Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/4120 K.2023/6158

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen iş kazasına dayalı manevi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, (kapatılan) 21. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince verilen ve temyiz edilmeden kesinleşen kararın kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafından istenilmiş olmakla; Tetkik Hakimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin kardeşi olan...'ın davalılardan ...'un şantiye şefi olduğu ve diğer davalı şirketin sahibi olduğu Gölbaşı kum ocağında kepçe operatörü olarak çalışmakta iken Aksu çayına dozerin devrilmesi sonucu vefat ettiğini belirterek müvekkillerinin her birisi için 10.000,00 TL olmak üzere toplam 20.000,00 TL manevi tazminatın işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu kazada ölen...'ın henüz işe girişi yapılmadığından kaza günü misafir olarak kaldığını, hiçbir yetki ve sorumluluğunun olmadığını, mesai saati dışında yetkisi olmadığı halde şantiye şefinden veya yardımcısından izin almadan yükleyicinin anahtarlarını kimseye haber vermeden idare binası alt katından anahtarların bulunduğu bölümden alarak yükleyiciyi çalıştırdığını, yanına ... isimli yağcıyı da alarak sahayı tanımadığı halde Aksu çayının derinliğini bilmediği halde, belkide yükleyiciyi dahi tam olarak tanımadan akarsu yatağı çalışma alanına girdiğini, tecrübe eksikliği,

sahayı ve akarsu derinliğini bilememe sebebi veya panik, dalgınlık vs sebeplerden yükleyiciyi geri geri giderken akarsu içine kaçırdığını ve ölümlü kaza oluştuğunu, maktül...'ın henüz işe başlatılmadığını, misafir olarak geçici şekilde konaklamasına izin verildiğini, kendisine hiçbir yetki verilmediğini, kimseden izin almaksızın gizlice yükleyiciyi aldığını, kendisinin aslında kepçe operatörü olduğunu, davaya konu kaza ile ilgili ceza dosyasında müvekkili şirket temsilcisinin yargılanmadığını, bu nedenle de davanın husumetten reddine karar verilmesi gerektiğini beyanla davanın reddini istemiştir.

Dahili Davalılar beyanlarında; murisin kusurunun bulunmadığını beyanla davanın reddini istemişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 16.02.2015 tarihli ve 2008/314-2015/118 sayılı kararıyla; davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1.Mahkeme kararına karşı davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Kapatılan 21 nci Hukuk Dairesinin 12.11.2015 tarihli ve 2015/17446 - 2015/20161 sayılı ilamında; davacı tarafın 16.02.2015 tarihli duruşmaya katılmaması nedeni ile Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 150 nci maddesinin 1 nci fıkrası gereğince dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozma kararı verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, "... İş kazası tarihi, iş kazasının gerçekleşme biçimi, iş kazasının meydana gelmesinde davacılar murisinin %35 oranındaki kusur oranı, davacıların sosyal ve ekonomik durumu, davacıların bu ölüm olayı nedeniyle çektiği ve çekeceği üzüntü, ülkenin ekenomik koşulları, davalı işverenin mali durumu, paranın satın alma gücü, 22.06.1966 gün 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararında belirtilen ilkeler ve hak nesafet kuralları gözönünde tutularak, mahkememizce, vefat eden sigortalının kardeşleri olan davacılardan her biri için 5.000,00'er TL olarak hükmedilmesinin hakkaniyete uygun olacağı..." gerekçesiyle "Davanın KISMEN KABUL ve KISMEN REDDİ ile;

1-)5.000,00 TL manevi tazminat alacağının 15.01.2004 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı Bayram Taş'a verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,

2-)5.000,00 TL manevi tazminat alacağının 15.01.2004 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı Şükran Bozkurt'a verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine... "dair kesin olarak karar verilmiştir.

IV. KANUN YARARINA TEMYİZ

A. Kanun Yararına Temyiz Yoluna Başvuran

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararının kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafından istenilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri

Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü 17.02.2023 tarihli kanun yararına temyiz dilekçesinde; bir kısım dahili davalıların mirası hükmen reddine dair verilen Finike Asliye Hukuk Mahkemesinin 19.11.2018 tarih ve Esas: 2016/464, Karar: 2018/520 sayılı kararı değerlendirilmeksizin davanın kısmen kabulüyle hükmolunan bedelin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesinin yerinde olmadığı gerekçesiyle kararın 6100 sayılı Kanun'un 363 ncü maddesinin 2 nci fıkrası gereğince kanun yararına temyizen incelenerek bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş kazasına dayalı manevi tazminat davasında mahkeme kararından önce mirası reddeden bir kısım davalıların sorumluluğuna ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu`nun (6100 sayılı Kanun) 363 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca ilk derece mahkemelerinin kesin olarak verdikleri kararlar ile istinaf incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlarına karşı, yürürlükteki hukuka aykırı bulunduğu ileri sürülerek Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına temyiz yoluna başvurulur.

2.Temyiz talebi Yargıtayca yerinde görüldüğü takdirde, 6100 sayılı Kanun`un 363 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca karar kanun yararına bozulur ve bu bozma, kararın hukuki sonuçlarını ortadan kaldırmaz.

3.4721 sayılı Kanun`un Mirasın reddine dair 605 vd maddeleri

4. 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 427 nci maddesi, 6100 sayılı Kanun'un 369 ncu ve Geçici 3 ncü maddesi.

3. Değerlendirme 1.Davacılar murisinin davalıya ait olup diğer dahili davalıların mirasçısının şantiye şefi olduğu şantiyede kepçe operatörü iken gelişen kaza ile vefat ettiği, olayda davalıların da kusurunun bulunduğu ileri sürülerek davalılardan manevi tazminat isteminde bulunulduğu, mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verildiği ve kararın kesinleşmiş olduğu anlaşılmıştır.

2.Dosyanın incelenmesinde, olay anında şantiye şefi olan ve olayda kusuru bulunduğu ileri sürülen ...'un dava devam ederken 09.09.2013 tarihinde vefat ettiği, mirasçıların davaya dahil edildikleri ve mirasçılarından ..., ... ve ...'un Finike Asliye Hukuk Mahkemesinin 19.11.2018 tarih ve Esas: 2016/464, Karar: 2018/520 sayılı ilâmıyla mirası hükmen reddettiklerine karar verildiği, mahkemece yapılan yargılama sonunda anılan mirasın hükmen reddi incelenmeksizin davanın kısmen kabulü ile hükmolunan manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiş olduğu anlaşılmıştır.

3.Şu halde mahkemece, bir kısım dahili davalıların mirası hükmen reddine dair verilen Finike Asliye Hukuk Mahkemesinin 19.11.2018 tarih ve Esas: 2016/464, Karar: 2018/520 sayılı kararı değerlendirilmeksizin davanın kısmen kabulüyle hükmolunan bedelin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı bulunmuştur.

4.Diğer taraftan her ne kadar bozmaya konu edilmemiş ise de, 6100 sayılı Kanun'un 369 ncu maddesi gereğince kamu düzenine ilişkin hususlar yönünden yapılan incelemede, Mahkemece "....davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, her bir davacı için verilen manevi tazminat hükmü kabul ve ret edilen miktarlar bakımından kesinlik sınırının altında kalmakla; KESİN olmak üzere karar verildi. 02.07.2021 " şeklinde verilen kararın hükmedilen tutarların ayrı ayrı 2021 yılı kesinlik sınırı olan 4.270,00 TL nin (1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 427 nci maddesi) üstünde olması nedeniyle isabetsiz bulunmuştur.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

V. KARAR

Açıklanan sebeple; Adalet Bakanlığının 6100 sayılı Kanun’un 363 üncü maddesinin birinci fıkrasına dayalı kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,

Dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına gönderilmesine,