Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/13504 K.2024/397

Taraflar arasında görülen Kurum işleminin iptali istemli davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının boşandığı eşiyle birlikte yaşamaya devam ettiği gerekçesiyle yetim aylığının durdurulması ve yersiz ödeme nedeniyle adına borç çıkarılmasına dair Kurum işleminin iptali ile ödenmeyen aylıklarının faiziyle birlikte ödenmesini, Kuruma borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 23.12.2015 tarihli 2014/898 E.-2015/1007 K. sayılı kararıyla; davacının davasının kabulü ile davalı Kurumun, davacının yetim aylığının kesilmesine dair işleminin iptaline, davacının davalı Kuruma ana para ve faizi ile birlikte toplamda 27.284,78 TL borçlu olmadığının tespitine, yetim aylığının kesildiği 15.10.2012 tarihinden itibaren tahakkuk edecek yetim aylıklarının dava tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. İlk Bozma Kararı

1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairece, 06.09.2012 tarihli kontrol raporunda ifadesi bulunan kişilerin tanık olarak beyanlarını almak, davacı ve boşandığı eşinin adres kayıt sistemlerinde kayıtlı adreslerine ilişkin olarak muhtar ve azalar ile komşularını tespit edip yine tanık sıfatıyla ifadelerine başvurmak, davacı ile boşandığı eşinin beraber yaşamaya devam edip etmediklerini belirlemek ve sonucuna göre karar vermek gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 30.01.2020 tarihli 2017/444 E.-2020/66 K. sayılı kararı ile davanın kabulü ile davalı Kurumun, davacının yetim aylığının kesilmesine dair işleminin iptaline, davacının davalı Kuruma ana para ve faizi ile birlikte toplamda 27.284,78 TL borçlu olmadığının tespitine, yetim aylığının kesildiği 15.10.2012 tarihinden itibaren tahakkuk edecek yetim aylıklarının dava tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairece "davacının ... denetmenine verdiği imzalı beyanında denetim adresinde fiilen yaşadığı tespit edildiğinden ve boşandığı eşinin nüfus kayıtlarına göre 03.12.2008 tarihine kadar bu adreste kayıtlı görünüp, boşanmadan sonra eski eşin ayrı ikametgah edindiğine dair bilgi bulunmadığından, davacının boşandığı eşinin boşanma tarihinden sonra başkaca adresi olup olmadığı,

bu adreste fiilen ikamet edip etmediği araştırılmalı, davacının ve boşandığı eşinin MEDULA sisteminde kayıtlarda görülen adresleri ilgili sağlık kuruluşlarından araştırılmalı, Mahkemece, kolluk vasıtasıyla denetim adresinde araştırma yapılmışsa da düzenlenen tutanakta Muratpaşa Mahallesinden eski komşularının ...’i tanıdıklarını, ancak mahkeme ile uğraşmak istemediklerinden açık kimlik bilgisi veremeyeceklerini beyan ettiği belirtilmiş olduğundan, ilgili tutanak eklenmek suretiyle komşuların kimlik bilgilerinin tespit edilerek gönderilmesi istenmeli ve tespit edilen kişiler tanık olarak dinlenmeli,

yapılacak araştırma ile boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, dava konusu dönem bakımından, yukarıda belirtilen yöntem çerçevesinde toplanan kanıtlar ışığında şüphe bırakmayacak şekilde ortaya konulmalı, tutanak tanıklarının beyanlarını sonradan değiştirmelerinin 5510 sayılı Kanun'un 59/2 nci maddesi gereğince Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurları tarafından düzenlenen tutanak içeriğinin aksini ispat edemediği göz önünde bulundurularak hüküm kurulmalıdır." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tarafların Muratpaşa Mahallesinde bulunan adreste Kurum tarafından yapılan tahkikat tarihi itibariyle de birlikte yaşamaya devam ettikleri, davacı tarafın davalı Kurum tarafından yürütülen tahkikatta alınan beyan ve belgelerin aksini 5510 sayılı Kanun'un 59/2 nci maddesi gereğince de kanıtlayamadığı, davaya konu Kurum işleminde bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, tanıkların davacının boşandığı eşiyle birlikte yaşamadığını ifade ettiğini, davacının boşandıktan bir süre sonra Muş'tan ayrıldığını, çocuklarının yanında, Kocaeli ve ...'da ikamet ettiğinin kolluk araştırması ile tespit edildiğini belirterek temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının boşandığı eşiyle birlikte yaşadığı gerekçesi ile hak sahibi sıfatıyla bağlanmış ölüm aylığının kesilmesine dair Kurum işleminin iptali ile ödenmeyen aylıklarının faiziyle birlikte ödenmesi, Kuruma borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı HMK Geçici 3/2 nci maddesi delaletiyle uygulama imkanı bulan 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki 1086 sayılı HUMK’un 427 ilâ 444 üncü maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 56 ncı maddesidir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,