Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/13995 K.2024/941

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 1980'li yıllardan itibaren Almanya'da ikamet etmekte olduğunu, davalı Kurumdan yurt dışı borçlanması talebinde bulunarak 18 yaşını doldurduğu 01.07.1990 tarihi esas alınarak, 01.07.1990-31.01.1993 arası dönem ev kadınlığı, 01.02.1993-31.08.2001 arası çalışma süresi, 01.09.2001-2004 arası ev hanımlığı,

2005 ve sonrası çalışma dönemi olarak toplam 5450 gün borçlandığını,davacının çalışma başlangıcı olan 01.02.1993 tarihini sigorta başlangıcı olarak kabul ettiğini,başlangıç kabul edilen bu tarihten önce 01.07.1990-31.01.1993 arasını borçlanması nedeniyle borçlanılan süre kadar başlangıç tarihinden öncesine götürme ilkesi gereği davacının sigorta başlangıcının 01.07.1990 olmasına dayalı kurumdan 30.07.2019 tarihinde yaşlılık aylığı tahsis talebinde bulunduğunu, ancak Kurumca sigorta başlangıcının 01.12.1993 olarak kabul edilerek yaş ve gün hesabı yapılmak suretiyle talebin reddedildiğini,

Kurumun bu uygulamasının 5510 sayılı Kanun'un 41/3 üncü maddesine ve 3201 sayılı Kanun'un 5/2 nci maddesine aykırı olduğunu belirterek davacının yurt dışında ilk defa çalışmaya başladığı 01.02.1993 tarihi öncesi 01.07.1990-31.01.1993 arası ev hanımlığı süresi kadar başlangıç tarihinin geriye götürülmek suretiyle 01.07.1990 başlangıç tarihi esas alınarak, 30.07.1990 tarihli talebine göre yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacının dosyasının incelenmesi neticesinde 06.11.2018 tarih, 14860380 sayılı 2018/38 sayılı Genelge gereği ve davacının yurt dışında ilk işe girişinin 01.02.1993 olduğunu, 01.07.1990-30.07.2016 tarihleri arasında 5465 gün prim ödeme gün sayısının bulunduğunun tespit edildiğini davalı Kurumca yapılan işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğunu beyanla davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının Türkiye' deki ilk sigorta girişinin 24.04.2013 tarihi olduğu, bu tarihten davacının 5450 gün yurt dışı borçlanması kadar geriye gidildiğinde 02.03.1998 tarihine tekabül ettiği, Almanya'da zorunlu prim ödemesinin ise 07.12.1992 tarihinde başladığı,

davacının borçlanma süresinin tüm dönemi kapsamayıp, 5450 günlük süre ile sınırlı olduğu gözetildiğinde sigorta başlangıç tarihinin Alman Rant sigortasına giriş tarihi olarak esas alınması gerektiği (Yargıtay 10. HD 2016/11698 E - 2016/14222 K), bu haliyle davacının emekli aylığına hak kazanabilmesi için 506 sayılı Kanun Geçici 81/B-k maddesindeki koşulları sağlaması gerektiği ancak talep tarihine göre bu koşulları sağlamadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; mahkemece davanın yasal dayanağı mevzuat hükümlerinin doğru uygulanmadığını, hatalı bilirkişi raporuna dayalı olarak hüküm kurulduğunu, açık ve sarih olan yasa hükümlerine göre ilk sigortalılık olarak kabul edilen 01.02.1993 tarihinden önceki ev hanımı olarak borçlandığı süre kadar geriye götürülmekle başlangıcın 01.07.1990 tarihi olduğunu, bu başlangıca göre davacının 30.07.2019 yaşlılık aylığı tahsis talebine göre yaşlılık ayalığına hak kazandığı ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile hakkında istinaf başvurusunda bulunulan İlk Derece Mahkemesi kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, istinaf dilekçesi ile benzer nedenlerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının yurt dışı borçlanması nedeniyle sigortalılık başlangıcının 01.07.1990 tarihi olduğunun tespiti ile aksine kurum işlemlerinin iptali ve davacının tahsis talep tarihinden itibaren yaşlılık aylığı alma hakkına haiz olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 3201 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,