Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/3468 K.2023/3886

Taraflar arasındaki Kuruma borçlu olmadığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı asil sunmuş olduğu dava dilekçesi ile kendisi ve vefat eden eşi tarafından kurulmuş Arke Elektrik .... Ltd. Şti.'nin 18.03.2005-05.12.2010 tarihleri arası müdürü olduğunu, bu tarihte eşine devrettiğini, eşinin 06.06.2011 tarihinde vefat ettiğini, Alanya 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2011/744 Esas ve 2011/809 Karar sayılı kararı ile mirası reddettiğini, davalı kurum tarafından Kasım 1999 ile Aralık 2010 dönemleri arasına ilişkin aleyhine borçtan kaynaklı icra işlemi yapıldığını, belirtilen borcun zamanaşımına uğradığını, işlemlerin uzun bir zaman sonra yapıldığını ve faiz yönünden borcun arttığını beyanla takibin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesi ile davacı her ne kadar mirası reddetmiş olsa da şirket ortağı ve müdürü olması sebebiyle belirtilen dönemlere ilişkin sorumlu olduğunu, kendisine bu hususta gönderilen tebligatların yapılamamasından dolayı 213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre ilanen tebliğ işleminin yapıldığını, borcun zamanaşımına uğramadığını, icra takibine yönelik işlemlerde mevzuata aykırı bir yön bulunmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine dair hüküm kurulmuştur.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı asil istinaf isteminde bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı asil sunmuş olduğu istinaf dilekçesi ile dava dilekçesinde belirtildiği üzere 1999 yılından başlayan bir kısım Kurum borçlarının zamanaşımına uğradığını, dava konusu şirketin tasfiye süreci ve eşin vefatı (06.06.2011) ile Kurumun icra takip işlemi arasındaki geçen zamanda borçlandırıcı işlemin artarak devam ettiğini, Kurumun borçların ödenmemesinden daha ağır sonuçları olan etkiyi doğuracak şekilde borcun tahsilinde gecikme yapması ve sonrasında borca faiz işletmesinin mülkiyet hakkını ihlal ettiğini,

geciktirilmiş borçlandırıcı işlem üzerinden fazlaca geçen zaman sonrası yürütülen icra takip işlemi neticesinde satış kararı alınmasının açıkça yetkinin kötüye kullanılması durumunu oluşturduğunu, Mahkemece öncelikle limited şirkette temsil görevine ilişkin organik bağın varlığının çözümlenmesi gerektiğini, Mahkemece bu konuda etkin bir şekilde irdeleme yapılmadan karar verildiğini, gerekçeli kararda da bu konuda herhangi bir şekilde doyurucu gerekçenin oluşturulmadığını, eşinden kalan mirasın reddedildiğini beyan ederek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile

"1.1.Somut uyuşmazlıkta, davacının dava dışı Arke Elektrik Müh. Tur. Tic. ve San. Ltd. Şti.'nin kurucu ortağı, hissedarı, 18.03.2005 tarihinden 05.12.2010 tarihine kadar şirket müdürü olduğu, davalı Kurum tarafından öncelikle şirket tüzel kişiliğine işlem yapılması ve işlemlerin sonuçsuz kalması nedeniyle takip işlemine başlanılan tarih ve ilgili mevzuat dikkate alındığına, davalı Kurum tarafından yapılan işlemlerin ilgili yasal düzenlemelere uygun olduğu, dava konusu borçların zamanaşımına uğramadığı ve davacının dava konusu ödeme emirlerinde talep edilen Kurum alacaklarından sorumlu bulunduğu kanaatine varılmıştır.

1.2. Açıklamalar itibariyle; dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan kanuni ve hukuki gerekçeleri ile dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, HMK'nın 353/1-b-1 inci maddesi uyarınca davacı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur " gerekçesine dayalı olarak;

2. " Dosya kapsamı, delil durumu itibariyle, Alanya 2. İş Mahkemesi 2019/537 Esas 2021/41 Karar sayılı kararında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesi bakımından usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre, davacı tarafın istinaf başvurusunun Hukuk Mahkemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1 inci maddesi gereğince esastan reddine," karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı asil temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı asil sunmuş olduğu temyiz dilekçesi ile istinaf dilekçesinde yer alan itirazlarını yinelemek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali ile davacının Kuruma borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2. 6183 sayılı Kanun'un 35 ve mükerrer 35, 58, 102 nci ve devamı maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 80 inci maddesi ve 5510 sayılı Kanun'un 88 inci maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme

1.Eldeki dava dosyasında, davalı Kurum tarafından dava dışı Arke Elektrik Müh. Tur. Tic. ve San. Ltd. Şti.'nin borçlarından dolayı 6183 sayılı Kanun kapsamında şirket müdürü olmasından ve ayrıca dava dışı...'nun varisi olması sebebiyle davacı adına ödeme emirlerinin düzenlendiği, ödeme emirlerinin 1999/11, 12, 2001/5-12. ayları arası, 2002-2008 yılları arası, 2009/1, 2, 3, 4, 9, 10, 11, 212 ve 2010/1-12 ayları arası dava dışı Arke Elektrik Müh. Tur. Tic. ve San. Ltd.

Şti.'nin Kurum borçlarına ilişkin olduğu, icra takibatı esnasında, 18.11.2011 tarihinde ihtiyati haciz kararının alınmış olduğu, Sincan Tapu Sicil Müdürlüğü'nde davacının kayıtlı gayrimenkulü üzerine 06.12.2011 tarih ve 31215 yevmiye nolu haciz konulduğu, 08.02.2017 tarihli haciz bildirisi ile tapu müdürlüğüne yazı yazıldığı, 13.02.2017 tarih ve 7754 yevmine no ile haciz ve borç tutarının güncellendiği, ilanen tebliğ sonrası kat'i haciz kararı alındığı, 12.02.2018 tarih ve 844121 sayılı yazı ile Rüzgarlı Sosyal Güvenlik Merkezi tarafından niyabeten satış işlemi için gereğinin yapılmasının talep edildiği,

davacının dava dışı şirkette 18.03.2005-05.12.2010 tarihleri arasında şirket müdürü olduğu, Alanya 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 03.08.2011 tarihli kararı ile davacının dava dışı şirket yetkilisi olan eşinin mirasını kayıtsız şartsız reddettiğinin hükme bağlandığı, dava dışı şirketin 10501113 sicil numaralı işyerinin 15.10.1999-10.01.2011 tarihleri arasında kanun kapsamında olduğu, ilgili ticaret sicil müdürlüğü tarafından gerek İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama esnasında gerek ise Dairemiz geri çevirme kararı sonrası dava dışı şirketin 18.03.2005 tarihinde tescil kaydının yapıldığının belirtildiği,

dolayısıyla şirkete ait önceki tarihli kayıt bilgilerinin dosyaya sunulamadığı anlaşılmaktadır.

2. Somut olayda, öncelikle davacıya yöntemince yapılmış ödeme emirleri tebliğinin bulunup bulunmadığının araştırılması gerekmektedir. Buna göre davacının Kurum borçlusu olup-olmadığı, Kurum borçlusu olması halinde sorumlu olduğu dönemler irdelendikten sonra ödeme emrinin iptali ile menfi tespite konu olabilecek borç miktarı ve dönemleri belirlendikten sonra işin esasına girilmelidir.

3. Bu kapsamda, davaya konu borcun 18.03.2005 tarihi öncesi kısmı yönünden, yani 1999/11-18.03.2005 tarihi arası döneme ait borçlar yönünden borcun kaynaklandığı kişi ve varsa şirketler Kurum'dan sorularak bu dönemdeki borçların muris kocaya mı yoksa davacıya mı ait olduğu hususu açıklığa kavuşturulup davacının mirasçı sıfatıyla takibe tabi tutulduğunun anlaşılması halinde mirasın reddedildiği hususu da gözetilerek bir değerlendirmede bulunulmalıdır.

18.03.2005 tarihi sonrası borçlar yönünden ise muris kocanın sorumlu tutulup tutulmadığı, sorumlu tutulması halinde davacının muris kocaya ait borçlar nedeniyle mirasçı sıfatıyla takibe tutulup tutulmadığı Kurum'dan açıkça sorulmalı,

Kurum tarafından bu amaçla icra takibine başlandığının anlaşılması halinde 18.03.2005 ila 2010/12. ay arası döneme ilişkin mirasçı olarak davacının sorumlu olduğu borç miktarının ne kadar olduğu belirlenip ayrıca mirasın reddedildiği hususu da gözetilerek bir değerlendirmede bulunulmalı ve çıkacak sonuca göre davacının sorumluluğuna hükmedilebilecek borç dönemleri yönünden zamanaaşımına ilişkin yasal mevzuat da göz önünde bulundurularak bir karar verilmelidir.

4. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik inceleme ve araştırma neticesi yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,