Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/13999 K.2024/768

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen Kurum işleminin iptali ile tespit davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, müstahsil makbuzu ile Bağ-Kur primi kesintisi yapıldığı 01.09.2006 tarihi ile 29.02.2011 tarihleri arasında 4/1-(b) kapsamında çalıştığının tespiti ile tespit edilecek emeklilik tarihinden itibaren biriken yaşlılık aylıklarının yasal faizi ile tahsiline karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının 1479 sayılı Kanun'a istinaden sigortalılığının bulunması ve Tarım Bağ-kur sigortalılığına delil oda kayıtlarının ve tevkifat kesintilerinin de bulunmaması nedeniyle davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 14.11.2019 tarih ve 2018/264 - 2019/333 E.K. sayılı kararıyla; davanın reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili; Kurum kayıtlarına müstahsil makbuzundan doğan tevkifat kesintisinin intikal etmesi yükümlülüğünün çiftçilerden ürün satın alan gerçek ve tüzel kişilere ait olduğunu, davacının 15.02.2005 - 06.06.2011 tarihleri arasında aralıksız olarak zirai faaliyette bulunması, Turgutlu Ziraat Odası kaydının olması ve Turgutlu İlçe Emniyet Müdürlüğü tarafından yapılan araştırma sonucu düzenlenen 23.11.2018 tarihli tutanakta 2006-2011 yılları arasında aralıksız olarak bağcılık ve meyvecilik işleri ile uğraştığının tanık beyanlarıyla da desteklenerek şüpheye yer vermeyecek şekilde açıkça tespit edildiğini belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 19.02.2021 tarih ve 2020/391 - 2021/288 E.K. sayılı kararı ile Manisa 3. İş Mahkemesinden verilen 14.11.2019 tarih, 2018/264 Esas ve 2019/333 Karar sayılı kararının kaldırılmasına yönelik davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Yasa'nın 353/1-b.1 hükmü gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması ve Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi üzerine, davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin 23.11.2021 tarih ve 2021/5235 E. - 2021/14698 K. sayılı kararı ile dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 15.02.2005-06.06.2011 tarihleri arasında Ziraat Odası kaydının bulunduğu, davacı tarafından dosya içerisine sunulan 21.06.2006 tarihli müstahsil makbuzunda prim tevkifatının bulunduğu, bu tevkifata istinaden davacının geriye dönük 2011 yılında tescil başvurusunda bulunduğu, Kurumca müstahsil makbuzuna göre 01.07.2006 tarihi itibariyle 4/1-b-4 kapsamında 1776 gün sigortalılık tescilinin yapıldığı ve prim borcunun 6111 sayılı Yasa kapsamında yapılandırılarak davacı tarafından ödendiği,

11.09.2017 tarihli tahsis talebinin, ürün teslimine ilişkin tevkifat kesintilerinin Kurum kayıtlarına intikal etmediği gerekçesiyle reddi ile davacının sigortalılığın iptal edilmesi üzerine eldeki davanın açıldığı, somut olayda, davacının teslim ettiği ürünlerden Giydiren Sebze ve Meyve Komisyonculuğu-Kazım Giydiren tarafından yapılan prim kesintilerini gösteren müstahsil makbuzunun yargılama sırasında dosyaya sunulduğunun anlaşılmasına göre prim kesintisinin Kuruma intikal etmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğu, yapılacak işin;

yapılan tevkifatın Kuruma intikal etmemesinin tescile engel olmayacağını göz önünde bulundurmak ve davacının Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğu süreleri tespit etmekten ibaret olduğu belirtilerek, hüküm bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 05.10.2023 tarihli ve 2022/27 E. - 2023/338 K. sayılı kararı ile bozmaya uyularak yapılan yargılama ile 21.06.2006 tarihli müstahsil makbuzunda davacı tarafından Giydiren Sebze ve Meyve Komisyonculuğu unvanlı Kazım Giydiren’e ürün teslimi nedeniyle Bağ-Kur prim kesintisinin yapıldığı,

tevkifatın Kuruma intikal etmemesinin tarım Bağ-Kur sigortalılık hakkı kazanmasına engel olmayacağı, tevkifatın yapıldığı tarihi takip eden aybaşından itibaren ilgili yılın sonuna kadar, takip eden yıllarda tevkifatlar var ise devam eden en son yılın sonuna kadar zorunlu tarım Bağ-Kur sigortalısı sayılması gerektiğinden davacının 01.07.2006 - 31.12.2006 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun kapsamında sigortalı sayılacağı, ancak davacı tarafça dava dilekçesinde, istinaf ve temyiz yasa yollarına başvuru dilekçelerinde 01.09/.2006 tarihinden itibaren sigortalılık sürelerinin tespitinin talep edildiği,

01.07.2006 tarihinden itibaren sigortalılık sürelerinin tespiti yönünden temyiz başvurusunda bulunulmadığı, bozma kararına uyulmakla birlikte artık ortaya çıkan hukuki durum ortadan kaldırılamayacağından, taleple bağlı kalınarak 21.06.2006 tarihli tevkifat yönünden davacının 01.09.2006 - 31.12.2006 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun kapsamında sigortalı sayılması gerektiği, yaşlılık aylığı yönünden yapılan değerlendirmede ise, 19.03.1966 doğumlu davacının 11.09.2017 tarihli tahsis talebi itibariyle yaşlılık aylığına hak kazanabilmesi için 506 sayılı Kanun'un geçici 81/B-e maddesine göre 25 yıl sigortalılık,

48 yaş ve 5225 prim gün sayısı koşulları bulunmasına karşılık, davacının 3627 gün 4/1-a ve 51 gün 4/1-b sigortalılık sürelerine ek olarak, 01.09.2006 - 31.12.2006 tarihleri arasındaki 120 gün 4/1-b sigortalılık süresi toplamının 3798 gün olduğu, bu nedenle tahsis koşullarının sağlanamadığı anlaşılmakla,

Davanın kısmen kabulüne, davacının 01.09.2006 - 31.12.2006 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun kapsamında sigortalı sayılması gerektiğinin tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı SGK Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili, kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu belirterek, temyizen bozulmasını istemiştir.

2.Davalı SGK Başkanlığı vekili, davacının 1479 sayılı Kanun'a istinaden sigortalılığının bulunması ve Tarım Bağ-Kur sigortalılığına delil oda kayıtlarının ve tevkifat kesintilerinin de bulunmaması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, kısmen kabule ilişkin verilen kararın hatalı olduğunu belirterek, bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali ile tespit istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, mülga 2926 sayılı Kanun'un 2, 3, 6, 9 ve 10 uncu maddeleri ve 5510 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri.

3. Değerlendirme İnceleme konusu eldeki davada, Mahkemece bozma ilamına uyularak davanın kısmen kabulü ile davacının 01.09.2006 - 31.12.2006 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun kapsamında sigortalı sayılması gerektiğinin tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş ise de, kabule konu tevkifatın 21.06.2006 tarihli olduğu ve davacı vekilinin 17.07.2023 tarihli beyan ve talep dilekçesi içeriği dikkate alındığında, davacının 01.07.2006 - 31.12.2006 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun kapsamında sigortalı sayılmasının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmesi gerekirken, bu hususun göz ardı edilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki bu hatanın düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 438/7 inci maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Mahkeme hükmünün 1 numaralı bendinin silinerek yerine "Davanın Kısmen Kabulü ile davacının 01.07.2006 - 31.12.2006 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun kapsamında sigortalı sayılması gerektiğinin tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine" yazılmasına, hükmün bu biçimiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,