Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/3302 K.2024/10015

Taraflar arasında iş kazasından tazminat istemine ilişkin dava neticeinde İlk Derece Mahkemesince, (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesince verilen bozma ilamına uyularak hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabul ve kısmen reddine dair verilen karara karşı, davacı ve davalılardan ... Holding A.Ş. ve ... İnşaat Tic. ve Maden. AŞ. vekillerinin süresi içerisinde temyiz başvurusunda bulunduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... ...'ın davalı şirkette 05.06.1992 tarihinde işe başladığını, çalışmakta iken 15.02.2010 tarihinde sorumluluk sahasında telefon direğine çıktığını, telefon direğinin toprak seviyesinin 60 cm altından kırık olması nedeniyle direkle birlikte yere düşmek suretiyle iş kazası geçirdiğini, müvekkilinin iş kazasında herhangi bir kusuru bulunmadığını, davalı şirketin iş güvenliğine ilişkin herhangi bir önlem almıdığını, iş kazası nedicesinde müvekkilinin kafasına demir gelmesi nedeniyle alın bölgesinde yarık oluştuğunu, yüzdeki sabit eserin ömür boyu kalıcı olduğunu,

sağ ayak kaval kemiğinde çok yerden parçalı kırık ve doku kaybının meydana geldiğini, müvekkilinin ayak damarlarında tıkanıklık meydana geldiğini, ayağa tel ve platin takıldığını, bir çok kez operasyon geçirdiğini, tedavi ve ameliyatlar nedeniyle devamlı suretle acı cekmekte olduğunu, psikiolojik durumunun son derece bozuk olduğunu, müvekkilinin maluliyeti nedeniyle maddi zarara uğradığını belirterek.

150.000,00 TL manevi tazminat alacağının fazlaya ilişkin ... saklı kalmak kaydı ile 100,00 TL Maddi tazminat alacağının kaza tarihi olan 15.02.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş yargılamanın devamında maddi tazminat istemini 58.081,20 TL'ye artırmıştır.

II. CEVAP

1.Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; yapılacak tadilat ve onarım işinin ihale ile ... İnşaat Ltd. Şti.'ye ihale edildiğini, müvekkili şirketin sadece iş sahibi olduğunu, davacının işvereni olmadığını, bu sebeple müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, iş kazasının meydana gelmesinde tüm kusurun ... İnşaat Ltd. Şti. ile davacıya ait olduğunu, olayda müvekkili şirketin kusurunun bulunmadığını, davacının beyan ettiği aylık gelir tutanın kabul etmediklerini, davacının bu miktarda gelir temin etmesinin mümkün olmadığını, manevi tazminat isteminin fahiş ve haksız zenginleşmeye matuf olduğunu, tazminat tutarına reeskont faizi istenmesinin yersiz olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... İnşaat Mobilya Oto Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde, davacının müvekkilinin yapımını üstlendiği İşin taşeronu olduğunu, kendi sorumluluğunda olan işi yerine getirirken gerekli dikkat ve özeni yerine getirdiğini, olayda davacının ağır kusurlu olduğunu, 20.5.2004 tarihli yazının bankalardan kredi temin etmek için alınan bir belge olduğunu, bu belgenin davacının müvekkilin yanında çalışmakta olduğunu göstermeyeceğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

3.Davalılar ... inşaat Ticaret ve Madencilik A.Ş. ve ... vekili cevap dilekçesinde, Müvekkil şirketin hazır beton imal edip müşterilerine teslim ettiğini, çalışanlarına gerekli eğitimi verdiğini, araçlarının bakımının yapıldığını, olayda hazır betonun döküleceği yerin davacı tarafından gösterildiğini, müvekkilinin olay yerinde logar olduğu konusunda bilgisinin bulunmadığını, logarın varlığı ve dayanıklılığı konusunda davacının bilgi sahibi olduğunu, iş kazasının meydana gelmesinde davacının kusurlu olduğunu belirterek, müvekkilleri yönünden davanın reddini talep etmiştir.

4.Davalı ...Ş., vekili cevap dilekçesinde, kazaya karışan ... plakalı aracın müvekkil şirket nezdinde sigortalı olduğunu, sorumluluklarının sigortalının kusuru oranında ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, olayda sigortalı aracın kusurunun bulunmadığım, faizden dava tarihinden itibaren sorumlu olduklarını, SSK tarafından davacıya yapılan ödemelerin tazminattan düşülmesi gerektiğini belirtmiştir.

III. BOZMA ÖNCESİ VE BOZMA KARARI

A) İlk Mahkeme Kararı

Mahkemenin 07.05.2015 tarih, 2013/8 E. - 2015/266 K. sayılı karar ile davacının maddi tazminat talebine ilişkin davanın kabulüne, 58.081,20 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 26.05.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... yönünden dava tarihinden itibaren, işleyecek yasal faizi ile birlikte ve poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacının manevi tazminat talebine ilişkin davanın kısmen kabulüne 5.000,00 TL Manevi Tazminatın kaza tarihi olan 26.05.2004 tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...Ş dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine. fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

B) İlk Bozma Kararı Kararın davacı vekili ile davalılardan ise ... İnşaat Tic. ve Madencilik A.Ş., ... Holding A.Ş. ile Ak Sigorta A.Ş. vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 21.Hukuk Dairesinin 18.12.2018 tarih 2017/3430 Esas, 2018/9442 Karar sayılı kararında özetle; davacı vekilinin tüm, davalılardan ise ... İnşaat Tic. ve Madencilik A.Ş., ... Holding A.Ş. ile Ak Sigorta A.Ş. vekillerinin ise sair temyiz itirazlarının reddi ile

"Yargıtay kararlarında istikrar kazanmış uygulamaya göre hakkaniyete uygun maddi tazminatın tespiti açısından, öncelikle davacının imzasını taşıyan maaş bordrolarının temini, imzalı bordroların temin edilmemesi halinde ise sigortalının olay tarihindeki yaşı, kıdemi ve yaptığı inşaat kontrol teknikerliği işi dikkate alınarak,

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, TÜİK ve sendikalı olmayan işçi için sendikalardan bildirilen ücretlerin de tatbike uygun olmadığı gözetilmek suretiyle “sendika haricinde ilgili meslek odalarından” ücret araştırması yapılmak suretiyle davacının alabileceği ücretin belirlenmesi ve usuli kazanılmış hak dikkate alınarak önceki hükümde esas alınan işlemiş devre ileri çekilmemek ve asgari ücretteki farklar rapora yansıtılmamak suretiyle maddi tazminat alacağının belirlenmesi gerekirken;

yazılı şekilde davacının kredi çekebilmesi için işveren tarafından kendisine verilen belgede işaret olunan ücrete itibar edilmek suretiyle yapılan hesabın hükme esas alınması hatalı olmuştur. Ayrıca davalı ...Ş.’nin kazaya sebep olan motorlu aracın Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası olduğu, mahkemece sigorta şirketinin poliçe kapsamı doğrultusunda manevi tazminat isteminden sorumlu tutulmaması yerindedir.

Bu nedenle bu davalının manevi tazminat alacak kalemi yönünden hesap edilen harç, vekalet ücreti ve yargılama giderinden de sorumlu olmayacağı yönünde karar verilmesi gerekirken hükümde çelişki oluşturacak şekilde bu alacak kalemlerinden sigorta şirketinin de sorumluluğunu doğuracak şekilde karar verilmesi hatalı olmuştur." gerekçeleriyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

IV. BOZMA KARARI ÜZERİNE VERİLEN KARAR

Bozma kararına uyan Mahkemece yukarıda tarih ve numarası yazılı kararda özetle; bozma kararına uyan Mahkemece verilen 02.11.2022 tarih ve 2019/21 E.- 2022/746 K. sayılı ilamında özetle; tüm dosya kapsamına göre davalıların kusuru ile meydana gelen iş kazasında davacının %7,1 oranında sürekli iş göremez duruma geldiği, bilirkişi raporunda tespit edilen maddi zararının davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu davalı ...

Sigortanın ise poliçe limitiyle sorumlu olduğu dikkate alınarak davacının maddi tazminat talebinin kabulü yönüne gidilmiş bunu yanı sıra büyük oranda davalıların kusuru ile meydana gelen iş kazasında zarara uğrayan davacı yararına tarafların kusur durumu, olayın meydana geliş şekli, maluliyet oranı ve tarafların ekonomik sosyal durumları dikkate alınarak manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği anlaşılmış.

Buna göre davacının manevi tazminat talebinin 5.000,00 TL üzerinden kısmen kabulü gerekmiş olduğu belirtilerek; davacının maddi tazminat talebine ilişkin davanın kabulüne, 20.449,28 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 26.05.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... yönünden dava tarihinden itibaren, işleyecek yasal faizi ile birlikte ve poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

davacının manevi tazminat talebine ilişkin davanın kısmen kabulüne, 5.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 26.05.2004 tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...Ş dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalılardan ... Holding A.Ş. ve ... İnşaat Ticaret ve Madencilik A.Ş. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dosyada, müvekkilin aylık ücretinin net 1.370 TL olduğunu gösterir, bizzat işveren tarafından imzalanmış yazılı evrak mevcut olduğu, hiç tartışmasız ki yazılı bir delilin aksi ancak aynı güvenilirlikteki yazılı bir delille çürütülebileceği, davalılar tarafından aksini ispat eden yazılı bir evrak sunulmamış olduğundan müvekkilin ücretinin 1.370 TL olarak kabulü gerektiği, bu yönüyle karara itiraz ettikleri, manevi tazminat miktarının belirlenmesinde;

zenginleşmeye sebep olmamakla birlikte yaşanan üzüntü ve kederi gidermesi sağlanmaya çalışılacağı, müvekkilin yaşadığı feci kaza düşünüldüğünde 5.000 TL çok anlamsız kaldığını, bu sebeple bu yönüyle kararın bozulması ve manevi tazminat tutarının yükseltilmesi gerektiğini beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı ...Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin kiraya vereceği taşınmazların tamiratı için ihale ile ... İnşaat Mobilya Oto Tekstil San. Tic. Ltd. Şti.’ye anahtar teslimi verdiği tamir ve tadilat işlerinin verildiği ve davacının yaralanması ile sonuçlanan olayın geçtiği yerin tapu ile maliki ve ihale tarafı olarak İşin Sahibi-İhale Makamıdır. Diğer davalı ... İnşaat Mobilya Oto Tekstil San. Tic. Ltd.

Şti. ile müvekkil şirket arasında akdedilen hukuki niteliği itibariyle bir “İstisna Sözleşmesi “ olup, dava dilekçesinin başında davalıları belirtirken davacının da beyanlarında belirttiği gibi iş sahibi olduğu, ihale makamı olduğu ama davacının işvereni olmadığını, müvekkil ... Holding Aş.

Bakımından zamanaşımına uğradığını, ancak bu konudaki itirazımız Mahkemece dikkate dahi alınmamış ve müvekkil şirketin müşterek ve müteselsilen sorumlu olduğuna karar verildiğini, manevi ret vekalet ücreti takdirinin hatalı olduğnu beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

3.Davalı ... İnşaat Ticaret ve Madencilik A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının müvekkili işçi olmadığını, şirket kaza tarihinde hazır beton imal edip müşterilere satan bir şirket olup davacıyı da tanımadığını, müvekkili şirkete ait araçlardan biri beton dökümü sırasında davacı işçiyle aynı alanda beton dökümü sırasında bulunmuş olup tarafların başkaca bir münasebeti de bulunmadığını, hal böyle iken davacıya;

eğitim verme, ekipman tedarik etme, gözetme ve koruma, denetleme ve yönetme gibi hiçbir sorumluluğu bulunmayan müvekkil şirketin davacı işçiyi uhdesinde bulundurarak çalıştıran davalı şirket ile aynı kusur oranıyla sorumlu olması yasaya aykırı olduğunu, ayrıca kaza anında hazır betonun döküleceği yeri davacı işçi göstermiş olup sadece ve sadece % 5 kusurlu bulunmuş olmasının kabul edilemeyeceğini, kazanın gerçekleştiği şantiyenin müvekkili şirket tarafından yönetilmediğini, müvekkilinin olay yerinde rögar kapağının varlığını dahi bilmemekte olup dayanıklılığı konusunda fikir sahibi olan davacının kendisi olduğunu,

hal böyleyken davacının yönlendirmesiyle gerçekleşen bir kazada davacının kusurdan adeta vareste tutulmasının kabul edilemeyeceğini beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

"Temyiz incelemesi" açısından 6100 sayılı HMK Geçici 3/2 maddesi delaletiyle uygulama imkanı bulan 26/9/2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki 1086 sayılı HUMK’nun 427 ilâ 444 üncü maddeleri, "Tazminat alacaklarının belirlenmesi ve sorumluluk" açısından zararın gerçekleştiği tarihte yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanununun 332 ve 98.maddeleri ile giderek aynı kanunun 41,42,43,44,45 ve 47.maddeleri, öte yandan 6101 sayılı Türk Borçlar Kanunun 2 ve 7.maddeleri gereğince uygulanma imkanı bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 55 ve 420.maddesi hükümleri,

"Olayın meslek hastalığı olarak tespiti ile SGK yönünden sonuçları" açısından iş kazası tarihinde yürürlükte bulunan 506 sayılı Kanun'un 11, 12, 22, 23 ve 26 ıncı maddeleri, "İş Sağlığı ve Güvenliğine ilişkin alınacak tedbirler" açısından işyerinin nitelik ve kapsamına göre 4857 sayılı İş Kanunun 77.maddesi, "Usuli kazanılmış haklar" açısından 04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı ile 09/05/1960 gün ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararıdır.

3. Değerlendirme a) Temyiz eden davalı ...Ş. ve ... İnşaat Ticaret ve Madencilik A.Ş. vekillerinin manevi tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; 1. 6100 sayılı HMK’nın Geçici 3. maddesinde, bölge adliye mahkemelerinin göreve başlama tarihinden önce aleyhine temyiz yoluna başvurulmuş olan kararlar hakkında, kesinleşinceye kadar 1086 sayılı Kanunun 26.09.2004 tarih ve 5236 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki 427 ila 454. madde hükümlerinin uygulanmasına devam olunacağı açıkça düzenlenmiştir.

2. 21.07.2004 gün ve 25529 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak, öngördüğü istisnalar dışındaki hükümleri yayım tarihinde yürürlüğe giren, 14.07.2004 tarih ve 5219 sayılı "Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" ve ayrıca 5236 sayılı Kanun; katsayı artışı da uygulanmak suretiyle bu kanunların yürürlük tarihinden sonra yerel mahkemelerce verilen hükümler yönünden 2022 yılı için 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 427. maddesindeki temyiz (kesinlik) sınırını 5.810,00 TL olarak değiştirmiştir.

3. Öte yandan dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır.

4.Somut olayda İlk Derece Mahkemesince verilen 10.11.2022 tarihli kararda davacı lehine hükmedilen manevi tazminatın, maddi tazminattan bağımsız olarak temyiz (kesinlik) sınırının altında bulunduğu anlaşılmakla, anılan hükme karşı temyiz yoluna başvurulması miktar itibariyle mümkün bulunmadığından, bu hükme yönelik davalı ...Ş. ve ... İnşaat Ticaret ve Madencilik A.Ş. temyiz dilekçelerinin miktar itibarıyla kesinlik nedeniyle reddine karar verilmiştir.

b) Temyiz eden davacı vekilinin maddi ve manevi tazminat hükümlerine, davalı ...Ş. ve ... İnşaat Ticaret ve Madencilik A.Ş. vekillerinin ise maddi tazminat hükmüne yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen kararın, bozmaya uygun olduğu, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle, bozmaya uyulmakla taraflar yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı gözetilerek, davacı vekilinin maddi ve manevi tazminat hükümlerine, davalılar vekilinin ise maddi tazminat hükmüne yönelik ileri sürülen sebeplerin kararın bozulmasına gerektirmediği anlaşılmakla, tüm temyiz itirazlarının reddiyle hükmün onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davalı ...Ş. ve ... İnşaat Ticaret ve Madencilik A.Ş. vekillerinin manevi tazminat hükmüne yönelik temyiz itirazlarının miktardan REDDİNE,

2. Davacı vekilinin maddi ve manevi tazminat hükümlerine, davalı ...Ş. ve ... İnşaat Ticaret ve Madencilik A.Ş. vekillerinin ise maddi tazminat hükmüne yönelik tüm temyiz itirazlarının temyiz kapsam ve nedenleri gözetilerek reddiyle mahkeme kararının ONANMASINA, 3. Aşağıda dökümü yapılan bakiye karar harcının ilgililerden tahsiline,