Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/4782 K.2024/8936

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili ile davalılar ... Sigorta A.Ş. ve ... San Çelik Mobilya İmalat San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacılar vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davalılar ... Sigorta A.Ş. ve ... San Çelik Mobilya İmalat San. ve Tic. Ltd. Şti. vekillerinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararının davacılar vekili tarafından temyiz edildiği; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle, sigortalının 10.02.2015 tarihinde meydana gelen iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğradığını iddia ederek maddi ve manevi tazminat isteminde bulunmuştur.

II. CEVAP

1.Davalı ... AŞ. vekili cevap dilekçesinde özetle, görev itirazlarının olduğunu, bu davaya bakmakla görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, dava dilekçesinde bahsi geçen ... plakalı aracın mevzubahis kazanın gerçekleştiği 10.02.2015 tarihinde müvekkili ... Sigorta A.Ş. sigortalısı davalı ...

San... adına 09.01.2015 - 09.01.2016 tarihleri arasında 93738920 sayılı KTK Zorunlu mali Sorumluluk Poliçesi ile sigortalandığını, müvekkilinin mezkur poliçeden dolayı sorumluluğunun sigortalı davalının kusuru oranında olmak üzere kişi başı sakatlık hallerinde azami 290.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, teminat limiti bildirmelerinin davayı kabul ettikleri anlamına gelmediğini, davacının dava dilekçesi ile sürekli sakatlık tazminatının ve çeşitli manevi tazminat kalemlerinin ödenmesini talep ettiğini,

sürekli iş göremezlik tazminatının belirlenmesinde maluliyeti doğuran trafik kazasının oluşumunda sigortalının kusur oranının ortaya konulmasının büyük önem arz ettiğini, müvekkili ...

Sigorta A.Ş.'nin tanzim edilmiş poliçe gereği sorumluluğunun sigortalı davalının kusuru oranında olmak üzere gerçekleşeceğini, geçici iş göremezlik tazminatının tedavi teminatı içerisinde değerlendirilmesi gerektiğini, manevi tazminat taleplerinin zorunlu mali sorumluluk sigortaları teminatı dışında olduğundan manevi tazminat taleplerinin müvekkili yönünden reddinin gerektiğini, tüm bu nedenlerle öncelikle görev itirazı değerlendirilerek dosyanın görevli olan Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine, aksi halde yapılacak işlemler sonucunda belirlenen kusur oranı çerçevesinde ve azami limit ile sınırlı olarak belirlenmesine,

manevi tazminat taleplerinin sigorta teminatı içinde yer almadığından müvekkili yönünden manevi tazminat taleplerinin reddine, davanın açılmış olmasına sebebiyet vermedikleri için yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... - San Çelik Mobilya İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve davalı ...

Bıyıkçı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ikametgah adresinin ve işçinin çalıştığı iş yeri adresinin Silivri olduğunu, bu nedenle davanın İstanbul Adliyesi'nde görülmesinin yetki kuralına aykırı olduğunu, mahkemenin yetkisine itiraz ettiklerini, kesinlikle kabul anlamına gelmemekle birlikte davacı ... dışındaki davacıların müvekkilleri ile herhangi bir ilişkisi bulunmadığını, bu nedenle bu davacılar açısından müvekillerine karşı herhangi bir husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığını, davacının müvekkili şirkette 06.10.2011 tarihinden itibaren metal mamuller montaj işçisi olarak çalıştığını,

davacının müvekkili şirketten 2.500,00 TL maaş aldığı iddiasının asılsız olduğunu, davacının müvekkili şirkette asgari geçim indirimi dahil net 1.064,00 TL maaş ile çalıştığını, müvekili şirketin işçilerine sağladığı servis hizmetinin yalnızca sosyal yardım maksatlı olduğunu, yaşanan kaza olayında üçüncü kişinin ağır kusuru nedeniyle illiyet bağının kesildiğini, 10.02.2015 günü saat 20.40 sıralarına müvekkili ... yönetimindeki ... plaka sayılı aracın normal hız sınırları içerisinde Karaağaç Mah. - TEM Otoyolu İstanbul istikameti,

Hadımköy kavşağında 600 metre mevkiide yol alırken aniden oluşan hava muhalefeti nedeni ile gerçekleşen elim kazada, müvekkili ...'nın aracının sağ yöne doğru kayarak yan yattığını, bu nedenle müvekkilinin direksiyon hakimiyetini kaybettiğini, kaymaya başlayan aracın önünde dörtlülerini yakmadan duran ... yönetimindeki ... plakalı çekiciye çarptığını, ardından sürüklenen araçların ise yine yolda duran 34 MIG 86 plakalı tankere çarparak durabildiklerini, müvekkili ...'nın 28.12.2004 tarihinden bu yana diğer davalı ... - San ...

Şirketinde çalıştığını, müvekkili şirketin, üçüncü kişinin ağır kusurundan kaynaklanan olaydan dolayı herhangi bir sorumluluğunun doğmadığını, müvekkili ...'nın kaza nedeni ile hukuki sorumluğunun söz konusu olmadığını, müvekkilinin sorumluluğunun doğmasının kusura bağlı olduğunu, müvekkilinin yaşanan olayda herhangi bir kusurunun olmadığını, müvekkili hakkında yapılan cezai soruşturmada herhangi bir sonuca ulaşılmadığını, soruşturma dosyasının bekletici mesele yapılması gerektiğini, tüm bu nedenlerle davacının haksız olarak açmış olduğu davanın öncelikli yetkisizliğine, saniyen esastan reddine,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü ile maluliyet nedeni ile iş gücü kaybına dayalı maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 378.862,38 TL'nin kaza tarihi olan 10.02.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'nden 12.08.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz 268.000,00 TL ile sınırlı sorumlu olmak üzere, davalılar ... San, ...

Sigorta ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, tedavi ve aparat giderine dayalı maddi tazminat talebinin reddine, davacı ... yönünden manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 100.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 10.02.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılar ...

San ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, davacı ... yönünden manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 40.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 10.02.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılar ...

San ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, davacı ... yönünden manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 25.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 10.02.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılar ... San ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, davacı ... yönünden manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile.

25.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 10.02.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılar ... San ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ile davalılar ... Sigorta A.Ş. ve ... San Çelik Mobilya İmalat San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle, davacının ücretinin daha yüksek olduğuna dair tanık beyanları ve delil olduğu halde Mahkemenin emsal ücret araştırmalarının ortalamasını alarak ücrete hükmetmesinin usul ve yasalara aykırı olduğunu, davacının tedavi ve aparat giderlerinin SGK tarafından ödendiğinden bahisle Mahkemece reddedildiğini ancak gerçek hayatta SGK tarafından ödenenden daha fazla bir masraf gideceğinin herkesçe bilindiğini, arada 3. kişilerce yapılan ödemelerin tazminat hesabından düşülmeyeceğini, ayrıca 250.000 TL geçici ödemeye hükmedilmesi gerektiğini beyanla İlk Derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını istemiştir.

2.Davalı ...Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle, davacının gelirinin yüksek gösterildiğini, maluliyet oranının yüksek belirlendiğini, davacı ...'e dava devam ederken yapılan 84.000 TL sigorta ödemesinin hesaplamada düşürülmediğini ve 98.000,00TL ödemenin mahsup edilmesi gerektiğini beyanla İlk Derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını istemiştir.

3.Davalı ... San Çelik Mobilya İmalat San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle, kusur oranını kabul etmediklerini, sigorta şirketinin poliçe limitinin 290.000 TL olduğunu, kazalıya ödemeler yapıldığını bu ödemelerin mahsup edilmesi gerektiğini, hükmedilen manevi tazminat tutarının fazla olduğunu beyanla İlk Derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle, İlk Derece Mahkemesince ücretin belirlenmesinin yerinde olduğu, gerekli araştırmaların yapıldığı, İlk Derece Mahkemesinin objektif, dosyadaki verilerle çelişmeyen tespitlerine, kararın dayandığı deliller, delillerin takdiri, karar gerekçesine göre, davacı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerektiği, ayrıca geçici ödeme talebinin daha önce de değerlendirilerek reddine karar verildiği ve ayrı gerekçelerle şartların oluşmadığından reddi gerektiği sonucuna varıldığı, davalı ...Ş. ve ...

San Çelik Mobilya İmalat San. ve Tic. Ltd.

Şti. istinafı yönünden davacının gelirinin yüksek gösterildiği, maluliyet oranının yüksek belirlendiğine ilişkin itirazın yersiz olduğu sonucuna varıldığı, ancak dava devam ederken, davacı ... tarafından vekili Av. ... ya 01.11.2018 tarihinde avukat ... hesabına 84.0000 TL ödeme yapıldığı bu ödemenin Mahkemeye bildirilmemesi nedeni ile mahsup edilmediği, ödeme iddiasının her aşamada ileri sürülebileceği, diğer ödemeler ile ilgili bir belgenin olmadığı anlaşılmakla, davalı ...Ş. ve ...

San Çelik Mobilya İmalat San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin istinafının kısmen kabulüne karar verildiği gerekçesiyle, davacılar vekilinin istinafının esastan reddine, davalı ...Ş. ve ... San Çelik Mobilya İmalat San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf talebinin kısmen kabulüne.

İstanbul 7. İş Mahkemesinin 30.04.2019 tarih 2015/471 Esas 2019/182 Karar sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b/2. bendi uyarınca kaldırılmasına, davanın kısmen kabulü ile maluliyet nedeni ile iş gücü kaybına dayalı maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 294.862,38 TL( 378.862,38 TL- 84.000 TL) 'nin kaza tarihi olan 10.02.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'nin 12.08.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz (yaptığı 84.000 TL ödeme dahil toplam) 268.000,00 TL ile sınırlı sorumlu olmak üzere, davalılar ...

San, ... Sigorta ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, tedavi ve aparat giderine dayalı maddi tazminat talebinin reddine, davacı ... yönünden manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 100.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 10.02.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılar ...

San ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, davacı ... yönünden manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 40.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 10.02.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılar ...

San ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, davacı ... yönünden manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 25.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 10.02.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılar ...

San ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, davacı ... yönünden manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 25.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 10.02.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılar ... San ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle.

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen karar ile davalı ... tarafından yapılmamış bir ödemenin, sanki davalı ... tarafından yapılmış gibi gösterildiğini ve dava tarihinden çok sonra yapılan bu ödemenin, tamamen özensizce ana paradan çıkarılark tazminat miktarının tespit edildiğini ve bu bedelin de ödeme yapmayan davalı ... limitlerinden düşürüldüğünü, oysaki bu ödemenin davalı ... şirketince yapılmadığı gibi sanki bu ödeme olay tarihinde yapılmışcasına ödeme tarihine kadarki sürede işlemiş faizin hiçe sayıldığını, dava devam ederken,

davalı işveren tarafından yapılmış bir işçi sigortası ile ilgili olarak dava tarihinden tam 3 yıl sonra müvekkili adına tarafına 84.000,00 TL ödeme yapıldığını, bu ödemeyi davalı işverenin sigorta şirketi olan dava dışı ...

Sigorta A.Ş.nin yaptığını, bu itibarla, Bölge Adliye Mahkemesi kararında belirtildiği gibi bu ödemenin davalı ... tarafından yapılmadığı için davalı ... şirketinin, sigorta limitlerinden düşülmesinin mümkün olmadığını, kazalının ücretinin hatalı belirlendiğini, dava dilekçesinde müvekkilinin tedavi ve aparat giderlerinin de karşılanmasının talep edildiğini, 26.03.2019 tarihli fatura ile de müvekkilinin bacağına takılacak aparatın bedelinin ıslah yolu ile davalılardan talep edildiğini,

ancak Mahkemenin bu giderlerin SGK tarafından karşılanacağını gerekçe göstermek suretiyle taleplerini reddettiğini belirterek kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş kazasından kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanun'un 55 inci, 74 üncü ve 417 nci maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi, 4857 sayılı İş Kanun'un 77 nci maddesi ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunun 4 üncü maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle, kanuni gerektirici sebeplere, temyiz kapsam ve nedenlerine göre, davacılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

2. Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden; davacı kazalının davalı işveren nezdinde kaynakçı ustası olarak çalıştığı, 10.02.2015 tarihinde davalı işveren çalışanı sürücü Hüsamettin Bayıkçı yönetimindeki servis aracında yolcu olarak bulunduğu esnada yaşanılan trafik kazası sonucu yaralandığı, SGK tarafından düzenlenen tahkikat raporu ile olayın iş kazası olduğunun belirtildiği, bu olay nedeniyle kazalının % 56 oranında sürekli iş göremezliğe uğradığı ve kusursuz olduğu anlaşılmaktadır.

3.Yargılama sürecinde dava dışı ... Sigorta A.Ş. tarafından davacılar vekili Av. ...'ya 01.11.2018 tarihinde 84.0000 TL ödeme yapıldığı ve Bölge Adliye Mahkemesince, dava dışı sigorta şirketi tarafından yapılan işbu ödemenin davacı kazalının hesaplanan maddi zararından ve aynı zamanda davalı ...Ş.'nin sigorta limitinden mahsup edilerek hatalı sonuca gidildiği anlaşılmaktadır.

3.Uyuşmazlık, dava dışı sigorta şirketi tarafından ödenen tutarın hesaplanan maddi tazminat miktarlarından tenzil edilip edilemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

4.Davanın bu yönüyle yasal dayanağını, 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu oluşturmaktadır. Kanun'un 55 inci maddesinde, “ Destekten yoksun kalma zararları ile bedensel zararlar, bu Kanun hükümlerine ve sorumluluk hukuku ilkelerine göre hesaplanır. Kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri ile ifa amacını taşımayan ödemeler, bu tür zararların belirlenmesinde gözetilemez; zarar veya tazminattan indirilemez.”hükmüne yer verilmiştir.

5.Ayrıca, ferdi kaza sigortası bir can sigortası türü olduğundan, ölüm veya yaralanma nedeniyle sigorta bedelini ödeyen sigortacının, zarardan sorumlu olanlara halefiyet yoluyla dönme (rücu) hakkı yoktur. Şu kadar ki, ölüm ve yaralanma bir can sigortası olmasına karşılık, yalnızca tedavi giderleri mal (tazminat) sigortası kapsamında olduğundan, tedavi giderlerini ödeyen sigortacının kazaya karışan üçüncü kişilere rücu hakkı vardır. Bu nedenle, ferdi kaza sigortası kapsamında yapılan ödemenin ifaya yönelik olmadığı ve dolayısıyla iş kazası nedeniyle uğranılan maddi zarar tazminatından indirilmemesi gerekecektir.

6.Kabule göre ise, yapılan ödemenin tazminat alacağını karşılayıp karşılamadığı noktasında ise Yargıtay uygulamasının geliştirdiği "denkleştirme metodunun" kullanılması hakkaniyetli çözüme ulaşılması noktasında önem arz etmekte, ödemelere faiz işletilmek suretiyle tazminat alacağından mahsup yeterli görülmemektedir. Bu metoda göre ödemenin yapıldığı tarihteki verilere göre, sigortalının hak ettiği tazminat alacakları ile ödenen miktar birbirine oranlanarak tespit edilecek denkleştirme oranı mevcut hesap raporundaki verilere uygulanarak tazminat alacağının ne kadarının karşılandığı belirlenip, karşılanmayan kısım yönünden ise tazminata hükmetmek gerekir.

7.Buna göre, dava dışı sigorta şirketi tarafından sigortalıya yapılan 84.000,00 TL tutarındaki ödemenin işveren yerine ve onun sorumlu olduğu maddi zararın ifasına yönelik yapılıp yapılmadığı konusunun öncelikle açıklığa kavuşturulması gerekir.

8.Dosya kapsamından dava dışı ... Sigorta A.Ş. ile davalı işveren ... San Çelik Mobilya İmalat San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında düzenlenen poliçenin dosyaya celp edilmediğinin ve dolayısıyla aralarındaki poliçe türünün belirlenemediğinin anlaşılması karşısında; Mahkemece öncelikle dava dışı ... Sigorta A.Ş. ile davalı işveren ... San Çelik Mobilya İmalat San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında düzenlenen poliçenin dosyaya celbinin sağlanması, işbu poliçe türünün belirlenmesi, giderek bu tür poliçe nedeniyle sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin ifaya yönelik olup olmadığının tartışılması ve yukarıda bahsedilen açıklamalar ışığında oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekmektedir.

9. O halde, davacılar vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları ile dikkate alınarak Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

2. Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,