Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/3776 K.2023/4380

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının boşandığı eşi ile birlikte yaşadığı gerekçesi ile ölüm aylığının kesilmesine dair kurum işleminin iptalini, aylığın tekrar bağlanarak yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı Kurum yoklama memurunun tespit tutanaklarındaki aksi davacı tarafından yöntemince ispat edilemeyen imzalı beyanlar ile davacının ve boşandığı eşinin ayrı bir yerleşim yeri adresi göstererek bu adreste yerleşik olduğunu yöntemince kanıtlayamaması nedeniyle Kurumun aylığın iptali işlemine dayanak teşkil eden 5510 sayılı Kanun'un 56/b-3 üncü maddesi uyarınca davacının boşandığı eşi ile birlikte yaşadığı olgusu yanında; denetmence beyanı alınan köy imamı ve köy muhtarının Mahkemece yeniden dinlendiği,

ifadesine başvurulan tüm tanıkların tarafların boşandıklarını, SGK denetmeninin soruşturması ile öğrendiklerini beyan ettiği, bu konunun dinlenen tanıkların tümü tarafından o ana kadar bilinememesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, tarafların adres bilgilerinin ortak olduğu,

boşanmalarına rağmen, aynı binada yaşadıkları, farklı dairelerde yaşamış olmalarının, binanın 2 katlı olması ve aileye ait olması nedeni ile yapılabilecek tespitteki zorluk ve seçmen kayıtlarında bile en ufak bir değişiklik olmaması nedeniyle davalı Kurumun davacıya bağlanan ölüm aylığının iptaline ve ödenenlerin iadesine yönelik işlem tesis etmeye hakkı olduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili; davacının, eşinden şiddetli geçimsizlik nedeni ile boşandığını, eşinden ayrıldıktan sonra herhangi bir maddi geliri, kalacak yeri ve kimsesi olmadığından alt katta kalan oğlu ile yaşamaya başladığını, eski eşiyle altlı üstlü oturmalarına rağmen evlilik bağlarının tamamen koptuğunu, evliliklerinin hukuken olduğu gibi fiilen de sona erdiğini, tarafların boşanmalarını ilan etmeyip farklı muhitlerde yaşamıyor oluşlarının makul gerekçelerinin olduğunu, davacının babasının kaybından 20 yılı aşkın bir süre sonra zaruret hali hasıl olduğundan boşandığını belirterek kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; tüm dosya kapsamı, alınan beyanlar, SEÇSİS ve MERNİS kayıtları, denetim raporu bir arada değerlendirildiğinde davacı ile eşinin uyuşmazlık konusu dönemde boşandıkları halde birlikte yaşadıklarına ilişkin Kurum tespitinin aksinin ispat edilemediği gerekçesi ile davacının istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, davacının boşanmadan önce eşiyle birlikte üst katta yaşadığını ve oğluyla gelininin alt katta oturduğunu, boşandıktan sonra kalacak yeri olmadığından alt katta oturan oğlu ile birlikte yaşamaya başladığını, köy ortamında boşandıklarını ilan etmediklerini, yaşı nedeniyle ayrı eve çıkması beklenemeyeceğinden oğlu ile kaldığını, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebeplerle birlikte kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının ölüm aylığının kesilmesine dair kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanunun 56 /2 inci maddesidir.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,