Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/2646 K.2023/3890

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ve tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde. Hakkari Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü tarafından kendisine 2019/10861, 10862 ve 10863 nolu dosyalarda ödeme emirleri gönderildiğini, ödeme emirlerine ilişkin süresi içerisinde Hakkari Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne 28.08.2019 tarihinde 12405897 sayılı itiraz dilekçesi verdiğini, davalının itiraz dilekçesine karşılık 09.09.2019 tarih ve 20261762- 206.

16. 01- E 12904056 sayılı cevabi yazı ile işverenin kendisine verdiği vekaleti dayanak göstererek işveren temsilcisi olduğu iddiası ile itirazını reddettiğini, kendisine Yüksekova Askeri Hastane İnşaatında işçi sıfatı ile çalıştığını, ücretleri ödenmediği için bu tarihten sonra şirketten ayrıldığını, borçlu Önay İnş. Taah. Tic. İth. ve İhr. Ltd. Şti.'de herhangi bir ortaklığı, temsil yetkisi yahut müdürlük yetkisinin bulunmadığı, bu hususun ...

Ticaret Sicil Müdürlüğü kayıtlarından da anlaşılacağı, davalı kurumca ...

47. Noterliğinin 29.09.2015 tarih ve 29686 sayılı vekaletnamesine dayanarak Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 12/2 inci maddesinde işveren adına ve hesabına işin veya görülen hizmetin bütününün yönetim görevini yapan kimsenin işveren yetkilisi sayılacağını, takibe konu borçlardan sorumlu tutulmasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu bu nedenlerle 2019/010861 nolu 585.589,59 TL bedelli 2019/010862 nolu 52.120,14 TL bedelli ve 2019/010863 nolu 484,59 TL bedelli ödeme emirleri ile ilgili borçlu olmadığının tespitine, ödeme emirlerinin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili sunmuş olduğu cevap dilekçesi ile görev ve yargı yolu itirazında bulunarak dava konusu alacaklar her ne kadar prim borcuna ilişkin ise de asıl talep menfi tespite ilişkin olduğu için iş mahkemesi sıfatıyla değil genel mahkeme sıfatıyla görülmesi gereken bir dava olduğunu, davanın 7 günlük süre içerisinde açılmadığını, davanın açıldığı tarih itibariyle 6183 sayılı Kanun'un 58 inci maddesinde öngörülen 7 günlük süre içerisinde açılmadığını, bu sürenin hak düşürücü süre olduğu gözetilmesi gerektiğini, bu haliyle yasal hak düşürücü süresi içerisinde açılmayan davanın reddine karar vermek gerektiğini,

davacı her ne kadar şirket ortağı olmadığını ve şirket borcundan sorumlu olmaması gerektiğini iddia etmiş ise de kurumları nezdinde tutulan işyeri bildirgesinin, işyeri tescil bilgileri sayfasındaki yönetici bilgileri bölümünde yönetici olarak isminin kaydettiği ve yine işveren vekili olarak yer aldığını, kurum dosyasında bulunan vekaletnamesi ve şirket adına yaptığı tüm iş ve işlemlerde şirket yetkilisi gibi davrandığını, bu anlamda 5510 sayılı Kanun'un 12 ve 88 inci maddeleri ile 6183 sayılı Kanun'un 35 ve mükerrer 35 inci maddeleri gereğince davacının da mevcut prim borçlarından sorumluluğu bulunduğunu,

bu nedenlerle hak düşürücü süreleri geçmiş, zamanaşımına uğramış ve yasal dayanaktan yoksun olan davanın reddine, ayrıca davacı aleyhine 6183 sayılı Kanun'un 58 inci maddesi gereği %10 haksız çıkma tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, dava konusu 2019/010861 numaralı 585.589,59 TL bedelli işsizlik sigortası primi , 2019/010862 numaralı 52.120,14 TL bedelli işsizlik sigortası primi ve 2019/010863 numaralı 484,59 TL bedelli işsizlik sigortası primi ödeme emirleri yönünden davacının davalı kuruma borçlu olmadığının tespitine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili sunmuş olduğu istinaf dilekçesi iledavanın İş Mahkemesinde değilde Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiğini ayrıca 6183 sayılı Kanun'un 58 inci maddesi uyarınca davanın 7 günlük hak düşürücü süre içerisinde açılması gerektiğini, her ne kadar davacı şirket ortağı olmadığından takip dayanağı borçlardan sorumlu tutulmaması gerektiğini iddia etmiş ise de, Kurum nezdinde tutulan iş yeri bildirgesinin tescil bilgileri sayfasında yönetici bilgileri bölümünde davacının isminin kayıtlı olduğunu, ayrıca Kurumda bulunan vekaletnamede davacının işveren vekili olduğunu, çünkü şirket adına tüm işleri yapmaya yetkili kılındığını,

5510 sayılı Kanun'un 12 ve 88 inci maddeleri ile 6183 sayılı Kanunun 35 ve mükerrer 35 inci maddeleri gereğince davacının mevcut prim borçlarından sorumluluğunun bulunduğunu, Kurumca tahsil edilemeyen prim borçlarından davacının sorumlu tutulmasında herhangi bir isabetsizlik bulunmadığını, kaldı ki davacıya yönelik olarak sadece tebligat yapıldığını, menfi tespit talebi için yasada aranan şartların oluşmadığını, ayrıca 5510 sayılı Kanun 88/20 nci maddesi doğrultusunda da davacının şirket ile birlikte müteselsilen ve müştereken sorumlu olduğunu,

Mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu karar veriildiğini beyan ederek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile

"1.1. Somut olayda davacının borçlu Önay İnşaat Taahhüt Ticaret İthalat ve İhracat Limited Şirketi ortağı ve yetkilisi olmadığı, ancak kurum tarafından iş yeri tescil kayıtlarında yönetici olarak kayıtlı olduğu, ayrıca ...

47. Noterliğinin 29.09.2015 tarih ve 29686 sayılı vekaletnamesi ile şirket yetkililerince davacıya verilen genel vekaletnameye dayalı olarak 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Kanununun 12/2 inci maddesi uyarınca davacıdan 2017/5. ayı ile 2019/3. ayı arasında kalan dönemden kaynaklı prim, işsizlik sigortası, damga vergisi ile gecikme zammı alacakları tahsili ile takip yapıldığı oysaki davacının şirket ortağı,

yönetici sıfatının bulunmadığı ancak borçlu şirket adına tescilli 1009297.30 sicil numarası ile kayıtlı iş yerinde inşaat mühendisi görevi ile işçi olarak 30.11.2015 - 08.08.2016 tarihleri arasında çalıştığı bu dönemde kendisine şirket yetkililerince verilen vekaletnamenin daha ziyade muhasebe ve iş yerinin kurumlarla işlerin takibine yönelik olarak yetkilendirildiği, şirketin asıl faaliyet alanına ilişkin ayrıca yetkisinin bulunmadığı, borçlu şirkette yürütülen işin veya görülen hizmetin bütünün yönetim görevinin davacıya verilmediği,

bu kapsamda davacının 5510 sayılı Kanunun 12/2 maddesi kapsamında işveren vekili olarak kabul edilemeyeceği gibi davacının kurum kayıtlarında iş yeri tescil bilgileri sayfasında yönetici kısmında adının bulunması takip dayanağı borçlardan davacının sorumlu tutulmasını gerektirmez.

1.2. Yukarıda açıklanan nedenlerle mahkemenin vakıa ve hukuki nitelendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığından davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/1.b.1 maddesi uyarınca esastan reddi gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurma yoluna gidilmiştir" gerekçesine dayalı olarak;

2. "Davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine," karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili sunmuş olduğu temyiz dilekçesi ile istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarını yinelemek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2. 6183 sayılı Kanun'un 35, mükerrer 35, 55 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 88 inci maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan nedenlerle, Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,