Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/13695 K.2024/11290

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacılar ve davalı ... vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacılar vekilinin istinaf başvurusunun feragat nedeni ile reddine, davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararının davalı ... vekili tarafından temyiz edildiği; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacılar murisinin 05.08.2014 tarihinde meydana gelen iş kazasında vefat ettiğini belirterek müteveffanın yakınları için maddi ve manevi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ...

Belediyesi vekili cevap dilekçesinde özetle; ... ...'ın müvekkil idarenin işçisi olmadığını, bakım yapmak için araçların lifte kaldırılmasının şart olmadığını atölyede bulunan açık kanallarda yapılabileceğini, davalı firma çalışanlarına idare tarafından lifti kullanma izni verilmediği için kendilerine lift kullanma ile ilgili de eğitim verilmediğini, ihale ve garanti şartnamesi gereği garanti dahilindeki bakımların yetkili servis tarafından yaptırılması gerektiği, çalışanların belediye ile sözleşme yapan Bozankaya firması çalışanları olmadığını, diğer davalı TCV isimli taşeron firmanın çalışanları olduğunu,

taşeron firmanın da personelinin hangi koşullarda çalıştığını denetlemediğini, iş kazasının olduğu gün araç altında çalışma yapan müteveffanın ve diğer davalı ...'in iş güvenliği eğitimi almadan işe başlatıldıkları ve kazaya kendi eğitimsizlikleri yüzünden sebep olduklarını, davalı idarenin meydana gelen iş kazasında herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını belirterek haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ..., ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; iş kazasından kaynaklanan zararın işçiyi istihdam eden işverenden talep edilmesi gerektiğini, müvekkillerinin de işyerinde ücretli olarak çalıştıklarını, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, olayda müvekkilillerinin kusurunun bulunmadığını, talep edilen manevi tazminat miktarlarının fahiş olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3.Davalı Bozankaya şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; müteveffanın müvekkili şirket çalışanı olmadığını, müvekkili şirketin Konya Büyükşehir Belediyesine 60 adet solo tip doğalgaz yakıtlı otobüs satışı yapıldığını, satışı yapılan otobüslerin bakım onarım hizmetlerinin yerine getirilmesi için otobüslerin üreticisi diğer davalı TVC Otomotiv şirketi ile bakım onarım sözleşmesi imzalandığını, bakım onarıma ilişkin tüm yükümlülüklerin diğer davalı TVC Otomotiv şirketine ait olduğunu, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, müvekkilinden tazminat talep edilemeyeceğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın davalı ... yönünden reddine, davacının diğer davalılar yönünden maddi tazminat talebinin kabulü ile müteveffanın eşi ... için maddi tazminat talebinin kabulü ile bilirkişi raporunda hesaplanan 1.731.885,28 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 05.08.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

müteveffanın kızı ... için maddi tazminat talebinin kabulü ile bilirkişi raporunda hesaplanan 161.837,67 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 05.08.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, müteveffanın kızı ... için maddi tazminat talebinin kabulü ile bilirkişi raporunda hesaplanan 252.298,60 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 05.08.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

müteveffanın kızı ... için maddi tazminat talebinin kabulü ile bilirkişi raporunda hesaplanan 367.511,89 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 05.08.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacının diğer davalılar yönünden manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile müteveffanın eşi ... için manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 50.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 05.08.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

fazlaya dair talebin reddine, müteveffanın kızı ... için manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 40.000.00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 05.08.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair talebin reddine, müteveffanın kızı ... için manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 40.000.00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 05.08.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

fazlaya dair talebin reddine, müteveffanın kızı ... için manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 40.000.00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 05.08.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ve davalı ... Belediyesi vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükmedilen manevi tazminatın az olduğunu belirterek kararın manevi tazminat yönünden kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... Belediyesi vekili istinaf dilekçesinde özetle; müteveffanın davalı Bozankaya işçisi olduğunu, müvekkili idarenin ihale ile aldığı doğalgaz ile çalışan otobüslerin bakım ve onarımından sorumlu olan müteveffanın bu hizmeti müvekkili idareye ait tamirhanede yapacağına ilişkin ihale sözleşmesinde hüküm bulunmakta ise de liftin kullanılması tamamen teknik bir konu olduğundan müteveffanın bu makinayı kullanmaması gerektiğini, müteveffanın kullanmaması gereken bir makinayı hiçbir teknik bilgisi olmadan kullanarak kazaya sebebiyet verdiğini, müvekkili idarenin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, lehe ve aleyhe hükmedilen vekalet ücretinin hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacılar vekilince 14.08.2023 tarihli dilekçe ile istinaf talebinden vazgeçilmiş olup vekaletnamede kanun yollarından feragat yetkisinin mevcut olduğu, buna göre davacılar vekilinin istinaf başvurusunun feragat nedeni ile reddine karar vermek gerektiği, dosyadaki kayıt ve belgelerden SGK Müfettiş raporunda, davaya konu iş kazasında davalı işveren TVC Otomotiv şirketinin %45 oranında, üçüncü kişi davalı ...

Belediyesinin %50 oranında, kazazede işçinin %5 oranında kusurlu olduğunun belirtildiği, yargılama sırasında makina mühendislerinden oluşan heyetten alınan 01.07.2022 tarihli bilirkişi raporunda; meydana gelen iş kazasında davalı ... Belediyesinin %60 oranında (davalı ...'in %10, davalı ...

Cığal'ın %10 oranında kusurunun belediyenin kusuru içinde değerlendirildiği), davalı işveren TVC Otomotiv şirketinin %30 oranında (davalı ...'in %5, davalı ...'nin %5 oranında kusurunun davalı işveren şirketin kusuru içinde değerlendirildiği), kazazede işçinin %10 oranında kusurlu olduğu, davalılar Bozankaya şirketi ve ...'in kusurunun bulunmadığının belirtildiği, Mahkemece kusur raporu doğrultusunda hesap raporu alınarak hüküm kurulduğu, kazazede işçinin anne-baba ve kardeşleri tarafından davalı TVC Otomotiv Şirketi aleyhine Ankara 32. İş Mahkemesinin 2016/1037 Esas sayılı dosyası üzerinden manevi tazminat davası açıldığı,

yapılan yargılama sonucu 23.05.2016 tarih 2016/262 sayılı kararı ile meydana gelen iş kazasında davalı TVC Otomotiv Şirketinin %20 oranında, dava dışı Bozankaya Otomotiv şirketinin %20 oranında, dava dışı Konya Büyükşehir Belediyesinin %50 oranında, mütevaffa kazazedenin %10 oranında kusurlu olduğu kabul edilerek davanın kısmen kabulüne karar verildiği, kararın temyizi üzerine Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin 20.03.2017 tarih 2016/15074 Esas - 2017/2221 Karar sayılı ilamı ile onanmasına karar verildiği,

meydana gelen iş kazasına ilişkin taksirle ölüme neden olma suçundan yapılan yargılaması sonucunda Konya 12. Asliye Ceza Mahkemesinin 2016/248-2018/190 E.K sayılı kararı ile sanıklar ..., ... ve vefat eden işçi ...'ın tali kusurlu, ... ve ...'ın asli kusurlu, sanık ...'in kusurunun bulunmadığı açıklanarak sanık ...'in beraatine, diğer sanıkların cezalandırılmalarına karar verildiği,

kararın istinafı üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Ceza Dairesinin 23.12.2020 tarih 2020/4433 Esas- 2020/963 Karar sayılı ilamı ile sanıklar ... ve ... hakkında cezanın kişiselleştirilmesi aşamasında, TCK'nın 50 nci maddesi uyarınca sanıkların kişilikleri, sosyal ve ekonomik durumları ve suçun işlenmesindeki özellikler değerlendirilmeden, aynı maddenin 4 üncü fıkrasına da aykırı olarak ve sabıkaları da bulunmayan sanıklar hakkında "Sanığa verilen hapis cezasının süresi itibarıyla yasal imkan bulunmadığından,

ayrıca sanığın sabıkası olması nedeniyle" şeklinde her iki sanık hakkındaki hükümlerde hatalı gerekçeyle anılan maddenin uygulanmasına yer olmadığına karar verilmesi nedeniyle hukuka aykırı olduğu belirlenen İlk Derece Mahkemesi hükmünün CMK'nın 280/2 nci maddesi uyarınca kaldırılmasına ve sanıkların, taksirle ölüme neden olma suçundan TCK'nın 85/1 inci maddesi uyarınca aynı Kanun'un 22/4 ve 61 inci maddelerindeki ölçütler değerlendirilerek alt sınırdan uzaklaşılması suretiyle cezalandırılmalarına, cezanın gelecekleri üzerindeki etkilerine göre takdiri indirim hükmünün uygulanmasına ve kişilikleri,

sosyal ve ekonomik durumları ile suçun işlenmesindeki özelliklere göre hapis cezalarının TCK'nın 50/4,1-a maddesi uyarınca adli para cezalarına çevrilmesine karar verilmesi suretiyle yeniden kesin olarak hüküm kurulduğu, kesinleşen manevi tazminat dosyasında ve eldeki dosyada hükme esas alınan kusur raporunda kazazede işçinin kusur oranının %10 olarak belirlendiği,

kaza olayının meydana gelmesinde kusuru bulunan davalılar arasındaki kusur dağılımının kendi aralarında görülmesi muhtemel rücu davasında yeniden değerlendirilmesinin mümkün bulunmasına göre Mahkemece verilen kararın yerinde bulunduğu gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 349/2 maddesi gereğince feragat nedeni ile reddine, davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Belediyesi vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... Belediyesi vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki sebepleri ile hesap bilirkişi raporunda PMF tablosunun kullanması gerektiğini belirterek kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş kazasında vefat eden sigortalının yakınlarının tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 417 nci maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2 nci ve 77 nci maddeleri ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 4 üncü maddeleridir.

3. Değerlendirme 1.Davacı çocuk için Yaren için hükmedilen maddi tazminata ve tüm davacılar için hükmedilen manevi tazminatlara yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

1.Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun'un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

2.6100 sayılı HMK'nın 110 uncu maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı dikkate alınmalıdır.

3.Dosya içeriğine göre, temyize konu edilen miktarın Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 238.070,00 TL’nin altında bulunduğu anlaşılmakla bu kısma yönelik temyiz itirazlarının aşağıdaki şekilde reddine karar verilmiştir.

2. Davacı eş ile davacı çocuklar ... ve ... için hükmedilen maddi tazminatlara yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, temyiz edenin sıfatına, temyiz kapsam ve nedenlerine göre davalı ... vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde uyuşmazlık konusu hakkında bir düzenleme bulunmamakla birlikte, tarifenin 3/1 inci maddesinde; avukatlık ücretinin belirlenmesinde, avukatın emeği, çabası, işin önemi niteliği ve davanın süresi göz önünde tutulacağı; aynı maddenin 2 nci fıkrasında ise, müteselsil sorumluluk da dahil olmak üzere, birden fazla davalı aleyhine açılan davanın reddinde, ret sebebi ortak olan davalılar vekili lehine tek; ret sebebi ayrı olan davalılar vekili lehine ise, her ret sebebi için ayrı ayrı avukatlık ücretine hükmolunacağı belirtilmiştir.

Anılan maddenin amacına ve İçtihatı Birleştirme Kararına hakim olan ilke birlikte gözetildiğinde, birden fazla davacının birlikte dava açması ve tek vekille temsil edilmeleri halinde, davanın kabul edilen bölümü üzerinden davacılar yararına tek, ret sebebi ortak olan davalılar lehine tek vekalet ücretine hükmedilmelidir.

3. Somut olayda da, aynı dava sebebine dayalı olarak, birden fazla davacının vekili olarak birlikte dava açıldığı ve davada aynı sebeple ret kararı verildiğinden, davacılar lehine tek vekalet ücretine hükmedilmelidir.

4. Mahkemece yukarıda açıklanan maddi ve hukuksal olgular dikkate alınmadan, davacılar lehine avukatlık ücretinin tayininde yanılgıya düşülerek yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

5.Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Davacı çocuk Yaren için hükmedilen maddi tazminata ve tüm davacılar için hükmedilen manevi tazminatlara yönelik temyiz isteminin miktardan REDDİNE,

2.Davacı eş ile davacı çocuklar ... ve ... için hükmedilen maddi tazminatlara yönelik temyiz itirazları yönünden temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3.Konya 2.İş Mahkemesinin 07.06.2023 tarihli, 2016/429 Esas ve 2023/580 Karar sayılı ilamında, maddi tazminat yönünden vekalet ücretinin tespit edildiği hükmün B fıkrasının 5 , 7 ve 8 inci bendinin tamamen silinerek yerine;

"Davacı ..., ... ve ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan AAÜT gereğince 255.584,79 TL vekalet ücretinin davalı ... dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine," sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,