Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/3469 K.2023/3844

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen kurum işleminin iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan inceleme sonucunda "davacı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine" karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozma ilamına uyularak verilen karar davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı dava dilekçesinde; eşi ...'dan boşandığını, bunun üzerine davalı kuruma müracaat ederek babası Ahmet Güvenç'in Sosyal Güvenlik hizmetlerinden yararlandığını, onun emekli maaşından faydalandığını, halen annesinin sağ olduğunu ve onun da aynı şekilde faydalandığını, 03.12.2013 tarihinde eski eşi ... ile anlaşarak yeniden nikah yapıp evlendiğini, durumu hemen davalı kuruma bildirip ilişiğini kestirdiğini, davalı kurumun yersiz tedavi bedeli olarak 10.754,82 TL talep ettiğini, davalı kurum talebinin yersiz olduğunu, kurumun 19.06.2014 tarihli 9128160 numaralı işleminin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

2.Birleşen ... 1.iş mahkemesinin 2014/579 Esas 2014/590 Karar sayılı davada davacı dava dilekçesinde.

2000 yılında şiddetli geçimsizlik nedeniyle eşi ...'dan boşandığını, bunun üzerine davalı kuruma müracaat ederek babası Ahmet Güvenç'in Sosyal Güvenlik hizmetlerinden yararlandığını, onun emekli maaşından faydalandığını, halen annesinin sağ olduğunu ve onun da aynı şekilde faydalandığını, 03.12.2013 tarihinde eski eşi ... ile anlaşarak yeniden nikah yapıp evlendiğini, durumu hemen davalı kuruma bildirip ilişiğini kestirdiğini, davalı kurumun yersiz tedavi bedeli ödettiği iddiası ile tutanak tuttuğunu ve tarafına tebliğ ettiğini, ...

1.İş Mahkemesinin 2014/473 Esas sayılı dosyasında işlemin iptali için dava açtığını, ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlü'nün 05.08.2014 tarih ve 10327457 sayılı kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı SGK vekili asıl ve birleşen davaya verdiği cevap dilekçelerinde; davacının iddialarının haksız ve yasal dayanaktan yoksun olduğunu, bu nedenle davanın reddi gerektiğini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 27.01.2021 tarihli ve 2018/398 Esas, 2021/50 Karar sayılı kararıyla; " Tüm deliller ve değerlendirmeler ışığında; davacıya yapılan 31.01.2012 tarihine kadar yapılan sağlık giderleri anılan kanunun geçici 45 inci maddesi gereği talep edilemeyecektir.

31.01.2012 tarihinden sonra yapılan sağlık giderleri ise 5510 sayılı Kanun'un 60 ıncı maddesinin ilgili bentleri gereğince genel sağlık sigortalısı sayıldığından ve 60 ıncı madde kapsamından gelir testine tabi tutulması ile oluşacak ihtilafa konu dönemdeki tahakkuk ettirilecek borçların kurum tarafından her zaman tahsilinin mümkün olduğu gözönüne aldığında talep edilen giderlerin genel sağlık sigortalısı sayılan davacıdan talep edilemeyeceği kanaatiyle asıl davanın kabulü ile davalı kurumun 19.06.2014 tarih ve 9128160 sayılı işleminin iptaline,

birleşen dava yönünden davanın kabulü ile davalı Kurumun 05.08.2014 tarih ve 10327457 sayılı işleminin iptaline" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 05.10.2021 tarihli ve 2021/1959 Esas, 2021/2336 Karar sayılı kararıyla. "Somut olayda, mahkemenin davalının boşandığı eşiyle fiili olarak birlikte yaşadığı yönündeki tespiti doğru ise de, 02.10.2000-03.12.2013 dönemi bakımından yersiz ödendiği ileri sürülen sağlık giderleri yönünden, 31.01.2012 tarihine kadar yapılan sağlık giderleri anılan Kanun'un geçici 45 inci maddesi gereği talep edilemeyecektir.

31.01.2012 tarihinden sonra yapılan sağlık giderleri ise 5510 sayılı Kanun'un 60 ıncı maddesinin ilgili bentleri uyarınca davacı genel sağlık sigortalısı sayıldığından ve 67 nci madde kapsamında gelir testine tabi tutulmasıyla oluşacak ihtilafa konu dönemdeki prim borçlarını bilemeyeceği gözönüne alındığında, belirtilen giderler genel sağlık sigortalısı sayılan hak sahibinden talep edilemeyecektir.

Açıklanan nedenlerle, davacı tarafın istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile yargılamada eksiklik bulunmadığından ve yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç olmadığından, HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında karar vermek gerektiği" gerekçelerine dayalı olarak "Davacı tarafın istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile, HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, asıl davanın kabulü ile birleşen davanın reddine," karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Daire kararında; "Somut uyuşmazlıkta, dava konusu edilen aylıklar yönünden davacı ile boşandığı eşinin fiilen birlikte yaşama olgusunun varlığına ilişkin Mahkeme kabulü isabetlidir. Ne var ki, dava konusu edilen tedavi giderleri yönünden ise; konuya ilişkin Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 12.03.2019 tarih 2015/10-2743 E. - 2019/275 K. sayılı kararında; Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eşin, 4721 sayılı Kanun’un 2'nci maddesi kapsamında hakkını kötüye kullandığı, 5510 sayılı Kanun’un Geçici 45. maddesinden yararlandırılmasının mümkün bulunmadığı belirtilerek, Kurumun bu kişilerden sağlık yardımını talep edebileceği belirtilmiştir.

Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre birlikte yaşamanın kabulü gözetilerek yukarıda belirtilen Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararı dikkate alınarak, eldeki asıl davaya konu tedavi giderleri yönünden de ret kararı verilmesi gerekir." hususlarına işaret edilerek bozulmuştur.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "Uyulmasına karar verilen bozma ilamında açıkça belirtildiği üzere, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen davacının, 4721 sayılı Kanun'un 2 nci maddesi kapsamında hakkını kötüye kullandığı ve 5510 sayılı Kanun'un Geçici 45 inci maddesinden yararlandırılmasının mümkün bulunmadığı, bu itibarla, asıl davaya konu tedavi giderleri talebi yönünden ret kararı verilmesinin de isabetli olduğu" gerekçelerine dayalı olarak, "Davacı tarafın istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine, asıl ve birleşen davanın reddine" karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarla davacının 02.10.2000 tarihinde boşanmış olup, baba ile çocuk ... arasında kişisel ilişki kurulması için hüküm tesis edildiğini, davacının bu süreçte ve devamında Zerdalilik Mah. 1404 Sk.

K:2 D:7 ... adresinde çocukları ..., ... ve bakıma muhtaç annesi ile yaşadığını, ...'ın ise ... ... adresinde yaşadığını, tarafların, çocukla kişisel ilişki kurulan günler ve davacının geçirdiği ağır tedavi sürecinde birkaç kere görüşme dışında evlilik ya da fiili birliktelik anlamında biraraya gelmediklerini, 03.12.2013 tarihinde yeniden evlendiklerini, davacının eşi ve oğlu ile arasında ceza soruşturmaları bulunan ...in asılsız söylemleri ile davacı ve ailesine zarar vermek için kasti olarak mahkemeyi yanılttığını,

salt husumetli olan bu tanığın çelişkili ve tutarsız beyanlarının üstün tutulmasının ve davacının iddiasını doğrulayan muhtarın, esnafın, mahalle sakininin beyanlarına itibar edilmemesinin hakkaniyetsiz olduğunu, boşanılan eş ile eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun kuşkuya yer vermeyecek şekilde tespiti gerekirken bunun yapılmadığını belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Asıl dava, davacının boşandığı eşiyle birlikte yaşadığının tespiti üzerine, yersiz sağlık giderinin tahsiline dair Kurum işleminin iptali, birleşen dava ise yersiz aylık ödemelerinin tahsiline ilişkin kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 56/2ç madde hükümleridir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgiliden alınmasına,