Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/4399 K.2023/5399

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı SGK Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 1988 yılı Nisan ayından 1990 yılı Şubat ayına kadar, 1992 yılı Mart ayından 1993 yılı Mart ayına kadar, 1995 yılı Şubat ayından 1996 yılı Ocak ayına kadar ve 2001 yılı Mart ayından 2008 yılı Ağustos ayına kadar davalı işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı işveren vekili cevap dilekçesinde; davacının işyerinde kesintili çalıştığını, yaz sezonunda köyde çiftçilik yaptığını, çalıştığı sürelere ait sigorta primlerinin yatırıldığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 09.09.2015 tarihli ve 2012/276 Esas 2015/262 Karar sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulüne, davacının, davalı işyerinde 15.09.1992-28.02.1993 tarihleri arasındaki dönemde, Kuruma bildirilen günler dışında 33 gün daha, ve 01.03.2001-03.08.2008 tarihleri arasındaki dönemde, Kuruma bildirilen günler dışında 876 gün daha, hizmet sözleşmesine dayalı, eylemli ve kesintisiz olarak çalıştığının tespitine fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Daire kararında; davacının hizmet cetvelinde 1990 /2 dönemden itibaren davalı işyerinden bildirimi bulunduğu ve öncesinde kesintisiz çalıştığı iddiası bulunduğundan hak düşürücü süre açısından bu dönemi değerlendirmek, 1995 ve 1996 yıllarındaki çalışmasına ilişkin olarak dönem bordrosunda kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak, çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak ve sonucuna göre karar vermek gereğine işaret edilerek karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, davacının davalı 3083.22 sicil sayılı ... San. Tic. Ltd. Şti. isimli iş yerinde: -15.09.1992-28.02.1993 tarihleri arasındaki dönemde kuruma bildirilen günler dışında 33 gün, -20.05.1995-31.03.1996 tarihleri arasındaki dönemde kuruma bildirilen günler dışında 233 gün, -01.03.2001-03.08.2008 tarihleri arasındaki dönemde kuruma bildirilen günler dışında 876 gün daha hizmet sözleşmesine dayalı eylemli ve kesintisiz olarak çalıştığının tespitine fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı SGK Başkanlığı vekili, hak düşürücü sürenin geçtiğini, davanın yazılı delillerle ispatın gerektiğini ve resen göz önünde tutulacak sebeplerle kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79/10 maddesidir.

3. Değerlendirme 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun “Taleple bağlılık ilkesi” başlığını taşıyan 26 ncı maddesinde hakimin, tarafların istem sonuçlarıyla bağlı olduğu, ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremeyeceği açıklanmış olmakla, hukuk yargılamasına “istemle bağlılık” ilkesi egemen kılınmıştır.

İnceleme konusu davada; davacının dava dilekçesindeki talebi ile bağlı kalınarak, 1996 yılı Ocak ayına kadar olan dönemin tespitine karar verilmesi gerekirken, talep aşılarak davacının 31.03.1996 tarihine kadar davalı şirket nezdinde çalıştığının tespitine dair hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

2. 6552 sayılı Kanun'un 11.09.2014 günü yürürlüğe giren 64 üncü maddesiyle 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 7 inci maddesine eklenen 4 üncü fıkrada, hizmet akdine tabi çalışmaları nedeniyle zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti talebi ile işveren aleyhine açılan davalarda, davanın Kuruma resen ihbar edileceği, ihbar üzerine davaya davalı yanında fer'i müdahil olarak katılan Kurumun, yanında katıldığı taraf başvurmasa dahi kanun yoluna başvurabileceği belirtilmiştir.

Somut olayda, davanın 17.06.2011 tarihinde açılması karşısında, davalı konumunda bulunan Sosyal Güvenlik Kurumunun karar başlığında sıfatının fer'i müdahil olarak gösterilmesi ve davanın kısmen kabulüne karar verildiği halde, davada vekille temsil edilen temyiz eden davalı Kurum lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki, bu konuların düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesi yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 438 inci maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

İlk Derece Mahkemesi hükmünün 1 numaralı bendinde "20.05.1995-31.03.1996 tarihleri arasındaki dönemde kuruma bildirilen günler dışında 233 gün" ibaresinin silinerek yerine, " 20.05.1995-31.01.1996 tarihleri arasındaki dönemde kuruma bildirilen günler dışında 173 gün" rakam ve sözcüklerinin eklenmesine; ayrıca gerekçeli karar başlığında "feri müdahil" olarak yazılan ibarenin silinerek "davalı" yazılmasına ,hükme "6-Davalı Kurum kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine " şeklinde bir bent eklenmesine ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,