Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/6338 K.2023/6778

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ve fer'i müdahil kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

Karar davalı ve fer'i müdahil kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili; ...'in davalı ...'ın villasında 19.11.2009- 01.04.2015 arasında aralıksız olarak çalışmasına rağmen müvekkilinin sigortasının yapılmadığını, müvekkilinin sigortasının yapılmadığının daha sonra öğrenildiğini belirterek, müvekkilinin 19.11.2009-01.04.2015 tarihleri arasında hizmet tespitinin yapılması ile sigortalılığının tespitine, prim gün sayısının tespiti ile Kurum kayıtlarını düzeltilmesini istemiştir.

II. CEVAP

1.Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı ... ve ailesinin müvekkilinin evinde 18.11.2009- 27.04.2015 tarihleri arasında kiracı olarak oturduğunu, müvekkilinin kış aylarında çoğunlukla ... ilçesinde bulunan apartman dairesinde yaz aylarında da Yeniçiftlik Mahallesinde ki Ünal 1 tatil sitesindeki yazlık evinde ikamet ettiğini, bu sebeple de davacı ...’in kalorifer kazanını yaktığını iddia etmesinin abesle iştigal olduğunu, davacının bahsettiği müştemilat ile davacının kiracı olarak yaşadığı dairenin farklı yerler olduğunu, müvekkilinin hiç bir zaman büyükbaş hayvanı davaya konu adreste bakmadığını, taşınmazda ağıl dahi olmadığnı,

ayrıca davaya konu adreste bahçevanlık yapılacak bir alan olmadığı gibi bekçiye de ihtiyaç olmadığını, bahse konu taşınmazın bir villa olmadığını, bir köy evi olduğunu, belirterek; davanın reddini istemiştir.

2.Feri Müdahil vekili cevap dilekçesinde, iddianın yöntemince araştırılması ve kanıtlanması gerektiğini, feri müdahil durumunda olan Kurum yönünden davanın ret edilmesini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın kabulü ile davacının 19.11.2009-28.02.2012 tarihleri arasında ve 01.07.2013-01.04.2015 tarihleri arasındaki dönemlere ait çalışmasının olduğu tespitine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davalı ve fer'i müdahil kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. İstinaf kanun yoluna başvuran davalı vekili, davada kısmi kabul yapılmasına rağmen ''davanın kabulüne'' diye sonuca varıldığını, kısmi kabulün olduğu bir davada taraflarına vekalet ücretine hükmedilmemesi ve yargılama giderlerinin taraflarına yükletilmemesi gerektiğini belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

2. İstinaf kanun yoluna başvuran fer'i müdahil Kurum vekili, talebin hak düşürücü süreye uğradığını kararın, kurum denetmen raporu ile örtüşmediğini belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun 6100 sayılı yasanın 353/1-b.1 hükmü gereğince esastan reddine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Temyiz kanun yoluna başvuran davalı vekili, istinaf gerekçeleri ile aynı doğrultuda kararın bozulmasını istemiştir.

2.Temyiz kanun yoluna başvuran fer'i müdahil Kurum vekili, istinaf gerekçeleri ile aynı doğrultuda kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanunun 79 uncu maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 86 ıncı maddesi.

2.Dava, 506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu ve 5510 sayılı Kanun’un m. 86/9 uncu maddesi uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanların hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.

Tanık beyanları değerlendirilirken bunların inandırıcılığı üzerinde durulmalı, verdikleri bilgilere nasıl vakıf oldukları, işveren, işçi ve işyeriyle ilişkileri düşünülmeli ve tanıklar buna göre dinlenilmeli, re’sen araştırma kapsamında sadece taraf tanıkları ile yetinilmeyip mümkün oldukça bordrolu, komşu ve yakın işyerlerinde bu yeri bilen ve tanıyanlar da dinlenerek tanık beyanlarının sağlığı denetlenmeli ve çalışma olgusu böylece hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde belirlenmelidir.

3. Değerlendirme

Eldeki davada mahkemenin hizmet tespitine yönelik kararı eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır. Dosya kapsamında, davacının ve bir kısım tanık beyanlarında davalıya ait hayvan bakımı ile ilgilendiği iddiası kapsamında, davalıya ait hayvan kayıtlarının varlığı sorgulanmalı hangi tarihten itibaren hayvan bakımı yetiştiriciliği yapıldığı hususu, davalının arazisinin büyüklüğü hususu belirlenmeli ve bu kapsamda tanıkların beyanlarına başvurulmalı; davacının davalıya ait meskende ikamet edip etmediğine dair ikamet kayıtları getirtilerek ne zamandan beri ikamet ettiği hususu açıklığa kavuşturulmalı, öte yandan davacının iddia edilen çalışmasının eşe yardım niteliğinde olup olmadığı da açıkça alınacak beyanlarla ortaya konularak, sonucuna göre karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMSINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,