Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/4472 K.2023/4894

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davacının tahsis talebinde bulunduğu 13.07.2019 tarihi itibariyle yaşlılık almaya hak kazandığının tespitine, aksine kurum işleminin iptaline, 01.08.2019 tarihinden itibaren işleycek aylıkların yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının sigorta başlangıç tarihinin Alman Rant sigorta sisteminde ilk defa prim ödemeye başladığı 01.09.1992 tarihi olduğu, 506 sayılı Kanun'un geçici 81/B-j maddesi kapsamında 25 yıllık sigortalılık süresini ve 53 yaşını doldurması, en az 5600 gün prim ödeme koşullarının bir arada gerçekleşmesi gerektiği, davacı, anılan koşulları taşımadığından kurum işleminin yerinde görüldüğü gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 09.07.1972 doğumlu davacının sigortalılık başlangıç tarihinin Alman Rant sigorta sisteminde ilk defa prim ödemeye başlandığı 01.09.1992 olup, davacının 13.07.2019 tarihinde tahsis talebinde bulunduğu, Kurum'ca tahsis talep tarih itibariyle 5450 gün hizmeti bulunan ve 47 yaşında olan davacı talebinin 5600 gün ve 49 yaş şartını sağlamadığı gerekçesiyle reddolunduğu, davacının 13.07.2019 tarihli tahsis talep tarihinde 506 sayılı Kanun'un geçici 81/B-j maddesi gereği 20 yıllık sigortalılık süresini ve 49 yaşını doldurması,

en az 5600 gün prim ödeme koşullarının hepsini bir arada sağlaması gerekeceği; ancak davacının tahsis talep tarihinde 5600 gün ve 49 yaş şartını sağlamadığı gerekçesi ile davacı vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, davacının 18 yaşını doldurduğu tarih olan 10.07.1990 tarihinin sigortalılık başlangıç tarihi olduğunun kabulü ile davacıya yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğini belirterek temyiz yoluna başvurmuşur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının yurt dışında sigorta kapsamına alındığı tarihin Türkiye'de sigorta başlangıç tarihi olarak belirlenmesi ve buna göre yaşlılık aylığı koşullarının değerlendirilmesine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

10.04.1965 tarihli resmi gazetede yayımlanarak 01.11.1965 tarihi itibarıyla yürürlüğe giren Türkiye Cumhuriyeti ile Almanya Federal Cumhuriyeti arasında imzalanan Sosyal Güvenlik Sözleşmesinin uzun vadeli sigorta kollarından olan “Malullük, Yaşlılık ve Ölüm Sigortaları(aylıkları)” başlıklı beşinci bölümde düzenlenen konuya ilişkin Ek Sözleşmenin 29 uncu madde 4 üncü fıkrasının “(4) Bir kimsenin Türk sigortasına girişinden önce bir Alman rant sigortasına girmiş bulunması halinde, Alman rant sigortasına girişi, Türk sigortasına giriş olarak kabul edilir.” hükmünü içermekte olup,

anılan Uluslararası İkili Sözleşme hükmü ile sözleşme hükmünün düzenlendiği bölüm birlikte değerlendirildiğinde, bir kimsenin Türk sigortasına girmeden önce, sözleşme hükmü kapsamında, malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarından Alman rant sigortasına girmiş bulunması halinde, rant sigortasına giriş tarihinin, Türk sigortasına giriş tarihi olarak kabul edilmesi gerekeceği düzenlenmiştir.

Alman Sigorta Merci yazılarında; "Okul ögrenimi görülen süreler sigorta hesabında sigortalılık süresi olarak nazari itibara alındığı, okul öğrenimi olarak dahil edilen süreler 58 inci maddenin 1 inci paragfının 1 inci bendi ve 4 üncü bendine göre kaydedilmekte olup primden muaf olmakla beraber sigortalılık süresi olarak hesaba katılacağı ve bu sürelerin primden muaf süreler" olduğu belirtilmiştir.

Almanya Federal Cumhuriyeti Sosyal Kanun (SGB) VI üncü Kitab’ın (Alman Sosyal Kanunu) konuya ilişkin Yasal aylık sürelerini düzenleyen 54 üncü maddesinin 3 nolu alt bendinde "Primi azaltan süreler, gerek prim ödeme süreleri, gerekse hesaba dahil edilen süreler ile bir ilave süresi veya ikame sürelerini (Beşinci Başlık) içeren takvim ayları" olduğunun belirtildiği, aynı şekilde Yasal Aylık Süreleri’ni düzenleyen beşinci başlık 58 inci maddesinin "Hesaba dahil edilen süreler" başlıklı 4 üncü bendinde “16 yaşını doldurduktan sonra a)bir okula devam ettikleri, b)bir sanat okuluna veya bir yüksek okula devam edip okulu bitirdikleri, ancak en fazla yedi yıla kadarki.... ” hükmünü içermektedir.

3. Değerlendirme Somut olayda, dava dosyası içerisinde yer alan Alman sigorta kurumuna ait sigorta hesabında, davaya konu yapılan tarihi de içeren 09.07.1989-31.08.1992 tarihleri arası dönemde “Scbulausbildung (Okul Eğitimi)” olarak adlandırılan sürenin, yukarıda bahsedilen Uluslararası Ek Sözleşme hükmü kapsamında, uzun vadeli sigorta kollarından olan malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarından Alman rant sigortasına giriş niteliğinde bir sigortalılık girişi olması ve Türkiye'de sigorta başlangıcı için 18 yaş şartının gözetilerek sigortalılık başlangıç tarihi belirlenmeli ve davacının yaşlılık aylığı koşulları da buna göre irdelenmelidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,