Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/550 K.2023/3421

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar ve fer'i müdahil kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar ve fer'i müdahil kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartları ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle, davacılar murisinin, davalı ... yanında 04.12.2006-14.12.2013 tarihleri arasında daimi ve kesintisiz olarak hamal olarak çalıştığını, davacılar murisinin bu sürede sigortasının yapıldığının bilindiğini, davacılar murisi vefat ettikten sonra eşinin emeklilik işlemleri ile ilgili olarak kuruma müracaat ettiğinde emeklilik süresinin dolmadığının bildirildiğini beyan ederek, davacılar murisi ...'ın davalı ... yanında 04.12.2006-14.12.2013 tarihleri arasında daimi ve kesintisiz olarak çalıştığının ve sigorta başlangıç tarihinin 04.12.2006 olarak tespitine, bu süreler içinde yatırılmayan primlerinin davalı ... tarafından yatırılmasına, bu hizmetlerin diğer hizmetleri ile birleştirilmesini karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili tarafından mahkememize sunulan 18.04.2018 havale tarihli beyan dilekçesinde, ...'nin davaya dahil edilmesini talep ettiği, 28.06.2018 tarihli beyan dilekçesi ile de ... ve ...'nin davaya dahil edilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle, hizmetin geçtiği iddia edilen yıllarda; davalı ...'nin 31.12.2006 tarihinde yapmakta olduğu işi bıraktığını ve iş terki verdiğini beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Fer'i müdahil vekili cevap dilekçesinde özetle, davacılar murisine ait kurum kayıtları incelendiğinde, davacının ilk kez 2014 yılında sigortalı olarak çalışmaya başladığı; çalıştığı günlerin düzenli olarak kuruma bildirildiğinin görüldüğünü, kuruma bildirilen günlerin tespitinde hukuki yarar bulunmadığını, kurum kayıtlarının resmi belge olması nedeniyle davacının resmi kayıtlarda görülmeyen hizmetinin varlığını kanıtlamasının ancak aynı güçte deliller ile mümkün olduğunu, bu iddianın tanık beyanları ile ispatının mümkün olmadığını, davacının davalı işverene ait işyerinde kuruma bildirilen günler dışında çalıştığını gösterir bir tespit ve belge bulunmadığını beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar ... ve ... vekilinin cevap dilekçesini mahkemeye yasal süresi içerisinde sunmadığı dikkate alınarak, 6100 sayılı HMK'nun 322 nci maddesi delaletiyle 128 nci maddesi uyarınca, davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkar etmiş sayılacakları mahkemece dikkate alınmıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Davanın kabulü ile davacılar murisi ...'ın, davalı ...'ye ait 1040853 sicil nolu iş yerinde 04.12.2006-06.09.2010 tarihleri arasında; davalı ...'ye ait ... sicil nolu iş yerinde 07.09.2010-02.09.2012 tarihleri arasında; davalı ...'ye ait ... sicil nolu iş yerinde 03.09.2012- 14.12.2013 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak sigorta primine esas kazancın alt sınırından çalıştığının ve sigorta başlangıç tarihinin 04.12.2006 tarihi olduğunun tespitine, "karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ve fer'i müdahil vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri

Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı ve kamu tanıklarının davacıların murislerinin çalışmadığı yönünde beyanda bulunmalarına rağmen mahkemece davanın kabulüne karar verildiğini, mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Fer'i müdahil SGK vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan tanık beyanlarının Kurum kayıtlarıyla uyumlu olmadığını, davanın ispatlanamadığını, ilk derece mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalılar ve Fer'i Müdahil SGK vekillerinin ... 1. İş Mahkemesi 21.03.2019 tarih 2016/344 E., 2019/226 K. sayılı ilamına yönelik istinaf başvurusunun, HMK'nin 353/1-b maddesinin (1) numaralı alt bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ve fer'i müdahil vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar vekili, istinaf dilekçesi ile benzer nedenlerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

Fer'i müdahil kurum vekili, istinaf dilekçesi ile benzer nedenlerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1) 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçici 7 nci maddesi uyarınca 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 79/10 uncu maddesi ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 86/9 uncu maddesidir.

3. Değerlendirme

506 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesinde “sigortalıları çalıştıran gerçek ve tüzel kişiler” işveren olarak tanımlanmıştır. “Çalıştıran” olgusu, tespiti istenen sürelere ilişkin hizmet akdinin tarafı konumunda olan ve hizmet akdini düzenleyen “işvereni” ifade etmektedir. Hizmet tespitine yönelik davalarda, çalışma ilişkisinin nitelik ve süresinin belirlenmesinde, bu yöndeki işyeri bilgi ve belgelerine ulaşılmada, kısacası, davanın sübutu ve verilen kararın infazı açısından, işverenin kim olduğunun bilinmesinde Yasal zorunluluk vardır. Bu nedenle, sigortalının taraf olduğu hizmet akdinin hangi işverenler tarafından düzenlenmiş olduğu tespit edilip, hizmet tespitine yönelik davanın, anılan Kanun'un 79/10 uncu maddesine göre, sigortalıyı fiilen çalıştıran işverenlere yöneltilmesi gerekir.

Eldeki davada, davaya konu 1047337 sicil numaralı işyerinin, dava konusu dönem içersinde 07.03.2007-06.09.2010 tarihleri arasında dava dışı ... adına kayıtlı olduğu anlaşılmakla, mahkemce, elde edilecek hükmün, sigortalıyı çalıştıran işverenin hak alanını da ilgilendirdiği ve onun yönünden bir takım sorumluluk ve yükümlülükler doğurabileceği belirgin bulunmakla, dava dışı ...'nin davalı Kurumla birlikte zorunlu dava arkadaşı konumunda yer aldığı ve kendisine de husumet yöneltilmesi gerektiği gözetilerek, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 124 üncü maddesi de nazara alınarak yasal yöntemine uygun biçimde davaya katılımı sağlanmalı, anılan işverenin de göstereceği tüm kanıtlar toplandıktan sonra yapılacak değerlendirme üzerine elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının sair hususlar incelenmeksizin ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,