Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/458 K.2023/931

vekili Avukat ...

DAVA TARİHİ : 15.09.2017

İLK DERECE MAHKEMESİ

... 16. İş Mahkemesi

SAYISI

2017/62 E., 2020/291 K.

Taraflar arasındaki asıl davada kurum işlemi iptali, birleşen davada borcun iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili asıl dava dilekçesinde; kesilen yetim aylığının yeniden bağlanması gerektiğinin tespitini, birleşen dava dilekçesinde ise kesilen yetim aylığının,kesilme tarihi itibariye yasal faizi ile birlikte tekrar bağlanarak ödenmesine, müvekkiline borç olarak tahakkuk ettirilen 32.142,14 TL bedelli 03.07.2017 tarih ve 8.382.906 sayılı borcun iptaline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı cevap dilekçesinde; kurum işleminin yerinde olduğundan bahisle davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu dönemde davacı ve boşandığı eşinin aynı hastaneye gittikleri, aynı doktora muayene oldukları ve yakın tarihlerde aynı eczaneden ilaçlarını aldıklarına ilişkin kurum kayıtları, Atayurt mahallesinde 2015 yılında davacının boşandığı eşi ile 1 yıla yakın süre aynı adresete ikamet ettiği, davacının adres kaydındaki ... mahallesinde ikamet etmediği tespitine ilişkin araştırma tutanakları ve tüm dosya kapsamına göre davacının boşanmadan sonra boşandığı eşi ile birlikte yaşamaya devam ettiği kanaati ile daha önce aynı konuda, aynı nedenle, aynı taraflar arasında açılan dosya bulunduğu anlaşıldığından derdestlik gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak asıl ve birleşen davaların kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Sosyal Güvenlik Kontrol Memurunun düzenlediği araştırma, inceleme raporu ve rapor ekindeki bilgi, belgelerden, dinlenen kamu tanık beyanlarından, davacı ve eski eşe ait medula kayıtlarından, davacının boşandıktan sonra eşiyle birlikte yaşamaya devam ettiği sabit olup 5510 sayılı Kanun'un 59/2 nci maddesi gereğince Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurları tarafından düzenlenen tutanak içeriğinin de aksi ispat edilemediği, mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek, başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf başvurusu ile aynı sebepleri belirterek, davanın kabulünü istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, kurum işlemi iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 1 nci maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 56 ncı maddesi.

3. Değerlendirme

1.5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasına dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir.

Bu aşamada, ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davacı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak;

muhtarlıktan ikametgah senetleri elde edilmeli, ilgili Nüfus Müdürlüklerinden sağlanan nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, özellikle ilgili Nüfus Müdürlüğü’nden adres hareketleri, tarihleriyle birlikte istenilmeli, ilgililerin su, elektrik, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği saptanmalı, seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli, varsa çalışmaları nedeniyle resmi-özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı,

adlarına ödeme yapılabilecek özel olarak açılan banka hesabı bulunup bulunmadığı belirlenmeli, boşanan eşlerin kayıtlı oldukları bölgeler yönünden kapsamlı Emniyet Müdürlüğü, Jandarma Komutanlığı araştırması yapılmalı, anılan mahalle-köy muhtar ve azalarının tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, böylelikle boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

2. Mahkemece verilen karar eksik araştırma ve incelemeye dayalıdır.

Somut olayda, davacının 19.01.2015 tarihinde kuruma müracaatla, eski eşi ile birlikte yaşadığından bahisle aylığının kesilme talebini içeren dilekçeyi verdiği, dava dilekçesinde de boşandığı eşi ile birlikte yeniden yaşamaya 2 aydır başladıkları ve sonradan yeniden ayrıldıklarına dair beyanı, Toki Yapracık adresindeki site yöneticisinin 18.11.2015 tarihine kadar sitede birlikte yaşadıkları beyanı karşısında bu tarihe kadar fiili birliktelik sabit ise de 18.11.2015 'ten sonraki dönem yönünden Altındağ adresindeki ev sahibinin, davacının beyanı ve Mamak adresinde yapılan araştırma değerlendirilmeli; buradan komşular re'sen tespit edilerek,

bu adreste yaşayıp yaşamadıkları açıkça belirlenip, birlikte yaşayıp yaşamadıkları konusunda yeniden beyanlarına başvurulmalı; ayrılma tarihleri tam olarak belirlenip sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

3. Öte yandan, birleşen davada talebin borcun iptali yönünde ayrı bir talep olması karşısında, derdestlik nedeni ile birleşen davanın reddine dair hüküm tesisi de hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Peşin yatırılan temyiz giderinin istek halinde ilgiliye iadesine,

07.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

...