Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/1797 K.2023/1290

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen rücuan tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozma kararına karşı direnme kararı verilmiştir.

Direnme kararının davacı SGK vekili tarafından temyizi üzerine Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca direnme kararının uygun olduğu ancak işin esasına ilişkin temyiz incelemesi yapılmadığından davacı SGK vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın Yargıtay 10. Hukuk Dairesine gönderilmesine kesin olarak karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı SGK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı SGK vekili dava dilekçesinde; kurum sigortalısı ...'ın aktif Mobilya İmalat ünvanlı davalı işyerinde çalışmakta iken 21.09.2006 tarihinde geçirdiği iş kazası neticesi % 28,2 oranında malül kalması nedeni ile kendisine 86.338,60TL ilk peşin değerli gelir bağlanması, 268,32TL SYZ ödenmesi nedeni ile kurumun toplamda 86.606,92TL zarara uğradığını, olay nedeni ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu Başkanlığı Baş İş Müfettişi ... tarafından tanzim olunan 29.01.2007 tarih ve HG/03 sayılı rapor ile olayın iş kazası olduğu,

işverenin iş kazasının meydana gelmesinde % 60 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiğini, davalı işverenin 506 sayalı yasanın 26. maddesi gereğince kurum zararından sorumlu olduğunu belirterek fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile kurum zararı olan toplam 86.606,92TL den şimdilik 51.963,16TL nin gelire gelir bağlama onay tarihi olan 30.01.2005 tarihinden itibaren, SYZ gideri olarak şimdilik 160,00TL nin tediye tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; sigortalının maluliyet oranının % 28 olarak belirlendiğini, bu oranın fahiş olduğunu, kurum tarafından ... ' ödeme yapılırken kusur oranının araştırılmadığını, kusur ve maluliyete ilişkin olarak yeniden rapor alınmasını, haksız ve yersiz açalın davanın reddine karar verilmesini istediğini beyan etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 07.02.2017 tarihli ve 2015/225 Esas, 2017/45 Karar sayılı kararıyla; "Davanın kabulü ile, gelir ve sosyal yardım zammına ilişkin 51.963,16TL rücu tazminatının gelir bağlama onay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı taraftan alınarak davacı kuruma ödenmesine," karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı SGK ve davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 06.06.2017 tarihli ve 2017/940 Esas, 2017/971 Karar sayılı kararıyla;

"Somut olayda, ilk derece mahkemesi dosyasında tarafların dosyaya sundukları delillerin değerlendirildiği, iş güvenliği uzmanı heyetten alınan kusur bilirkişi raporunun olayın oluş şekline uygun ve hüküm kurmaya elverişli olduğu,

21.09.2006 tarihinde meydana gelen iş kazası sebebiyle sigortalının % 28,2 oranında malullüğüne, yapılan itiraz üzerine prosedüre uygun olarak Yüksek Sağlık Kurulu ve giderek Adli Tıp Kurumu Üçüncü İhtisas Kurulundan alınan raporların benzer görüşle aynı sürekli iş göremezlik oranını bildirmiş olması ve yapılan zarar hesabı daha yüksek olduğundan bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerleri toplamı yönünden davalının % 60 kusuruna karşılık gelen miktarı esas alınarak talep edilen dava değerinin hüküm altına alındığı,

mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı belirtilerek, Taraf vekillerinin istinaf başvurularının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi nin 1 numaralı alt bendi gereğince esastan reddine, " karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 03.10.2019 tarihli, 2017/4303 Esas, 2019/7018 Karar sayılı kararı ile "Dava dosyası incelendiğinde, ilk derece mahkemesi tarafından verilen kararda davacının talebinin tam kabulüne karar verildiği, gerekçenin ve hükmün davanın kabule göre kurulduğu görülmekle, talep konusu olan 51.963,16 TL ilk peşin değerli geliri ve 160,00 TL SYZ giderinin, hüküm kısmından yer alan “Davanın kabulü ile.

Gelir ve sosyal yardım zammına ilişkin 51.963,16TL rücu tazminatının gelir bağlama onay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı taraftan alınarak davacı kuruma ödenmesine” ibarelerinin tam kabulü karşılamadığı, dava dilekçesiyle talep edilen 160,00 TL SYZ giderine ilişkin davacı talebi hakkında olumlu olumsuz bir karar verilmeyerek, kendi içinde çelişki oluşturacak şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir." gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Direnme Kararı

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Bozma ilamında peşin sermaye değerinin 51.963,16 TL olduğu belirtilmiş ise de davalının % 60 kusuruna göre hesaplanan peşin sermaye değeri 51.803,16 TL dir. Bu miktar ile 160 TL sosyal yardım talebi toplandığında 51.963,16 TL miktara ulaşılmaktadır. Dava dilekçesindeki talep ve bilirkişi raporundaki hesaplama da bu şekildedir. Bu nedenle 160 TL sosyal yardım talebi ile ilgili hüküm kurulmadığı hususu doğru değildir. Yargıtay bozma ilamının maddi hataya dayalı olarak sevhen verildiği kanaatine varılarak bozma ilamına uyulmamasına karar verilmiştir.

Tarafların iddia ve savunmaları, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu Başkanlığı İş Müfettiş raporu, kusur raporu, hesap raporu ve tüm dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesi ile kurum sigortalısı ...'ın davalıya ait işyerinde çalışmakta iken 21.09.2006 tarihinde geçirdiği iş kazası neticesi % 28,2 oranında malül kalması nedeni ile kendisine 86.338,60TL ilk peşin değerli gelir bağlanması,

268,32TL SYZ ödenmesi nedeni ile kurumun zararının oluştuğu, olayda davalı işveren ...'ın % 60 oranında, kurum sigortalısı ...'ın % 40 oranında kusurlu olduğu tespit edildiğinden davalının kaza tarihinde yürürlükte bulunan 506 sayılı Kanun'un 26 ıncı maddesi gereğince kusur oranları nispetinde rücu tazminatından sorumlu olması ayrıca Anayasa Mahkemesinin 21.03.2007 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanan 2003/10 esas ve 2006/106 karar sayılı iptal kararı ile Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 12.04.2007 tarih ve 2006/15409 esas 2007/5823 karar sayılı kararı dikkate alındığında zararlandırıcı sigorta olayı nedeniyle sigortalı veya haksahiplerine kurum

tarafından bağlanan gelirin ilk peşin değerinin tazmin sorumlularının kusuruna isabet eden miktarlara sınırlı olması nedeni ile bilirkişi raporu ile tespit edilen gelir ve sosyal yardım zammına ilişkin 51.963,16TL rücu tazminatın gelir bağlama onay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte edavalıdan alınarak davacı kuruma ödenmesi gerektiği kanaatine varıldığı gerekçelerine dayalı olarak "Yargıtay bozma ilamı usul ve yasaya uygun bulunmadığından bozma ilamına uyulmamasına, önceki kararda direnilmesine.

Davanın kabulü ile; Gelir ve sosyal yardım zammına ilişkin 51.963,16 TL rücu tazminatının gelir bağlama onay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı taraftan alınarak davacı kuruma ödenmesine, " karar verilmiştir.

C. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı

1.Direnme kararı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

2. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 10.11.2022 tarihli, 2021/10-342 Esas, 2022/1501 Karar sayılı kararı ile; "Somut olayda davacı vekili dava dilekçesinde fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 51.803,16TL ilk peşin sermaye değerli gelirinin gelir bağlama onay tarihinden; 160TL sosyal yardım zammının ise tediye tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulü ile gelir ve sosyal yardım zammına ilişkin 51.963,16TL’nin gelir bağlama onay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Görüldüğü üzere davacı vekilinin ilk peşin sermaye değerli gelir ve sosyal yardım zammı olmak üzere toplam 51.963,16TL’nin tahsili talebi ile ilgili olarak İlk Derece Mahkemesince her iki talebi de kapsar şekilde hüküm kurulmuştur.

Hâl böyle olunca davacı Kurumun sosyal yardım zammı ile ilgili olarak olumlu veya olumsuz hüküm kurulmadığına ilişkin Özel Daire bozma kararına karşı sözü edilen sosyal yardım zammı istemine ilişkin de hüküm tesis edildiği belirtilerek verilen direnme kararı usul ve yasaya uygundur.

Ne var ki, Özel Daire bozma nedenine göre işin esasına ilişkin temyiz incelemesi yapılmadığından dosyanın Özel Daireye gönderilmesi gerekir." gerekçelerine dayalı olarak "Direnme uygun bulunduğundan davacı ... vekilinin işin esasına ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın Yargıtay 10. Hukuk Dairesine Gönderilmesine," kesin olarak karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı SGK vekili temyiz başvuru dilekçesinde; davaya konu iş kazası ile ilgili olarak, belirlenen kusur oranlarının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporlarının oluşa uygun olmadığını, kusur raporuna göre oluşturulan hesap raporunun da davayı aydınlatmaya ve hüküm kurmaya elverişli olmadığını, bu yönde yapmış oldukları itirazların yerel mahkemece gereğince dikkate alınmadığını, aynı yönde B.A.M incelemesinin de bu yönüyle eksik kaldığını, davaya konu iş kazasının oluşumunda işverenin tümüyle kusurlu olduğunu, eksik inceleme sonucu kurulan hükümde hukuka uyarlık bulunmadığını belirtilerek, kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 21.09.2006 tarihli iş kazası sonucu yaralanan sigortalıya bağlanan ilk peşin sermaye değerli gelir ile sosyal yardım zammından oluşan kurum zararının 506 sayılı Kanun'un 26 ıncı maddesi uyarınca davalı işverenden rücuan tazmin edilip edilemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 26 ıncı maddesi.

3. Değerlendirme 1.Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı SGK vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Davacı SGK vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

...