Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/2377 K.2023/7781

Taraflar arasındaki ödeme emrinin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili, davacıya davalı kurum tarafından 8 adet ödeme emri düzenlenerek tebliğ edildiğini, ödeme emirlerinin 2002 yılına ait işsizlik sigorta primlerine ilişkin olduğunu, talep edilen alacakların zamanaşımına uğradığını belirterek ödeme emirlerinin iptalini talep etmiştir.

II.CEVAP

Davalı kurum vekili; davanın süresinde açılmadığını, sigorta primlerinin haklı sebep olmaksızın belirtilen süre içerisinde ödenmemesi halinde mülga 506 sayılı Kanun'un 80 inci maddesi ve 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre işlem yapılacağını, amme alacaklarına ilişkin zamanaşımı süresi 10 yıl olup zamanaşımını kesen sebepler dolayısıyla zamanaşımının dolmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; konuya ilişkin 5510 sayılı Kanun'un yürürlüğe girmesinden önceki mevzuatta, 506 sayılı Kanun'un 80 inci maddesinde ve 6183 sayılı Kanun'da prim ve diğer alacakların doğmasındaki özel durumlara göre zamanaşımı başlangıcı yönünden özel bir düzenleme yer almamış.

5510 sayılı Kanun'un 93 üncü maddesi ile 506 sayılı Kanun'da yer almayan yeni bir düzenleme getirilmiş, prim ve diğer alacakların doğmasındaki özel durumlarda zamanaşımının hangi tarihten başlayacağı belirlenmiştir.

Kanunların geriye yürümemesi (geçmişe etkili olmaması) kuralı ve zamanaşımına ilişkin olarak 5510 sayılı Kanun'da, geriye yürüyeceğine olanak veren bir düzenleme bulunmadığı gözetildiğinde, zamanaşımı ile ilgili olarak getirilen düzenlemenin geçmişe etkili olmadığı yerleşik Yargıtay içtihatlarıyla da belirlenmiş olup;

takibe konu borcun ait olduğu dönemde yürürlükte olan hükümler uyarınca dava konusu dönem yönünden uygulanması gereken ödeme emrinin tebliğ edildiği 09.11.2020 tarihine kadar davacı yönünden herhangi bir işlem gerçekleştirilmediği ve bu haliyle öngörülen esaslar dahilinde dava konusu ödeme emirlerinde yazılı 06.07.2004 tarihi öncesi prim, işsizlik sigortası primi, özel işlem vergisi, damga vergisi borçlarının 5 yıllık zamanaşımına uğradığından davacının 2002/ 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12 ve 2003/6, 7 dönemine ait borçtan sorumlu olmadığının kanatine varılarak;

Davanın kabulü ile; Tekirdağ SGK İl Müdürlüğü tarafından davacı...ve Tersane İşletmeciliği (eski ünvanı ......, İnşaatı San. Tic. Ltd. Şti) hakkında düzenlenen 2020 /015841 ve 2020/015842, 2020/015843, 2020/015844 , 2020/015837 , 2020/015838 , 2020/015839 , 2020/015840 nolu ödeme emri ile gönderilen 2002/6-7-8-9, 10, 11, 12 ila 2003/6-7 dönemlerine ait prim ve işsizlik sigorta primi borçlarının zamanaşımına uğradığı anlaşıldığından bu ödeme emirlerinin iptaline, prim borcunun zamanaşımına uğraması nedeniyle davacıların borçlu olmadığının tespitine,

İhtiyati tedbir talebinin kabulü ile karar kesinleşene kadar takibin taktiren teminatsız olarak durdurulmasına, karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri: Davalı kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 günlük süre içerisinde kuruma itirazda bulunmadığını, mahkemece bu itirazlarının dikkate alınmadığını, 506 sayılı Kanun 80 inci madde ve 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip yapıldığını, zamanaşımını kesen sebepler dolasısıyla 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığını, kurum tarafından yapılan işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; kurumun davacı hakkında dava konusu ödeme emirlerini düzenlediği, ödeme emirlerinin 15.09.2020 tarihinde tebliğ edildiği, davanın yasal süresinde açıldığı, dava konusu.

2020/15837 takip numaralı ödeme emri ile 2002/6, 7, 8, 2003/6 dönemine ait toplam 331.705,67 TL tutarında prim, 2020/15838 takip numaralı ödeme emri ile 2002/6, 7 dönemlerine ait toplam 27339,86 TL tutarlı prim, 2020/15839 takip numaralı ödeme emri ile 2002/6, 7 dönemlerine ait toplam 42.644,50 TL tutarında prim, 2020/15840 takip numaralı ödeme emri ile 2002/6, 7, 9, 10, 11, 12 dönemlerine ait toplam 9.286,92 TL tutarlı işsizlik sigortası primi, 2020/15843 takip numaralı ödeme emri ile 2002/6, 7 dönemlerine ait toplam toplam 3.457,66 TL tutarlı işsizlik sigortası primi, 2020/15842 takip numaralı ödeme emri ile 2002/6,

7 dönemlerine ait toplam 2.216,75 TL tutarında işsizlik sigortası primi, 2020/1541 takip numaralı ödeme emri ile 2002/12, 2003/7 dönemine ait toplam 7.152,88 TL tutarında işsizlik sigortası primi, 2020/15844 takip numaralı ödeme emri ile 2002/6, 7, 8, 9, 10, 11, 12 dönemlerine ait toplam 119.444,20 TL tutarında prim borcunun talep edildiği ve dava konusu ödeme emirleri ile talep edilen borçların tamamı 5 yıllık zamanaşımına tabi olup, davacı yönünden zamanaşımını kesen sebeplerin bulunmaması nedeniyle ödeme emirleri ile talep edilen alacakların tamamının zamanaşımına uğradığı, mahkeme kararının yerinde olduğu anlaşılmakla;

Davalının istinaf başvurusunun esastan reddine, karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı kurum vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği hususlar doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava; ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 88 inci maddesinin yirminci fıkrası, 506 sayılı Kanun'un 80 inci maddesinin 5 inci fıkrası, 5510 sayılı Kanun'un 93 üncü maddesinin 2 inci fıkrası, 6183 sayılı Kanun'un 55 inci maddesi, 58 inci maddesi, 102 nci maddesi, Borçlar Kanunu'nun 125 inci maddesi

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,