Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/6011 K.2023/6529

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen Kurum işleminin iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 21.(Kapatılan) Hukuk Dairesi'nce Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı; 5510 sayılı Kanun'un 56/2 nci fıkrası uyarınca boşandığı eşi ile birlikte yaşadığının tespit edilmesi nedeni ile ölüm aylığının kesilmesine ilişkin davalı Kurum işleminin iptali ile kesilen yetim aylığının tekrar bağlanarak bu zamana kadar ödenmeyen yetim aylıklarının da faizi ile ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı SGK vekili özetle; Kurum yoklama memurlarınca yapılan araştırma sonucu boşandığı eşi ile birlikte yaşadığının tespit edilmesi nedeniyle davacı hakkında işlem yapıldığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 06.10.2016 tarihli ve 2014/205 Esas 2016/299 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 24.12.2017 tarihli ve 2017/82 Esas 2017/225 Karar sayılı kararıyla; “...Kurumun 20.11.2013 tarihli raporu ile, davacının boşandığı eşi ile birlikte yaşadığı tespit edilerek davacının aylıklarının kesilmesine karar verildiği, denetim raporunda, çevresel soruşturmada, bazı kişilerin sözlü olarak davacı ve eşinin birlikte yaşadığını beyan ettiklerinin belirtildiği, ancak herhangi bir yazılı ifade bulunmadığı, mahkeme tarafından davacı tanıklarının muhtar, aza ve davacıların komşularından re'sen seçilen tanıkların dinlendiği,

davacının eşi ile birlikte yaşadığını bilmediklerini beyan ettikleri, davacının eşi hakkında mala zarar verme, darba teşebbüs ve hakaret suçlarından ... Cumhuriyet Başsavcılığına şikayet dilekçesi verdiği, 20.05.2009 ve 25.08.2009 tarihlerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği görülmüş; dinlenen tanık beyanları, boşanma davasının başlangıçta çekişmeli olarak açılması, davacının eşi hakkında vermiş olduğu şikayet dilekçeleri dikkate alındığında;

var olan kanıtlarla davacının boşandığı eşiyle birlikte yaşadığının kesin olarak söylenemeyeceği, davacının boşandığı eşiyle birlikte yaşadığını kesin olarak söyleyebilmek için davacının ve boşandığı eşinin özel yaşamına hukuk dışı dinleme ve izleme araçlarıyla müdahale edilmesi gerektiği, bunun ise yasalara ve Anayasa ile güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklere aykırı olduğu, bu nedenle ilk derece mahkemesi tarafından yapılan araştırmanın yeterli olduğu kanısına varılmış.

Kurum işleminin hatalı olması nedeniyle mahkemece yapılan yargılamanın ve verilen kararın usule, yasaya ve hukuka uygun olduğu, istinaf başvurusunun yersiz olduğu görülerek aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.” gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 21.(Kapatılan) Hukuk Dairesi'nin 25.01.2018 tarihli 2017/2391 Esas 2018/535 Karar sayılı ilamı ile; davacının ve eşinin kayıtlı olduğu adresteki abonelikler, araştırılmalı, her iki adreste komşu ve muhtar beyanları alınmalı, eşin yaptığı iş, emekli ise maaş aldığı banka, davacı ve eşinin Medula sistemindeki kayıtların araştırılması ve sonuca göre karar verilmesi gerektiğine işaret edilerek karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;davacının ...

8. Aile Mahkemesinin 31.03.2011 tarih ve 2010/1109 Esas -2011/298 Karar sayılı ilamı ile eşinden boşandığı, davacıya babasından 01.02.2013 tarihinde ölüm aylığı bağlandığı, Kurumun 20.11.2013 tarihli raporu ile, davacının boşandığı eşi ile birlikte yaşadığı tespit edilmesi üzerine kurumca davacının aylıklarının kesilmesine karar verildiği; denetim raporunda, çevresel soruşturma yapıldığı belirtilmiş ise de davacı ve boşandığı eşinin birlikte yaşadığını beyan ettiği ileri sürülen kişilerin yazılı ifadelerinin alınmadığı,

Mahkememizce dinlenen davacı tanıklarının, muhtar, aza ve davacının komşularının beyanlarında, davacının eşi ile birlikte yaşadığını bilmediklerini, boşandıktan sonra ayrı yaşadıklarını beyan etmiş olmaları, davacının boşandığı eşi hakkında mala zarar verme, darba teşebbüs ve hakaret suçlarından ...

Cumhuriyet Başsavcılığına vermiş olduğu şikayet dilekçeleri, adres hareket kayıtlarında, seçim kayıtlarında farklı adreslerde bildirimlerinin bulunması, medula ve abonelik kayıtları içerikleri birlikte değerlendirildiğinde, denetim raporunun aksinin davacı tarafından kanıtlandığı anlaşıldığından kurum işleminin yerinde olmadığı anlaşılmakla; davanın kabulü ile,

Davalı kurum tarafından davacı hakkındaki maaş kesme kararının iptaline,

İptal tarihinden itibaren davacıya kesilen aylıklarının faizi ile birlikte ödenmesi gerektiğinin tespitine, karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili tarafından; davacının boşandığı eşi ile birlikte yaşadığının Kurum kontrol memurları tarafından tespit edildiğini, Kurum denetmenlerinin objektif davrandıklarını, tanık beyanlarının hüküm kurmak için yeterli olmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 5510 sayılı Kanun'un 56/2 inci fıkrası uyarınca boşandığı eşi ile birlikte yaşadığının tespit edilmesi nedeni ile ölüm aylığının kesilmesine ilişkin davalı Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 56 ncı maddesinin ikinci fıkrası ve 96 ncı madde hükümleridir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,