Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/3922 K.2023/3913

Taraflar arasında görülen rücuan alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı Kurum vekili, 07.06.2007 tarihinde meydan agelen iş kazasında yaralanan sigortalıya ödenen gelir, geçici iş göremezlik ve tedavi giderinin tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Yazıcı Demir Çelik Sanayi Tur. Tic. A.Ş. vekili, kaza olayında kusurlarının olmadığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 12.03.2015 tarihli ve 2010/31 E. 2015/317 K. sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1.Mahkeme kararına karşı davacı Kurum ve davalı Yazıcı Demir Çelik Sanayi Tur. Tic. A.Ş. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 16.10.2017 tarihli ve 2015/19574 E. 2017/6801 K. sayılı ilamında; iş kazasının oluş şekli de dikkate alınarak içerisinde konusunda uzman hekim de bulunmak kaydıyla olayın gerçekleştiği iş kolunda iş güvenliği bakımından uzman kişilerden oluşan bilirkişi heyetinden ihlal edilen mevzuat hükümlerini, zararlı sonuçların önlenmesi için koşulların taraflara yüklediği özen ve dikkat yükümüne aykırı davranışın doğurduğu sonuçları irdeleyen, kazazede sigortalının epilepsi ile ilgili ilaçlarını düzenli olarak alıp almadığını ve olayın meydana gelmesinde etkili olan hususları tespit eden,

bu bağlamda işverenin ve işyeri hekimlerinin kusur aidiyet ve oranlarını gerekçeleriyle belirleyen, denetime elverişli kusur raporu alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği yönünden karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 05.09.2019 tarihli ve 2019/602 E. 2019/334 K. sayılı kararıyla; davanın reddine karar verilmiş; karara karşı davacı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2.Dairemizin 20.12.2021 tarihli, 2021/12288 E. 2021/16258 K. sayılı ilamında. Dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden kazalı sigortalının işe girerken epilepsi hastası olduğunun tespit edilmiş olduğu, işverenin bu şartlarla sigortalıyı işe kabul etmesi karşısında; işverenin sigortalıyı çalışabileceği uygun işlerde istihdam etmek, hastalığının getireceği riskli durumları düşünerek gerekli tedbirleri almak gibi yükümlülüklerinin bulunmaktadır.

Bu kapsamda kaza olayının meydana gelmesinde kaçınılmazlık unsurunun bulunduğu görüşünün yerinde olmadığı ve kusur raporunun oluşa uygun olmadığı görülmektedir.

Bu itibarla iş kazasının oluş şekli de dikkate alınarak içerisinde konusunda uzman hekim de bulunmak kaydıyla olayın gerçekleştiği iş kolunda iş güvenliği bakımından uzman kişilerden oluşan bilirkişi heyetinden ihlal edilen mevzuat hükümlerini, zararlı sonuçların önlenmesi için koşulların taraflara yüklediği özen ve dikkat yükümüne aykırı davranışın doğurduğu sonuçları irdeleyen ve olayın meydana gelmesinde etkili olan hususları tespit eden, bu bağlamda işverenin ve işyeri hekimlerinin kusur aidiyet ve oranlarını gerekçeleriyle belirleyen, denetime elverişli kusur raporu alınması,

diğer yandan, davanın kabulüne ilişkin önceki kararı temyiz etmeyen davalılar Mustafa Serdar Demirci ve ... yönünden davacı kurum lehine usulü kazanılmış hakkın oluştuğunun gözetilmesi gerektiği yönlerinden karar bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; Mahkemece bozma ilamından sonra alınan bilirkişi raporunun ve yapılan tespitlerin maddi gerçekle bağdaştığı, oluşa uygun, denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu da görülerek davalıların kusuru olmadığı anlaşıldığından tüm dosya kapsamı dikkate alınarak davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı Kurum vekili, yeterli inceleme yapılmadığı, davalıların kaza olayında kusurlu oldukları yönlerinden mahkemece verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, rücuan alacak istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3 üncü maddesinin 2 nci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin 7, 8, 9 uncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrası ve 506 sayılı Kanun'un 26 ncı maddesidir.

3. Değerlendirme İnceleme konusu davada; 07.06.2007 tarihinde geçirdiği iş kazasında yaralanan sigortalıya ödenen peşin sermaye değerli gelir, geçici iş göremezlik ödeneği ile tedavi giderlerinin tahsili talep edilmektedir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak alınan 12.06.2022 tarihli kusur raporunda davalılara kaza olayında bir kusur atfedilemeyeceği yönünde görüş belirtilmiş, kusur raporu da esas alınarak davanın reddine karar verilmiştir.

09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı Yargitay İçtihadı Birleştirme kararında da açıkça vurgulandığı üzere, bir Mahkemenin Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda; Mahkeme yönünden o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine bozma kararında açıklanan hukuki esaslar çerçevesinde hüküm kurmak yükümlülüğü doğar. Bu hukuki aşama "usuli kazanılmış hak" olarak adlandırılır. Bu hukuki müessese Mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararındaki esaslar ve istenilenler kapsamında işlem yapmak ve hüküm kurma zorunluluğunu getirir.

Somut olay davalı Yazıcı Demir Çelik San. ve Tur. Tic. A.Ş. tarafından yapılmakta olan otel inşaatında sıva işçisi olarak 06.06.2007 tarihinde işe giren sigortalının 07.06.2007 tarihinde sabah şantiye sosyal tesislerinde banyo yaparken düşerek sıcak suya maruz kalması şeklinde meydana gelmiş olup, işyeri hekimleri Dr. ... ve Dr. ... tarafından işe başlamadan önce sağlık muayenesi yapılmış, ağır ve tehlikeli işlerde çalışabileceklere dair sağlık raporu düzenlenmiş, söz konusu raporda sigortalının epilepsi hastası olduğu, ilaçlarını düzenli kullanması halinde inşaat işinde çalışabileceği belirtilmiştir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden kazalı sigortalının işe girerken epilepsi hastası olduğunun tespit edilmiş olduğu, işverenin bu şartlarla sigortalıyı işe kabul etmesi karşısında; işverenin sigortalıyı çalışabileceği uygun işlerde istihdam etmek, hastalığının getireceği riskli durumları düşünerek gerekli tedbirleri almak gibi yükümlülüklerinin bulunmaktadır.

Bu nedenle kazanın meydana gelmesinde epilepsi hastalığının etkisinin olup olmadığını, işverenin bu anlamda gerekli önlemleri alıp almadığını tespit edecek şekilde, içerisinde konusunda uzman hekim de bulunan, iş kolunda iş güvenliği bakımından uzman kişilerden oluşan bilirkişi heyetinden kusur raporu alınmalı, raporda işverenin ve işyeri hekimlerinin kusur aidiyet ve oranları gerekçeleriyle belirlenmeli, sonucuna göre karar verilmelidir.

Diğer yandan, bozma ilamına uyulduğu halde, davanın kabulüne ilişkin önceki kararı temyiz etmeyen davalılar Mustafa Serdar Demirci ve ... yönünden davacı Kurum lehine usulü kazanılmış hakkın oluştuğunun gözetilmemesi yerinde değildir.

Mahkemece yukarıda belirtilen hukuki ve maddi olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

VI.KARAR