhine dava açması için önel verilmesi ve verilen önelin sonucuna göre gelir bağlanır ise hesap edilen zarar miktarlarından davacı anne ve babaya bağlanan gelirlerin ilk peşin sermaye değerlerinin rücu edilebilir kısımlarının indirilmesi suretiyle çıkacak sonuca göre zararlar tamamen karşılanmış ise maddi tazminat taleplerinin reddine, zararlar tamamen karşılanmamış ise çıkan miktara hükmetmek; verilen önelin sonucuna göre gelir bağlanmaz ise farazi desteğin karine olduğu kabul edilerek,

Türk Borçlar Kanunu'nun 50 ve 51 inci maddeleri uyarınca, somut olayın özelliğine göre davacı anne ve babanın varsa diğer çocuklarından alabilecekleri destek de dikkate alınarak hakkaniyete uygun makul tutarda maddi tazminatlara hükmetmekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan bozmayı gerektirmektedir...."

Gerekçesiyle Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

IV. BOZMA KARARI ÜZERİNE VERİLEN KARAR

Bozma kararına uyan Mahkemece yukarıda tarih ve numarası yazılı kararda özetle; davacı ... için 8.620,27 TL maddi, 30.000,00 TL manevi, davacı ... için 8.975,65 TL maddi, 30.000,00 TL manevi, davacı ... için 5.000,00 TL manevi, davacı ... için 5.000,00 TL manevi, davacı ... için 5.000,00 TL manevi tazminatın 20.08.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalılardan ... İnş. Mal. Tur. Gıda San. Ltd. Şti., ... Gıda Tic. A.Ş., Hamza Kerimoğlu, ...'den müştereken alınarak davacılara verilmesine, Davalı ...'e açılan davanın reddine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkeme kararı davalı ... Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... Gıda firma vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacılar murisinin işvereni konumunda bulunmadığı, kazalının diğer davalı ... firması işçisi olduğu, davaya konu iş kazasının gerçekleştiği işin tamamıyla ... firmasına verildiği, ... firması ile aralarında alt işveren - üst işveren ilişkisi bulunmadığı, yapılan sözleşmenin anahtar teslim iş sözleşmesi olarak nitelendirilmesi gerektiği, aksi durumda dahi müvekkil firmaya verilen % 20 oranındaki kusurun kabul edilmesinin mümkün olmadığı, kusurun tamamen kazalı ile diğer davalı işveren firmada olduğu, illiyet bağının bulunmadığı, destek zararının hesaplanmasında pay dağılımının da hatalı yapıldığını beyanla Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş kazasında vefat eden sigortalının desteğinden yoksun kalan anne ile babasının ve kardeşlerinin maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi, 439 uncu maddesi.

3. Değerlendirme 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle davaya konu kazanın meydana gelmesinde kusur takdir ve tayininde gerek uyulan bozma kararı içeriğine, gerek ise de Dairemizce kabul edilen ilkelere uygun olduğu anlaşılmakla temyiz eden davalı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz eden davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin ilgilisinden alınmasına, Dosyanın kararı veren Mahkemeye gönderilmesine,