Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/13523 K.2024/184

Taraflar arasında Mahkemesinde görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalılardan Kurum ve ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalıya ait ... sürücü kursunda 04.01.1997 tarihinden 22.03.2010 tarihine kadar aralıksız bil fiil çalıştığının ve 04.01.1997 tarihinden 17.09.2006 tarihine kadar 9 yıl 8 ay 13 gün sigortasız olarak çalıştırıldığının tespit edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı ve hak düşürücü süre yönünden davanın reddi gerektiğini, esasa ilişkin ise Kurum kayıtlarının incelenmesinde davacının ilk hizmet başlangıcının 17.09.2006 olduğu ve hizmet girişi yapılan işyerlerinin sıra ile ..... sicil numaralı işyerleri olduğunu, bu durumda davacının davalı işyerinde kesintisiz çalıştığı iddiasının gerçeğe uygun olmadığını, hizmet bildirimlerinin yapılmadığı dönemle ilgili yapılmış yazılı, sözlü şikayet kaydının da bulunmadığını, Şereflikoçhisar Asliye Hukuk Mahkemesince 17.09.2006 ve sonrasına rastlayan yılları esas almak suretiyle alacağa hükmettiğini,

önceki yıllara ilişkin çalışma ilişkisinin ispat olunamadığını, bu nedenle alacak davasını bu yönden reddettiğini, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının, davalıya ait işyerinde 11.07.2007 tarihinden iş akdinin feshedildiği 22.03.2010 tarihine kadar sigortalı olarak çalıştığını, daha önceki dönemlerde ise iş akdine dayalı olarak çalışmadığını, davacının sigortalı olarak çalıştığı süre dışında çalıştığını iddia ettiği dönemde takriben 2 haftada bir kez sadece bir yarım gün temizlik için davalı işveren ait işyerine gelip gittiğini, davacının iddialarının somut delillerle ispatlanması gerektiğini, bu nedenlerle davanın zamanaşımı nedeniyle ve esastan haksız, mesnetsiz, hakkaniyete aykırı açılan davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 11.08.2022 tarihli ve 2021/887 Esas, 2022/517 Karar sayılı kararıyla; .... sicil sayılı iş yerinin ... .... Oto. Med. İnş. Tur. Gıda Taş. Tur. Teks. Sos. Tem. Hiz. Ltd. Şti.'ne, .... sayılı iş yerinin ... .... Oto. Med. İnş. Tur. Gıda Taş. Tuz. Teks. Bak. Sos. Tes. Ltd.

Şti.'ne, .... sicil sayılı iş yerinin davalı ...'a ait olduğu, davalıya ait iş yeri belgelerinin incelenmesinde ise, iş yerinin sürücü kursu faaliyetleri için tescil edildiği, davacının çalışmasını geçirdiği diğer iş yerleri olan ... .... Oto. Med. İnş. Tur. Gıda Taş. Tur. Teks. Sos. Tem. Hiz. Ltd. Şti. ve ... .... Oto. Med. İnş. Tur. Gıda Taş. Tuz. Teks. Bak. Sos. Tes. Ltd.

Şti.'nin ortaklarının davalı ile davalının oğlu ...olduğu, UYAP'tan yapılan araştırmada terkin-tescil işlemi dolayısıyla her iki şirketin aynı olduğu anlaşılmakla birlikte anılan şirket davaya dahil edilmiş, şirketin davalı ...'a ait olduğu dikkate alınarak organik bağ sabit görülmekle hizmet süresinde kesinti olmadığı ve hizmet süresinin bitiminden itibaren 5 yıllık hak düşürücü sürenin dolmadığı sonucuna ulaşılmış, dönem bordrolarının celbi sonucunda; dosya kapsamında dinlenmiş olan tanıkların isimlerinin belgelerde adının geçtiği ve davacıyla iddia olunan dönemlerde ortak çalışmalarının bulunduğu,

beyanlarının davacının iddialarını doğruladığı gerekçesiyle; davanın kabulüne, davacının, davalı işveren nezdinde 04.01.1997 – 22.03.2010 tarihleri arasında kesintisiz ve sürekli şekilde asgari ücretle hizmet akdine bağlı olarak çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

Verilen karara karşı davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin 15.09.2020 tarihli ve 2019/1226 Esas, 2020/1052 Karar sayılı kararıyla; davacının 18.09.2006-31.01.2007 tarihleri arasında .... sicil sayılı .... Gıda Eğitim San. ve Tic. Ltd. Şti. adlı iş yerinden, 01.02.2007-01.03.2007 tarihleri arasında .... sicil sayılı ... Gıda Eğitim San. ve Tic. Ltd.

Şti. adlı iş yerinden, 11.07.2007-31.05.2010 tarihleri arası .... sicil sayılı ...'a ait iş yerinden sigortalı çalışmalarının Kuruma bildirildiği, iş yerinin sürücü kursu faaliyetleri için tescil edildiği, davacının çalışmasını geçirdiği diğer iş yerleri olan şirketin ortaklarının davalı ile davalının oğlu ...olduğu,

dinlenen bordro tanıklarının davacının çalışmalarını doğruladıkları, davacının Mahkemece kabul edilen dönemde davalı iş yerinde çalıştığı kanaatine varıldığı gerekçesiyle, davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin 1 numaralı alt bendi uyarınca esastan reddine

karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekilinin temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 04.04.2023 tarihli 2023/3272 Esas, 2023/3621 Karar sayılı bozma kararında; davacının davalıya ait ... sürücü kursunda 04.01.1997 tarihinden 22.03.2010 tarihine kadar aralıksız bilfiil çalıştığının ve 04.01.1997 tarihinden 17.09.2006 tarihine kadar 9 yıl 8 ay 13 gün sigortasız olarak çalıştırıldığının tespitini talep ettiği, Mahkemece gerekçesinde davalı şirket ile davalı ... arasında organik bağın varlığı kabul edilerek davacının hizmet döküm cetvelinde talep konusu dönemde davalı işverenlikten yapılan bildirimleri dışlamış olmasına rağmen talebin kabulü ile davacının,

davalı işveren nezdinde 04.01.1997 -22.03.2010 tarihleri arasında kesintisiz ve sürekli şekilde asgari ücretle hizmet akdine bağlı olarak çalıştığının tespiti şeklinde talep de aşılarak verilen karar ile gerekçe ile hüküm arasında çelişki oluşturulduğu, Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki olgular üzerinde durulmadan çelişkili ve infaza elverişli olmayacak şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedeni olduğu belirtilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dönem bordrolarının celbi sonucunda; dosya kapsamında dinlenmiş olan tanıkların isimlerinin belgelerde adının geçtiği ve davacıyla iddia olunan dönemlerde ortak çalışmalarının bulunduğu, beyanlarının davacının iddialarını doğruladığı gözetilerek taleple bağlı kalınarak;

davanın kısmen kabul ile kısmen reddine, 10.09.2006-17.09.2006 tarihleri arasında sigortalı çalışma söz konusu olduğundan bu kısım için açılan davada hukuki yarar görülmemiş, mevcut kararın yapılan tespitlerle birlikte kesintisiz ve sürekli çalışmayı ortaya koyduğu gözetilerek sigortalı geçen 18.09.2006-22.03.2010 dönemlerine yönelik talep için karar verilmesine yer olmadığına, davacının davalı ...'a ait iş yerinde 04.01.1997-09.09.2006 tarihleri arasında kesintisiz ve sürekli şekilde asgari ücretle hizmet akdine bağlı şekilde çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum ve davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili; 5 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

Davalı ... vekili davanın ispatlanamadığını belirtmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının 04.01.1997 - 22.03.2010 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesinin 10 uncu fıkrası ile 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesinin 9 uncu fıkrası

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı Kurum ve davalı ... vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgilisine yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,