Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/5335 K.2023/6242

Taraflar arasındaki Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı ile davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı Kurum'un başvurusunun esastan reddine, davacının başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı dava dilekçesinde; 1998-2003 tarihleri arasında Tekel adına Aydın Yaprak Tütün İşletme Müdürlüğüne teslim ettiği tütün ürünleri nedeniyle Tarım Bağ-Kur sigortalısı sayılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; Tekel A.Ş. firmasının 1998/05-1999/04-2000/05 dönemlerine ait kesinti listesinin mevcut olup, ödeme yapıldığına dair makbuz bulunmadığından 2002/04 dönemine ait kesinti listesine rastlanmadığından dolayı yükleme yapılamadığını, 2001/04-2003/04 dönemlerine ait tevkifat kesintileri yüklendiğini, 01.05.2001 tarih itibariyle tescil işleminin yapıldığını, sigortalının tevkifat kesinti listelerinin Kurum kayıtlarına intikal etmemesinden dolayı tescili başvuru tarihi itibariyle durdurulduğunu beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile inceleme konusu dava ile ilgili olarak toplanan kanıtlar değerlendirildiğinde, 17.04.1998 tarihinde tütün ürününün teslimi sırasında tekele teslim edilen tütün ürünlerinden kesinti yapıldığı anlaşılmakla, tekel firması kamu kurumu netiliğinde olmakla, kesintinin kuruma aktarılması koşulunun aranmaması gerektiğinden davacının tevkifat tarihini takip eden aybaşı olan 01.05.1998 tarihi ile daha önce kuruma başvurusu sonucu sigortalılık kaydının yapıldığı, 01.05.2001 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun kapsamında zorunlu tarım bağkur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı istinaf dilekçesinde, 1998 ile 2003 yılları arasında Tekel A.Ş'ye teslim ettiği tütün ürünlerinden yapılan prim kesintisi nedeniyle Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti için dava açtığını, ilk derece mahkemesi tarafından davalı Kurum lehine 4.080,00 TL vekalet ücreti verilmesine dair kararın hatalı olduğunu beyanla, Mahkemece verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde;davacının 15.02.2019 tarihli dilekçe ve ekindeki Tekel A.Ş firması tarafından yapılan kesintilere istinaden kayıt ve tescilinin yapılması için talepte bulunduğunu, Tekel A.Ş firmasının 1998/05 - 1999/04 - 2000/05 dönemlerine ait kesinti listesinin mevcut olup firma tarafından ödeme yapıldığına dair makbuz bulunmadığından 2002/04 dönemine ait kesinti listesine rastlanılmadığından dolayı yükleme yapılamamış olup.

2001/04 - 2003/04 dönemine ait tevkifat kesintilerinin yüklenip 01.05.2001 tarih itibari ile tescil işlemi yapıldığını, ilk derece mahkemesince verilen kararda kesintilerin Kuruma aktarılması gerekli iken aktarılmasına gerek olmadığından dolayı davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin eksik inceleme olduğunu, davacının Kurum kayıtlarının aksini resmi, yazılı belgelerle ispatlaması gerektiğini beyanla, eksik inceleme sonucunda verilen ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, "....Somut olayda, davacının Tekel'e teslim ettiği tütün ürünü nedeniyle 17.04.1998, 27.04.1999, 05.05.2000, 25.04.2001, 18.04.2002, 25.04.2003 yıllarında tevkifat yapıldığı, kamu kurumu olması nedeniyle kesintilerin Kuruma intikal şartı bulunmadığı, 18.09.2003-31.12.2003 tarihleri arasında 506 sayılı Kanun kapsamında sigortalılığı bulunan davacının, Kurum tarafından 2001/4 ve 2003/4 dönemi kesintileri gözetilerek 01.05.2001-31.12.2001, 01.05.2003-17.09.2003 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun kapsamında sigortalılık tescili yapılmış ise de, talebin tümden kabul edilerek 01.05.1998-30.04.2001, 01.01.2002-30.04.2003 tarihleri arasında da Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğuna karar vermek gerekmektedir.

Sonuç itibarıyla, 6100 sayılı Kanun'un 355 inci maddesinde yer alan, incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılacağı, ancak, kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde bunun kendiliğinden gözetileceği yönündeki düzenleme çerçevesinde yapılan incelemede, istinaf kanun yoluna başvuran davacının istinaf dilekçesinde yer verdiği itirazların yukarıda sıralanan gerekçeler ışığında yerinde olduğu, ancak bu hatanın giderilmesinin yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediği dikkate alınarak; HMK 353/1-b.2 maddesi uyarınca belirlenen aykırılık düzeltilerek yeniden esas hakkında karar vermek gerekmiş ;

A-)Davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddine,

B-) Davacının istinaf başvurusunun kabulü ile; Nazilli 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinin 15.06.2021 tarih, 2021/141 Esas ve 2021/357 Karar sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi uyarınca kaldırılmasına,

1-Davanın kabulü ile;

Davacının 01.05.1998-30.04.2001, 01.01.2002-30.04.2003 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine, " gerekçesi ile taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan ayrı ayrı reddine "karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekilince temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum temyizi; davacının davasını ispatlayamadığını, yeterli delil olmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının 1998-2003 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun kapsamında sigortalı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un geçici 7 nci maddesi delaletiyle mülga 2926 sayılı Kanunu'nun 2, 3, 6, 9 ve 10 uncu maddeleri ve 5510 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesinin 1 inci fıkrasının (b) bendidir.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,